(4857 S. K. m. 18, 20, 25)
Dava: Davacı, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B. K. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı işyerinde muhasebe elemanı olarak görev yapan davacının iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek, feshin geçersizliğine ve davacı işçinin işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı işveren vekili, davacının iş sözleşmesinin İş Kanununun 18. maddesine göre geçerli nedenle ve hakları ödenerek feshedildiğini, davacının işyerindeki olumsuz davranışları nedeniyle defalarca savunmasının alındığını, kendisine defalarca yazılı uyarı yapıldığını, davacının birçok hatalı işlem yaptığını ve feshin geçerli nedenle yapıldığını davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, davalı tarafın fesih gerekçelerinin hiç birinin sübut bulmadığı, davalı tarafça feshe neden gösterilen davacının sadece bir kere faturalandıracağı D.'a ilişkin emtia faturalarını sehven bilgisayardan W3 programına göre basması nedeniyle sadece faturanın en altında programdan dolayı faturayı etkilemeyen, faturanın doğruluğunu bozmayan işleminin davalı tarafın iddia ettiği gibi şirketin herhangi bir zararına neden olmadığı, zira bu durumun tanık beyanlarıyla da sabit olduğu, davacının hiç bir davranışının, ne faturalandırma işlemlerinin aksamasına ne de şirketin işlemlerinin aksaması ve zararına neden olduğu, davalı tarafça bildirilen gerekçede davacı suçlayıcı herhangi bir delil, yazılı bir belge de sunulamadığı, zira davalı işverenin davacının iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerken tazminatlarını ödediğini de kabul ve beyan etmesinin iş sözleşmesinin feshinde çelişkiye düşüldüğünü gösterdiğinden, davalı tarafça yapılan fesih işleminin geçersiz olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması rizikosundan kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilcisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmali ne dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.
İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.
İşçinin davranışlarına dayanan fesih, her şeyden önce, iş sözleşmesinin işçi tarafından ihlal edilmesini şart koşmaktadır. Bu itibarla, önce işçiye somut olarak hangi sözleşmesel yükümlülüğün yüklendiği belirlendiği, daha sonra işçinin, hangi davranışı ile somut sözleşme yükümlülüğünü ihlal ettiğinin eksiksiz olarak tespit edilmesi gerekir. İşçinin yükümlülüklerinin kapsamı bireysel ve toplu iş sözleşmesi ile yasal düzenlemelerde belirlenmiştir. İşçinin kusurlu olarak (kasden veya ihmalle) sebebiyet verdiği sözleşme ihlalleri, sözleşmenin feshi açısından önem kazanır. Geçerli fesih sebebinden bahsedilebilmesi için, işçinin sözleşmesel yükümlülüklerini mutlaka kasıtlı ihlal etmesi şart değildir. Göstermesi gereken özen yükümlülüğünü ihmali davranış ile ihlal etmesi yeterlidir. İş görme edimi, işçi tarafından işverenin verdiği talimatlara uygun olarak yerine getirilmelidir.
Dosya içeriğine göre davalı işyerinde muhasebe elemanı olarak görev yapan davacının muhasebe işlemlerini usulüne uygun yapmaması, faturalarda tahrifat yapılması nedeni ile daha önce 4 kez davalı işveren tarafından uyarıldığı, en son uyarıldıktan 10 gün sonra müşterilere kestiği bir kısım faturaları bastırırken yazım liste grubunu değiştirmeyi unuttuğu için fatura çıktılarında fatura üzerinde yabancı dilde fatura ilişiksiz açıklamalar çıkmasına neden olması nedeni ile savunmasının alındığı, davacının savunmasında makinelerin ayarlarının yapılması için gerekli bir bilgilendirme gelmediğini, yekün bölümündeki yazım hatasını fark ettikten sora düzelttiğini beyan ettiği, bunun üzerine davacının iş sözleşmesinin defalarca yapılmış sözlü ve yazı uyanları dikkate almayarak görev tanımı dışında hareket ettiği, yöneticilerin iyiniyetine suiistimal edecek hareket ve bildirimlerde, yöneticilerin ve şirketin talimatlarına uymayarak şirketin zarar görmesine neden olacak davranışlarda bulunduğu gerekçesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca davranışlarından kaynaklanan nedenle tazminatları ödenerek feshedildiği anlaşılmaktadır. Feshin haklı nedene dayanmadığı davalı işvereninde kabulündedir. Bu nedenle mahkemenin davalının çelişkiye düştüğü şeklindeki değerlendirmesi doğru değildir. İş sözleşmesi belirtildiği gibi davacının davranışlarından kaynaklanan nedenle feshedilmiştir. Geçerli nedene dayanıp dayanmadığının tespiti için davacının davranışlarının işyerinde olumsuzluklara yol açıp açmadığı, iş sözleşmesinin işveren açısından devam ettirilmesinin önemli ölçüde beklenmez bir hal alıp almadığının değerlendirilmesi gerekir. Davacının muhasebe işlemlerinde birden fazla usulsüz işlem yaptığı, bu işlemlerde ihmalinin bulunduğu, dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu ihmali davranışlarının işyerinde olumsuzluklara yol açtığı, iş ilişkisinin devamının işveren açısından beklenmez bir hal aldığı sabittir. Davacının iş sözleşmesinin feshi, davranışlarından kaynaklanan geçerli neden e dayanmaktadır. Davanın reddi yerine yazılı şekilde kabulü hatalı bulunmuştur.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Hüküm: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Davanın REDDİNE,
3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4. Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 35.00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.000, - TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, kesin olarak 28.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy