(1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 2, 17) (5521 S. K. m. 1)
Dava: Davacı, ihbar ve kıdem tazminatı ile prim alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B. Kar tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davalı şirkete ait otelde 01.08.2004 tarihinden 08.06.2006 tarihine kadar Genel Koordinatör çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini, sözleşmeye göre prim alacağının ödenmediğini belirten davacı, ihbar ve kıdem tazminatı ile prim alacağının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili, davacının imzalanan protokol ile 01.08.2004 tarihinden 31.12.2005 tarihleri arasında çalıştığını ve bu dönemle ilgili haklarının ödendiğini, 31.12.2005 tarihinden sonra kardan prim almasının mümkün olmadığını, davacının daha önce Kadıköy Asliye Ticaret mahkemesine aynı nedenle dava açtığını, alacağının bulunmadığına karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece davacı ile davalı şirket arasında 08.09.2004 tarihli otelin 31.12.2005 tarihinde kadar şirket adına yöneltilmesi ve işletilmesi için imzalanan protokol dışında, davacının ortağı olduğu dava dışı B.. A.Ş ile davalı arasında 01.08.2004, 01.01.2006 ve 02.09.2004 tarihli protokol bulunduğu, protokolün sözleşmelerle birlikte değerlendirildiğinde davacı ile davalı şirket arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun uygulanmasını gerektiren bir iş sözleşmesi ilişkisinin bulunmadığı, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca iş mahkemesinin görevli olmadığı gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.
Dosya içeriğine göre, davacının davalı şirket ile imzaladığı protokol dışında, dava dışı B.. A.Ş. şirket ortağı olarak da davalı şirket ile birden fazla Bodrum ilçesinde bulunan Y.. Bodrum otelin işletilmesi ve kiralanması ile ilgili sözleşme imzaladığı, bu sözleşmelere aykırılık nedeni ile davalı şirket ve diğer ortak aleyhine dava açtığı anlaşılmaktadır. Davacının dava konusu ettiği ihbar ve kıdem tazminatı ile prim alacağının dayanağı 08.09.2004 tarihli protokoldür. Bu protokole göre davacının, Oteli işletmeci B.. şirketi adına 31.12.2005 tarihine kadar çalıştıracağı, yönetilmesi ve işletilmesine ait tüm yetkilerin onun tarafından kullanılacağı, bu görev karşılığı aylık 5.500 Euro net maaş ödeneceği ve ayrıca prim alacağı kararlaştırılmıştır. Davacının 03.08.2004 tarihinden 08.06.2006 tarihine kadar davalı şirket üzerinden SSK'ya primi yatırılmış olup, davalı adına sigortalı görünmektedir. Sözkonusu otel 01.01.2006 tarihinde davacının ortak olduğu şirkete kiralandığı sabittir.
Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında, iş ilişkisi, kira ilişkisi, Anonim Şirket ortaklık ilişkisi ve şirket yöneticilik ilişkisi gibi birden fazla sözleşme türünden ve bu sözleşmeler nedeni ile meydana gelen uyuşmazlıklardan söz edilebilir. Bu sözleşme dönemlerinin iç içe geçtiği, karma sözleşme dönemi de olabilir. Ancak önemli olan uyuşmazlıkta baskın sözleşme türüdür.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/1 maddesi uyarınca, "Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir". Ücret, emek ve bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici unsurlarıdır. İş sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayırt edici en önemli kıstas bağımlılık ilişkisidir.
Aynı maddenin 4. fıkrasına göre, "İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur. Bu Kanunda işveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır. İşveren vekilliği sıfatı, işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz."
Somut uyuşmazlıkta, davacının özellikle 03.08.2004 tarihinden 31.12.2005 tarihine kadar, işletmecisi davalı şirkete ait olan oteli, yönetilmesi ve işletilmesine ait tüm yetkileri onun adına kullanıp, çalıştıracağı, aylık ücret alacağı kararlaştırılmıştır. İş ilişkisinin ücret, iş görme ve özellikle bağımlılık unsurları gerçekleşmiştir. Sözkonusu otelin daha sonra davacının ortak olduğu şirket tarafından kiralanması ve kira sözleşmesi nedeni ile taraflar arasında çıkan uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde görülmesi, daha önceki iş ilişkisini ortadan kaldırmaz. Belirtilen dönem iş sözleşmesinden kaynaklanan ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun dayalı tazminat ve alacak istemine dayalı uyuşmazlıktır. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca uyuşmazlığın iş mahkemesinde görülmesi gerekir. Mahkemece işin esasına girilmesi gerekir. Yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 06.10.2008 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy