(ILO 158 Nolu Sözleşme - Hizmet İlişkisine İşveren Tarafından Son Verilmesi Hakkında Sözleşme m. 4) (818 S. K. m. 161) (1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 17)
Dava: Davacı, ihbar ve kıdem tazminatı, Toplu İş Sözleşmesi'nin 21/3. madde tazminatı, doğum yardımı, Toplu İş Sözleşmesi'nin 21. madde tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi S. Bıçaklı tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı tarafından TİS 21. madde gereği tazminat ve TİS m 21/III'de düzenlenen işsizlik tazminatı istenmiştir. Mahkemece her iki istek de hüküm altına alınmıştır.
1.01.2005-31.12.2005 yürürlük süreli Toplu İş Sözleşmesinin 21. maddesi işten çıkarmayı düzenlemektedir. Maddede bireysel ve toplu çıkarmanın koşulları belirlendikten sonra, işverenin zorunlu işçi çıkarma hakkını hatalı kullandığı veya sözleşme hükümlerine uymadığı saptanırsa, işçi, açıkta geçen sürelere ilişkin ücret ve diğer hakları derhal ödenerek işe başlatılır. Buna uyulmadığı takdirde, işçinin ihbar ve kıdem tazminatlarının 3 katı tutarda tazminat ödenir. Şu kadar ki,bu ödeme işçinin ücretinin 1 yıllık tutarından az olamaz düzenlemesi getirilmiştir. Aynı maddenin III. fıkrasında da işveren, TBMM'de kabul edilmiş bulunan 158 sayılı İLO Sözleşmesi gereğince; her durumda hizmet akdine son vermeyi gerektirir haklı bir neden göstermek ve ihtilaf halinde; mahkeme, özel hakem vb gibi merciler önünde bu nedeni ispatlamakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilememesi halinde işverence işçiye 1 yıllık ücreti tutarında işsizlik tazminatı ödenir" hükmü yer almaktadır.
Toplu İş Sözleşmesindeki 21. madde tazminatı ile aynı maddenin III. fıkrasındaki hükümler birbirini tamamlar niteliktedir. Bu tazminatlar nitelikleri itibariyle cezai şart olduğundan, aynı eylemden dolayı birden fazla aynı nitelikli cezai şartın kabulü Dairemizin uygulamasına göre mümkün görülmemektedir. Mahkemece davacının lehine olan toplu iş sözleşmesi hükmü kabul edilmeli, ayrıca söz konusu alacak cezai şart niteliğinde olduğundan Borçlar Kanunu'nun 161/son maddesine göre de bir indirime tabi tutulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.10.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy