(4857 S. K. m. 32) (YHGK. 07.10.1998 T. 1998/9-622 E. 1998/681 K.)
Dava: Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ş. K. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı işçi uluslararası tır şoförü olarak garanti asgari ücret + sefer primi esası ile çalıştığını ileri sürerek yıllık izin ücreti alacağının hüküm altına alınmasını istemiştir.
Mahkemece işverenin ödemekle yükümlü olduğu primin klasik anlamda ücret niteliğinde olmayıp, işçinin işverene verdiği hizmet sebebi ile ve hizmet sırasında yapmış olduğu, yemek, konaklama, gümrük geçiş bedelleri gibi zorunlu harcamaların karşılanmasına yönelik olduğu, işyerinde garanti edilen ücret kısmının asgari ücret olduğu, bunun dışında sefer başına ödenen primin sadece sefer yapılan dönemlerde yapılan sefer başına ödendiği, ayda kaç sefer yapılacağının ve sefer yapılmasa dahi garanti edilen sefer sayısı karşılığı priminin ödeneceğinin taraflarca kararlaştırılmadığı, buna göre sefer yapılmadığı sürece davacının sefer primi almayacağının açık olduğu bu sebeple işçiye ödenen prim veya sosyal hakların izin ücreti hesabına katılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle işverence kullandırılmayan izin günleri asgari ücretten hesaplanarak hüküm altına alınmıştır.
Karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık izin ücreti hesaplamasına garanti asgari ücretle birlikte sefer priminin de dâhil edilip edilemeyeceği noktasındadır.
Mahkemece sefer primi ek ücret kabul edilerek izin ücretinin hesabında dikkate alınmamıştır.
4857 sayılı İş Kanunu 32/1. maddesine göre genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.' Genel anlamda ücret İş Kanunu 32/1. maddesinde tanımlanan esas ücret, temel ücret, dar anamda ücret veya çıplak ücrettir.
Geniş anlamda ücret ise, asıl ücretle birlikte fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ücreti, prim, ikramiye yanında yeme-içme, giyim, ısıtma ve aydınlatma, barındırma şeklinde çeşitli ayni ödemeler gibi asıl ücrete yapılan ilaveleri de kapsamaktadır.
İşçinin asıl ücretinin yanında geçimini sağlamak üzere kanun, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi uyarınca hak kazandığı tüm menfaatler de ücretin eklerini oluştururlar. Para veya parayla ölçülmesi mümkün tüm ödemeler de kural olarak asıl ücretin tamamlayıcısıdır. Ancak aynı zamanda bu ödemelerin asıl ücreti oluşturması da söz konusu olabilir.
Somut olayda davacı uluslar arası tır şoförü olarak davalı işyerinde 10 yıla yakın bir süre garanti asgari ücret + sefer primi esasıyla çalışmıştır. Bu konuda taraflar arasında ihtilaf yoktur. Davacı işyerinde şoför olarak çalışmakta olup, daimi işi yapmış olduğu yurt dışı seferleridir. Ve yaptığı bu iş sebebiyle işçiye işveren tarafından yurt dışı (sefer) masraflarının üzerinde sefer başına prim ödemesi de bulunulmaktadır. Zira uluslar arası bir tır şoförünün asgari ücret ile çalışması olağan hayatın akışına ve bu sektörde ki genel uygulamaya aykırıdır. Ödenen sefer primlerinin yemek veya yol giderleri ile aynı mahiyette olduğu kabul edilemez. Sefer başına prim ödeneceği ve sefer sayısı işyeri uygulaması olarak taraflarca benimsenmiş olup, işveren sefer başına işçiye sefer pirimi ödeme yükümlülüğü altına girmiştir. Ödenen primler işçiye sadece yurt dışında yapacağı masraflara karşılık da verilmemektedir. Dolayısıyla ödenen bu primleri diğer iş kollarında ki gibi bir ikramiye veya satış primi, fazla çalışma veya hafta tatili gibi çıplak ücrete ilaveten ödenen ek-ilave ücret mahiyetinde düşünemeyiz. Nitekim gerek Hukuk Genel Kurulu'nun 07.10.1998 tarih 98/9-622 E 1998/681 K sayılı ilamı gerek Dairemizin 2010/10892 E, 2011/12003 K, 2006/15983 -34969 E. K, 2003/9746-21940 E. K sayılı ilamlarında da yurt dışına sefer yapan tır şoförlerine ödenen primlerin ücret kavramı içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, ücretin bir sonucu olduğu, bu sebeple izin ücreti hesabına sefer priminin de ilave edilerek hesap yapılması gerektiği kabul edilmiştir. Çıplak - temel ücret burada asgari ücret + sefer primidir. Bu sebeple davacının yıllık izin ücreti hesaplanırken asıl ücreti oluşturan asgari ücret ve sefer primi toplamının dikkate alınması gerekirken şoför priminin yazılı gerekçelerle ücret kavramı içerisinde nitelendirilmemesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 12.05.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy