(4857 S. K. m. 17, 25) (1475 S. K. m. 14)
Dava: Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hâkimi R.Taşdelen tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: İş sözleşmesinin, işçinin doğruluk ve bağlılığa aykırı söz veya davranışları sebebiyle işverence haklı olarak feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.
Somut olayda davacı İş sözleşmesinin davalı işveren tarafından İş Kanunu 25/II maddesi gerekçe gösterilerek feshedildiğini, feshin haksız ve süresinden soma olduğunu ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ödetilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı işveren vekili, davacının iş sözleşmesinin Disiplin Kurulu kararı ile şirkete bağlı sözleşmeli müşterilere ait üretimlerde sözleşme kurallarına ummayarak 3. kişiler aracılığı ile menfaat ve iş ilişkileri kurması, maddi çıkar sağlaması, şirkete ait alet ve araçları ve personeli amacı dışında kullanması nedenleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II. maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiğini savunmuştur.
Mahkemece, feshin haklı ve geçerli nedenle feshi konusunda ispat yükünün davalı işverende olduğu, davalı işverenin bu konuda yeterli delil sunmadığı, iddiaların soyut olduğu, ayrıca isnat edilen iddialar üzerinden uzun süre geçtiği, işverenin daha önce bilgi sahibi olmasına rağmen işlem yapmadığı, davacının şirket müdürünün talimatı ile hareket ettiği, verilen talimatlarda usulsüzlük olsa bile verilen emri yerine getirdiği, davacının çıkar Sağlamadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
4857 sayılı İş Kanununun 25. maddesinin II. bendinde, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller sıralanmış ve belirtilen durumlar ile benzerlerinin varlığında işverenin haklı fesih imkânının olduğu açıklanmıştır. Yine aynı maddenin II. bendinin (e) alt bendinde, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan işçi davranışlarının da işverene haklı fesih imkânı verdiği ifade edilmiştir. Görüldüğü üzere yasadaki haller sınırlı sayıda olmayıp, genel olarak işçinin sadakat borcuna aykırılık oluşturan söz ve davranışları işverene fesih imkânı tanımaktadır.
Dosya içeriğine göre, işyerinde davacı ile birlikte amiri konumundaki müdür ve birkaç işçi hakkında usulsüz işlemlerle menfaat temin ettikleri gerekçesi ile inceleme başlatıldığı, savunmalarının alındığı, disiplin kurulu karan ile Manyas İşletme müdürü, emir ve talimat verdiği personellerden muhasebeci, salça ustası ve şoför olarak çalışan davacı olmak üzere 4 kişinin aynı nedenle iş sözleşmelerinin feshedildiği anlaşılmaktadır. İsnat edilen iddialar üzerinden uzun süre geçmesi, davacının şirket müdürün talimatı ile hareket etmesi, verilen talimatlarda usulsüzlük olsa bile verilen emri yerine getirmesi feshi haksız kılan olgular değildir. Usulsüz işlemler müdürün talimatı ile de olsa yerine getirilmesi işçinin sadakat borcu nedeni ile doğru değildir. Ayrıca usulsüz işlemlerle ilgili olarak işverenin yetkili makamlarının öğrendiği tarih önem taşımaktadır.
Somut uyuşmazlıkta davacının davalı şirkete ait satılacak otomobilin cantlarını kendi otomobilinin cantları ile değiştirerek menfaat sağladığı açıktır. Bu eylemi amiri konumundaki işletme müdürünün izni dairesinde yapması, işverene karşı olan doğruluk ve bağlılığa uymama sonucunu değiştirmez. Çünkü işçilerin amirlerinin suç teşkil eden eyleme izin vermesi işçinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Haksız fiile izin geçerli kabul edilemez.
Bütün bu nedenlerle kıdem ve ihbar tazminatı isteklerinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.03.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy