(4857 S. K. m. 18, 19, 20, 21)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi S. Göktaş tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.
Davalı işveren, iş sözleşmesinin işletmenin ve işyerinin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece işyerinde yeniden yapılanmaya gidildiği, davacının 30 yıldır çalışan bir işçi olduğu, işverence işyerinde işçi azaltılırken üretimde çalışanlardan değil, yöneticilerden başlamak suretiyle doğru işlem yaptığı, bilirkişilerce de bu olgunun kabul edildiği, feshin geçerli nedene dayandığı gerekçesi ile davanın reddine karar vermiştir.
Davalı şirket Yönetim Kurulunca 20.2.2006 tarihli toplantıda yurt dışından temin edilmek zorunda olan hammadde fiyatlarının yükselmesi sonucunda maliyetlerin artması, ithalatta haksız rekabetin önlenmesine ilişkin mevzuatın gübre sektörüne uygulanmaması, kimyasal gübre mamul madde ithalatçılarının yerel üreticileri fiyat açısından zorlamaları, tarımsal üretimde beklenen talep artışının yaşanmaması, yerli çiftçi alım gücünün kısıtlı kalması nedeniyle üretilen gübre satışlarının da azalması, buna bağlı olarak yükselen stok seviyeleri ile zorunlu olarak fiyatların artması nedenleri ile şirketin verimliliğini ve rekabet yapma imkânını kaybettiği, bu kapsamda üretime bağlı birimlerden Ceyhan tesislerinde 4'lü vardiyadan 3'lü vardiya çalışma sistemine geçilmesine, iş gücü fazlası 120 işçinin iş sözleşmelerinin feshine, Mersin tesisinde iş gücü fazlası yaklaşık 30 işçinin çıkarılmasına, plastik ambalaj üretimi ile ilgili olarak şirketin azalan verimliliğini ve rekabetçi yapısını arttırmak ve mevcut piyasa şartlarına uyum sağlayarak ve maliyetleri düşürerek karlı bir seviyeye ulaşabilmesi amacı ile 7 işçinin çıkarılmasına karar verilmiştir. Davacının iş sözleşmesi işverence şirketin azalan verimliliğini ve rekabetçi yapısını arttırmak ve mevcut piyasa şartlarına uyum sağlayarak ve maliyetleri düşürerek karlı bir seviyeye ulaşabilmesi amacı ile Yönetim Kurulu'nun aldığı 22.02.2006 tarihli karar doğrultusunda Plastik Ambalaj tesisinde hâlihazırda mevcut işgücü fazlalığının giderilmesine karar verildiği, çalıştırma ihtiyacının ortadan kalktığı gerekçesi ile feshedilmiştir.
Mahkemece alınan bilirkişi kurulu raporunda sonuç olarak, işletmesel nedenlerin bulunduğu ve feshin geçerli nedene dayandığı belirtilmiştir. Dava konusu olayda işçi çıkarılmasını gerektiren ekonomik neden ve işletmesel bir karar mevcut olduğuna göre üzerinde durulması gereken husus, fesihten önce ve sonra işverenin fesih nedeni ile çelişen uygulamalarda bulunup bulunmadığıdır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda dosyada mevcut işyeri kayıtları üzerinde inceleme yapılarak sonuca gidildiği anlaşılmaktadır. Davacı vekili, bilirkişi raporuna karşı itirazında işten çıkarılan personelin doğurduğu işgücü ihtiyacı fazla mesai yaptırılarak veya alt işveren personeli aracılığı ile karşılandığını belirtmiş, ayrıca şirketin zarar etmediğini, aksine kâr ettiğini ileri sürerek ve bu yönde Mega S.M.M. Ltd. Şti.ne yaptırdıkları inceleme raporunu dosyaya sunmuştur. Bu durumda yapılması gereken iş, davalı işvereni söz konusu işletmesel kararın alınmasına sevk eden olguların gerçekleşip gerçekleşmediğini, işverenin tüm işyerlerine ait SSK kayıtları getirtilerek yeni işçi alınıp alınmadığını, alt işveren işçilerinin sayısında fesihten sonra artış gösterip göstermediği, alt işveren işçilerinin yaptıkları iş ve varsa yeni alınan işçilerin çelişkili davranma yasağı kapsamına girip girmediğini tespit etmek ve tüm dosya içeriği ile birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir. Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmiş olması hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 02.06.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy