(4857 S. K. m. 21, 22) (818 S. K. m. 161)
Dava: Taraflar arasındaki, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız feshedildiğini belirterek kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatları ile Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 11.3. 2008 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına kimse gelmedi. Karşı taraf adına Avukat Gülgün Boleli geldi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi B.Kar tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Şoför olan davacı, işverenin Toplu İş Sözleşmesinin 24/1 maddesine aykırı olarak görev yerini rızası dışında değiştirerek, çöp toplama ve temizlik işinde görevlendirdiğini, bu madde uyarınca aynı sözleşmesinin 14. maddesindeki 24 aylık brüt ücreti tutarında tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, Toplu İş Sözleşmesinin 24/1. maddesinde işçinin rızası olmaksızın işinin veya işyerinin değiştirilmesinin yasaklanarak cezai yaptırıma bağlandığı ve aynı sözleşmenin 14. maddesindeki tazminatın ödenmesi gerektiği, bu tazminatın hak kazanılmasında fiilen gösterilen veya işyerinde çalışma şartının olmadığını, davalı işverenin davacının yazılı rızası olmadığını belirtmesine rağmen, davalı işverenin çöp toplama ve temizlik işlerinde çalıştırmaya devam etmek istemesi, bu işi yapmadığından dolayı hakkında tutanak tutması ve bu nedenle feshetmesinin anılan maddeye aykırı olduğu, davacı işçiye 24 aylık brüt ücreti tutarında tazminat ödenmesi gerektiği gerekçesi ile bu tazminatın kabulüne karar verilmiştir.
Davacının üyesi olduğu sendika ile davalı işveren arasında imzalanan ve yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesinin 24/1 maddesinde iş ve işyeri değişikliği başlığı altında, toplu iş sözleşmesinde yararlanan işçilerin geçici ve benzer iş olmak kaydı ve rızaları şartı ile işverenin başka iş veya işyerinde görevlendirilecekleri, bu görevlendirmenin 3 ayı geçemeyeceği, aykırı davranması halinde işverenin aynı sözleşmenin 14. maddesindeki 24 aylık brüt ücret tutarında tazminat ödemesi gerekeceği kurala bağlanmıştır.
Somut uyuşmazlıkta davalı işverenin Toplu İş Sözleşmesinin bu hükmüne rağmen, şoför olan davacıyı çöp toplama ve temizlik işinde görevlendirdiği, ancak davacının bu görevlendirmeye rıza göstermediği ve fiilen yeni görevlendirilen işte çalışmadığı, davalı işverenin de bu görevde çalışmaktan kaçınması nedeni ile iş sözleşmesini feshettiği anlaşılmaktadır. Davalı işverenin görevlendirmesi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesi kapsamında değişiklik feshi olup, yapılan işlem bu maddeye aykırı olduğundan fesih haksızdır. Ancak davacı işçi görevlendirilen yerde fiilen işe başlamadığı gibi, iş güvencesi kapsamında kalan davacı işçi feshin geçersizliğine ve işe iade isteminde bulunmamış ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca feshin geçerli nedene dayandığı kabul etmiştir. Anılan maddeye aykırılık fiilen çalıştırma koşuluna bağlıdır. Davacı yeni verilen görev gitmemiş, işveren iş sözleşmesinin feshi yoluna gitmiştir. Toplu İş sözleşmesinin belirtilen maddesindeki tazminatın koşulları oluşmamıştır. Bu tazminatın reddi yerine yazılı şekilde kabulü hatalıdır.
Diğer taraftan kabule göre, iş ve işyeri değişikliği nedeni ile Toplu İş Sözleşmesinin 24 ve 14. maddelerine uyarınca hüküm altına alınan tazminatın cezai şart niteliğinde olduğu, Borçlar Kanunu'nun 161/son maddesi gereği indirime tabi tutulması gerektiği gözetilmeden, karar verilmesi de isabetsizdir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11.03.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy