(4857 S. K. m. 2, 20, 21)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi S. Göktaş tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı işçi, asıl işvereni davalı PTT Genel Müdürlüğü, alt işvereni ise diğer davalı Y. Ş. olan işyerinde posta dağıtımı işinde çalışmakta iken, iş sözleşmesinin işverence geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.
Davalı PTT Genel Müdürlüğü, davacının posta tekeli dışındaki gönderilen dağıtımı işini üstlenen diğer davalının işçisi olduğunu, davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalı Y. Ş., davacının belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, yeni ihaleyi kazanamadıkları için iş sözleşmesinin sona erdiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili, dağıtım işinin davalı PTT'nin asıl işi olduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi gereği alt işverenlere verilemeyeceğini, baştan beri PTT Genel Müdürlüğü'nün asıl işveren olduğunu, ayrıca diğer şirketin başka işyerlerinde posta dağıtım işi yapan işçileri bulunduğunu, bunun araştırılmadığını, belirterek kararı temyiz etmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesine göre, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Aynı maddenin 7. fıkrasına göre,
Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.
Dosya içeriğine göre davalılardan Y. Ş.'in davalı PTT Genel Müdürlüğü'nün posta tekeli dışındaki gönderilerin dağıtımı hizmetlerini üstlendiği, davacı ile ihale süresine denk gelecek şekilde yazılı bir iş sözleşmesi yaptığı, ihale süresinin bitmesi üzerine yeni ihaleyi alamaması nedeni ile davacının iş sözleşmesinin sona erdiği anlaşılmaktadır.
Davalı kurum tekel niteliğindeki posta dağıtım işi için yasa ile kurulmuştur. Kurum, gönderilen kıymetli evrak, mektup, havale gibi adrese gitmesi gereken belgeleri, kabul etmekte, adresine ulaşması için nakil etmekte ve gönderilen yerde bulunan işyerindeki elemanları ile de gönderilen adrese dağıtmaktadır. Davalı kurum posta tekeli dışında kalan dağıtım işinde de, aynı prosedürü uygulamaktadır. Posta tekeli dışında kalan gönderilenin kabulü, nakli ve dağıtımı işi, yardımcı iş olarak kabul edilemez. İhale ile alt işverenlere verilen bu iş, tekelindeki posta dağıtım işi gibi, asıl iştir. Yukarda Yükümler dikkate alındığında, kural olarak asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi mümkün değildir. Davalı kurumun verdiği asıl işin bir bölümü olan posta dağıtım işinin teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir yönü de bulunmamaktadır. Somut bu maddi ve hukuki olgulara göre, davalı PTT Genel Müdürlüğü gerçek işverendir. Asıl işin bir bölümü ihale ile verilen diğer şirketin işverenlik sıfatı bulunmamaktadır. Davacının iş sözleşmesinin haklı ve geçerli nedenle feshedildiği kanıtlanmış değildir. Bu nedenle davalı PTT Genel Müdürlüğü yönünden davanın kabulüne karar verilmelidir. Dağıtım işi ihale ile verilen ve iş sözleşmesini fesheden davalı şirketin işverenlik sıfatı bulunmadığından, hakkında açılan davanın husumet nedeni ile reddi gerekir.
Öte yandan, İş Kanunu'nun 21. maddesinde feshin geçersizliğine karar verildiğinde davacının çalıştırılmadığı en çok dört aylık boşta geçen süre için ücret ve diğer haklarının hüküm altına alınması gerekirken, başka bir işyerinde çalıştığı gerekçesi ile takdiren 2 aylık ücret ve diğer hakların ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine karar verilmiş olması da doğru olmamıştır.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Davanın Yavuz Şen yönünden husumetten REDDİNE,
3. Davalı PTT Genel Müdürlüğü hakkında davanın KABULÜ ile,
a) Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
b) Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
c) Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6. Davacının yapmış olduğu, 53. 00 YTL yargılama giderinin davalı PTT Genel Müdürlüğü'nden tahsili ile davacıya verilmesine, adı geçen davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 500-YTL ücreti vekaletin davalı PTT Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacıya verilmesine, Aynı miktar vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren Yavuz Şen'e verilmesine,
8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,
Kesin olarak oybirliği ile karar verildi. 25.02.2008 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy