(4857 S. K. m. 17, 18, 25)
Dava: Davacı, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B. Kar tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Yargıtay Kararı:
İş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı işveren vekili davacıya 07.02.2006 tarihli rapora göre ağır ve tehlikeli işlerde çalışamaz raporu verildiğini, bu rapora istinaden Toz üretim işletmesinden rulo fırça üretim işletmesine verilerek görev değişikliği yapıldığını, ancak geçen süre içinde sağlık nedenleri ile rapor kullanmaya devam ettiğini, sağlık durumunun işyeri ortamı ile uyuşmadığını, iş sözleşmesinin ağır ve tehlikeli işlerde çalışamaz raporu ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/I.b maddesi uyarınca tazminatlı feshedildiğini, feshin haklı nedene dayandığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece savunmaya itibar edilerek, davacının bel fıtığı rahatsızlığı nedeni ile ameliyat olduğu ve ağır işlerde çalışamaz raporu üzerine görev yerinin değiştirildiği, ancak rahatsızlığı nedeni ile sürekli rapor aldığı, kullandığı istirahat süresinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesinde düzenlenen hizmet süresinin karşılığı bildirim süresini 6 haftadan fazla aştığı, feshin geçerli nedene dayandığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması rizikosundan kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.
İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen haklı nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.
Dosya içeriğine göre, davalı işyerinde yük kaldırma işinde çalışan davacının bel fıtığı rahatsızlığı nedeni ile ilk kez 16.01.2006 tarihinde olmak üzere aralıksız 8 kez 07.06.2006 tarihine kadar rapor aldığı, bu dönemde ağır ve tehlikeli işlerde çalışamaz raporu verildiği ve görev yerinin değiştirildiği, davacının daha sonra ise aralıklı olmak üzere 26.02.2007 tarihine kadar toplam 5 kez olmak üzere 52 gün istirahat raporu aldığı, iş sözleşmesinin çalışırken 17.04.2007 tarihinde feshedildiği anlaşılmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/I.b maddesinin uygulanması için işçinin ihbar öneline ilaveten 6 hafta süre ile aralıksız rapor alması gerekir. Davalı işveren, 2006 yılında bu şekilde aralıksız rapor alan davacının iş sözleşmesini 07.06.2006 tarihinde fesih hakkı var iken kullanmamıştır. Davacının son raporu 20 gündür. Son alınan yasal şartları taşımadığı gibi, rapor bitiminden yaklaşık 50 gün sonra fesih hakkı kullanılmıştır. Mahkemece fesih nedeninin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/I.b maddesi kapsamında değerlendirilmesi hatalıdır.
Ancak sık sık rapor alma 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesinde geçerli neden olarak sayılmıştır. Somut uyuşmazlıkta son 50 gün hariç işyerinde yük kaldırma görevi nedeni ile davacının bel rahatsızlığı yaşadığı ve sık sık rapor aldığı anlaşılmaktadır. Davacının bu nedenle görev yerinin değiştirildiği ve daha hafif bir işe verildiği belirtilmiştir. Ancak davalı tanıkları dahi yeni görev yerinde hafif de olsa davacının yük kaldırmaya devam ettiğini beyan etmişlerdir. Bu görevin rapora göre sağlığını etkileyip etkilemediği, davacının rahatsızlığına göre görev yapabilecek başka bir işte çalıştırılma olanağı olup olmadığı dosya içeriğinden anlaşılmamaktadır. Bu olgular işyerinde uzman iş güvenliği ve doktor bilirkişi dinlenmesi ve raporu ile açıklığa kavuşturulmalıdır. Mahkemece davacının sık sık rapor almasına neden olan bel rahatsızlığına yeni görev yerindeki çalışmasının engel olup olmadığı, davacının başka bir birimde değerlendirme olanağı olup olmadığı araştırılmadan yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20.10.2008 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy