(4857 S. K. m. 17, 20)
Dava ve Karar: Davacı, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B. K. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
İş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli neden bulunmadan feshedildiğini belirten davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı işveren vekili, davalı kurumun öz kaynaklarda ve yabancı kaynak sağlamada, kredi almanda ve verdiği kredilerin tahsilinde zorluklar yaşadığını, kuraklık yaşanması nedeni ile ortaklardan tahsilat yapılamadığını, yaşanan iklimsel ve ekonomik şartların teşkilata maliyeti yüksek yaşlılık aylığı hak kazanan personeli iş sözleşmelerinin feshini zorunlu kıldığını, Yönetmeliğin 39/b, TİS'in 74. maddelerinde emekliliği gelenlerin iş sözleşmelerinin feshinin kararlaştırıldığını ve bunun genel olarak uygulandığını, davacının iş sözleşmesinin bu kapsamda 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin feshedildiğini, feshin geçerli nedene dayandığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, davalı işverenin bütçe yetersizliği ve işçi fazlalığına dair somut kanıt sunmadığı, fesihten önce ve sonra yeni işçi alımları yaptığı, fesih uygulamasında yaşlılık aylığı almaya hak kazanan işçilerin iş sözleşmesinin feshin öngören Yönetim Kurulu kararının Genel Müdür ve yardımcıları ile Bölge Müdürleri gibi görevde bulunanların uygulamanın dışında tutulduğu, bu durumda objektif ve genel davranılmadığı, norma kadro fazlalığı bulunmadığı, salt emekliliğini fesih nedeni olamayacağı, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kişinin emeklilik yaşına gelmesi ve emekliliği hak etmesi, aslında belirli yaş olgusu nedeni ile fiziki yetersizliğinden kaynaklanmaktadır. Salt emekliliğe hak kazanma fesih nedeni yapılamaz. Yasanın gerekçesinde işletme, işyeri ve işin gerekleri ile birlikte emekliliğin geçerli neden olarak dikkate alınacağı açıklanmıştır. Ancak Dairemizin kararlılık kazanan uygulamasına göre Personel Yönetmeliğinde veya Toplu İş Sözleşmesinde emekliliğe hak kazanmış personelin iş sözleşmesinin feshedileceğine ilişkin düzenlemeler objektif ve genel bir şekilde uygulandığı takdirde geçerlidir. Başka bir anlatımla emekliliği gelenlerin iş sözleşmelerinin feshedileceğine dair önceden belirlenen kural, objektif ve genel olarak uygulandığı takdirde, salt bu nedenle iş sözleşmesinin feshi geçerli neden olarak kabul edilmelidir. Bazı üst düzey yönetici konumundaki personelin emekliliğe hak kazanmış olmasına rağmen işten çıkarılmaması, uygulamanın objektif ve genel olma özelliğini ortadan kaldırmaz.
İşyerinde fesih tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesinin 74. maddesinde sosyal güvenlik kurumlarından yaşlılık ve malullük aylığı almaya hak kazanan personelin istekleri halinde veya idare tarafından gerekli görüldüğü takdirde emekliliğe sevk edilebilirler kuralına yer verilmiş; Personel Yönetmeliğinin 37/b. maddesinde ise personel yaşlılık ve malullük aylığı almaya hak kazanmış ise İş Kanununda belirtilen sürelerde önceden haber verilmek veya İş Kanunu hükümlerine göre kıdem tazminatı ödenmek kaydı ile Genel Müdürün teklifi üzerine Merkez Birliği Yönetim Kurulu kararı ile personelin iş akdi feshedilebilir hükmü öngörülmüştür.
Dosya içeriğine göre davalı Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliğinde anılan düzenlemeler kapsamında kalan tüm personelin iş sözleşmelerinin ihbar ve kıdem tazminatları ödenmek suretiyle feshedildiği savunulmuştur. Davalı işverenin taraf olduğu ve aynı şekilde iş sözleşmeleri feshedilen işçilerin açtığı davada, işverenin bu uygulamayı genel ve objektif olarak uyguladığı ve feshin geçerli nedene dayandığı kabul edilmiştir.(Dairemizin 03.11.2008 gün ve 39949-29889 sayılı ilamı). Bazı üst düzey yönetici konumundaki personelin emekliliğe hak kazanmış olmasına rağmen işten çıkarılmaması, uygulamanın objektif ve genel olma özelliğini ortadan kaldırmaz. Emsal karardaki gibi davalı işverenin iş sözleşmesini feshetmesi, personel yönetmeliğinin 39/B ve TİS'in 74. maddeleri hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekir. Mahkemece yazılı şekilde davanın kabulü hatalıdır.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Hüküm: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Davanın REDDİNE,
3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4. Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 15.00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 575-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Kesin olarak 23.02.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy