(4857 S. K. m. 18, 21)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi S. Göktaş tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.
Davalı işveren, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 5.2.2001 tarihi ve 6 sayılı kararıyla 6.2.2001 tarihinden itibaren özelleştirme kapsam ve programına alınan, 5.2.2002 tarih ve 6 sayılı kararıyla özelleştirme stratejisi yeniden tespit edilerek, 31.3.2002 tarih ve 2003/12 sayılı kararıyla yeniden yapılandırılmasına karar verildiğini, pazar payındaki düşüş ile birlikte, hem sigara üretiminde hem de tütün üretim ve alımlarında önemli ölçüde gerileme kaydedildiğini, tütün üretimi azalarak minimum seviyeye indiğini, bazı işletme müdürlükleri ve mülhakatlarında tütün işleme ve bakımının sona erdiğini, iş hacminin %80 gibi önemli bir oranda daralma meydana geldiğini, kârlılık seviyesinin iyileştirilmesi ve üretimin arzu edilen düzeyde tutulabilmesinin tütün üretimi ve alımlarının azalmasına, organizasyonel küçülme, pazar paylarındaki değişim nedeniyle yaşlılık aylığına hak kazanmış işçilerin işten çıkarıldığını, bu kapsamda olan davacının iş sözleşmesinin de tazminatları ödenmek suretiyle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece davalı işverenin fesih gerekçesinde belirtmiş olduğu sebeplerin varlığı ve personel fazlalığının davacıya etkisi ile ilgili delil sunmadığı, davacının yaptığı iş ve kadrosuyla ilgili bir personel fazlalığının oluşup oluşmadığının ve bunun sonucunda davacının iş sözleşmesinin feshinin zorunluluğunu somut delillerle kanıtlayamadığı, emekliliğe hak kazanan davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli bir neden sayılamayacağı gerekçesi ile davacının işe iade isteğinin kabulüne karar verilmiştir.
Dairemiz uygulamasına göre işyerinde ekonomik, teknolojik, yeniden yapılanma gibi işletme içi veya işletme dışı nedenlerle meydana gelen işgücü fazlalığından dolayı işçi çıkarılmasında emekliliğe hak kazanmış olanların seçilmesi ve bu durumdaki personelin objektif ve genel bir uygulamaya tabi tutulması geçerli neden kabul edilmektedir.
Somut olayda, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 5.2.2001 tarihi ve 6 sayılı kararıyla 6.2.2001 tarihinden itibaren özelleştirme kapsam ve programına alınan, 5.2.2002 tarih ve 6 sayılı kararıyla özelleştirme stratejisi yeniden tespit edilerek, 31.3.2002 tarih ve 2003/12 sayılı kararıyla yeniden yapılandırılmasına karar verilen davalı şirketin, yeniden yapılandırma sonucunda iş gücü fazlalığını gidermek amacıyla yaşlılık aylığına hak kazanmış personelin iş sözleşmelerinin feshedildiği, davacının da bu kapsamda işten çıkarıldığı ileri sürülmüştür. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı şirketçe şirket içerisinden eleman transferleri yapıldığı ve ayrıca Türkiye İş Kurumuna muhtelif görevlerde istihdam edilmek üzere işçi ilanı verildiği, bu durumun feshin son çare olarak uygulanmadığını gösterdiği, emekliliğin fesih sebebi yapılamayacağı sonucuna varılmıştır. Ancak, yeniden yapılanma kapsamında şirket içinden eleman transferlerinin yapılması olağan karşılanmalıdır. Öte yandan, işverence çok az sayıda nitelikli personel alımı için Türkiye İş Kurumuna başvurulduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Mahkemece alınan bilirkişi raporu uyuşmazlığın çözümü noktasında yetersiz kalmaktadır. Yapılacak iş; işletme, muhasebe ve hukuk konularında uzman olan üç kişilik bilirkişi kurulu aracılığı ile işyeri kayıtları üzerinde inceleme yapılarak işyerinde işgücü fazlalığının oluşmasına neden olan ekonomik, teknolojik veya yeniden yapılanma gibi olgular bulunup bulunmadığını saptamak, işçi fazlalığı söz konusu ise emekliliğe hak kazanmanın ölçüt olarak dikkate alınıp alınmadığı, alınmış ise bunun objektif ve genel bir uygulamaya tabi tutulup tutulmadığını belirlemek ve sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir. Eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmiş olması hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 07.04.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy