(2821 S. K. m. 31) (4857 S. K. m. 20, 21)
Dava: Davacı, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davalı ... Anonim Şirket işyerinde diğer davalı ... Antrepoculuk Tah. Tahl. Torb. Tic. Ltd. Şirket işçisi olarak çalıştığını, davalılar arasındaki sözleşmenin muvazaalı olarak sonlandırıldığını, davacıların sendika üyesi oldukları için çıkarıldığını, emsal davalar bulunduğunu, sendikal nedeni kaldırmak için işkolu itiraz davası açıldığını, tüm sendika üyesi işçilerin çıkarıldığını, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan ve sendikal nedenle feshedildiğini iddia eden davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı işveren vekili, davacı adına Nakliyat İş Sendikasının dava açma hakkı bulunmadığını, davacının davalının hizmet gördüğü işkolunda örgütlenmiş sendikaya üye olmadığı yönünde usulü itirazda bulunurken, davacının limitet şirket işçisi olduğunu, ... şirketinin işveren olmadığını ve husumet yöneltilemeyeceğini, diğer davalı şirketin ise ihale sözleşmesinin feshedilmesi nedeni ile yapacağı iş kalmadığını, davalı şirketin tasfiye haline girdiğini, iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini savunmuştur.
Mahkemece, davacının limitet şirket işçisi olarak diğer davalı anonim şirket işyerinde çalıştığı ve işyerinde 2005 yılında sendikal örgütlenme yapıldığı, limitet şirketin 2005 yılı başlarında ve ortalarında diğer davalının taşeronluk sözleşmesinin feshedildiği gerekçesi ile işçi çıkardığı ve en son davacı ve kalan 28 işçinin iş sözleşmesini aynı nedenle feshettiği ve tasfiye aşamasına girdiği, ancak tüm bu aşamalarda şirketteki işlerin başka yerlerden işçi temin edilerek yürütüldüğü, esasen iki şirket arasındaki sözleşmenin ve sona erdirilmesinin muvazaalı olduğu, işveren ile iş yapan şirketlerin aynı bünyede oluşan şirketler olduğu, sendikal örgütlenme üzerine 2004 yılı sonunda aralarındaki sözleşmenin yenilenmediği bahane edilerek, iş sözleşmelerinin feshi için bahane yaratıldığı, işverenin sendika yetki tespitinden sonra hem yetki tespitine itiraz hem de işkolu tespitine itiraz davaları açtığı, feshin sendikal nedene dayandığı, dava tarihi itibari ile sendikanın işçiyi temsile yetkili olduğu gerekçesi ile davalı limitet şirket hakkında davanın reddine, davalı anonim şirket yönünden ise kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriğine göre davalı limitet şirkete ait işyerinde sendikanın örgütlenmeye başladığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 02.03.2005 tarihli yazısına göre başvuru tarihi olan 03.01.2005 tarihi itibariyle işyerinde toplam 84 işçinin çalıştığı, 49 tanesinin sendika üyesi olduğu belirtilmiştir. Örgütlenme çalışmalarının yapıldığı süreçte ve yetki tespitinden hemen sonra bir kısım işçinin, ihale sözleşmesinin ... Anonim Şirketi tarafından feshedilmesi ve şirketin yapacağı iş kalmadığı gerekçesi ile davalı limitet şirketince işten çıkarıldığı ve sekiz işçinin davalı limitet şirkete karşı açtığı işe iade davasında feshin sendikal nedene dayandığının kabul edildiği, kararların dairemizce onandığı, 2005 yılı ortalarında bir kısım işçinin iş sözleşmesinin aynı nedenle feshedilmesi üzerine açılan işe iade davalarında ise, dairemiz tarafından, davalı limitet şirketin başka bir işyeri olup olmadığı, aynı şirketin başka işlerini üstlenip üstlenmediği, yetki tespit dosyası da celbedilerek araştırılması gerektiği yönünde bozma kararı verildiği, davalı şirketin sendika çoğunluk itirazı yanında, davacının üye olduğu sendikanın işkoluna da itiraz ettiği, işkolu itiraz davasının kabulüne karar verildiği, ancak kararın kesinleşmediği, davalılar arasındaki her türlü gübre ve hammaddenin torbalanması, tahmil ve tahliyesi ile beş adet loder vasıtasıyla yüklenip nakliye sözleşmesinin 01.01.2005 tarihinde sona erdiği anlaşılmaktadır.
Davacı işçiyi temsil eden sendika vekili, 2005 yılı başlarında ve ortalarındaki fesihlerde, davayı asıl işveren olan ... Anonim Şirketi'ne karşı değil, doğrudan işveren olan limitet şirkete karşı açmıştır. Davalı limitet şirketi ise, işçilerinin çalıştığı işkolunun, hizmet satın alan ve asıl işveren olan anonim şirketinin asıl işkoluna tabi olduğu itirazı ile işkoluna itiraz davası açmıştır. Alt işveren işçilerinin, alt işverenin faaliyet alanına giren işkolunda örgütlü olan sendikaya üye olmaları, muvazaa ileri sürülmediği sürece geçerlidir. Bir başka anlatımla, bir işyerinde yardımcı işin alt işverene verilmesi halinde, alt işverenin faaliyet alanındaki işkolu dikkate alınmalıdır.
Davalılar arasında 2001 yılında yapılan ve bir yıl süreli torbalama, tahmil, tahliye ve yükleme hizmetlerinin limitet şirketçe yüklenilmesine ilişkin ve 2005 yılı başlarına kadar her yıl yenilenen sözleşme, yardımcı işin verilmesi nedeni ile alt işveren asıl işveren kapsamında değerlendirilmelidir. Davacı vekili, davalılar arasındaki sözleşmenin muvazaalı olduğunu iddia etmemiş, aksine aralarındaki sözleşmenin muvazaalı olarak sona erdirildiğini iddia etmiştir. Yukarıda belirtildiği gibi, davalılar arasındaki sözleşme 01.01.2005 tarihinde sona ermiştir. Davacının bu tarihten sonra aynı işyerinde ve görevde çalıştığı anlaşılmaktadır. Ancak davalılar arasındaki sözleşmenin bu tarihten sonra devam edip etmediği, davacının hangi işverenin denetimi ve yönetimi altında çalıştığı araştırılmadığı gibi, yetki tespitine ve işkoluna itiraz ile ilgili, ayrıca 2005 yılı ortalarındaki fesihlerden dolayı, araştırmaya yönelik dairemiz bozmasına konu işe iade davalarının sonucu beklenmemiştir. Belirtilen bu olgular incelenmeden ve açılan davaların sonucu beklenmeden, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 26.02.2007 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy