(2821 S. K. m. 4, 60) (657 S. K. m. 4/b, 4/c)
Dava: Davacı, Ç.S.G. Bakanlığın 6.11.2007 tarih ve 34895-49579 sayılı olumsuz yetki tespit yazısının iptali ile 12.5.2007 tarihinde yayınlanan işkolu tespit kararı çerçevesinde 17 sıra numaralı işkoluna giren İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı ile Sağlık, Eğitim ve Sosyal İşler Daire Başkanlığında çalışan işçi sayısı tespit edilip .-İş Sendikasının yetkili olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Yargıtay Kararı: Dava, olumsuz yetki tespitinin iptali ile çoğunluk tespiti istemine ilişkindir.
Davacı
-İş Sendikası, davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 10.5.2000 tarih ve 24045 ve 12.05.2007 tarih ve 26520 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan işkolu tespit kararlarında davalı
Valiliği İl Özel İdaresi Başkanlığı'na bağlı İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı ile Sağlık, Eğitim ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı işyerlerin İş Kolları Tüzüğü'nün 17 sıra numaralı Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar işkoluna girdiğinin tespit edildiğini, kendilerinin 2006 yılına kadar anılan işyerlerinde çoğunluk ve yetkili sendika olduklarını, anılan işyerlerinde çoğunluk tespiti yapılması için davalı Bakanlığa başvurduklarını, Bakanlık tarafından 5.12.2006 başvuru tarihi itibarıyla 187 işçinin çalıştığı, bunlardan 26 işçinin sendikalarının üyesi olduğu saptanarak olumsuz yetki tespit yazısının gönderildiğini, 26.9.2007 tarihinde yeniden çoğunluk tespiti istediklerini, bu kez Bakanlıkça tespite konu işyerlerinde 17 nolu işkolunda çalışan işçi olmadığı gerekçesiyle olumsuz tespit yazısı gönderildiğini, her iki yetki tespit yazısı arasında çelişki bulunduğunu, Bakanlığın işverenin gönderdiği yazıya dayanarak 26.9.2007 başvuruları ile ilgili bir tespit yapmadığını, Oysa tespite konu birimlerde fiilen çalışan işçilerin kayıt üzerinde işverenin muvazaalı işlemi ile 15 sıra numaralı İnşaat işkolunda faaliyet gösteren diğer işyerlerinde işçisi olarak gösterildiğini, bunun kanuna karşı hile olduğunu belirtilerek Bakanlığın 6.11.2007 tarih ve 34895-49579 sayılı olumsuz yetki tespit yazısının iptali ile 12.5.2007 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan ve kesinleşen işkolu tespit kararında 17 sıra numaralı işkoluna giren İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı ile Sağlık, Eğitim ve Sosyal İşler Daire Başkanlığın işyerlerinde 26.9.2007 başvuru tarihi itibarıyla çalışan işçilerin üye çoğunluğunu sağladıklarının ve
İş Sendikası olarak anılan işyerlerinde yetkili olduklarının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı işveren, olumsuz yetki tespitine itirazlarda işverene husumet yöneltilemeyeceğini, işçilerin kendi iradeleriyle davacı sendikanın üyeliğinden istifa ederek işyerinde yetkili
İş Sendikasına üye olduklarını, sendika değiştirmeleri sonucu davacı sendika üyesi kalmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı Bakanlık, süresi içinde itiraz edilmediğini, çoğunluk tespit başvurusunun Bilgi İşlem Kayıtlarına göre incelendiğini, davacı sendikanın çoğunluğunun bulunmadığının tespit edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece işveren tarafından olumsuz yetki tespitine konu işyerlerinde çalışan işçilerin görev tanımını değiştirilerek inşaat işkoluna geçirildikleri, bunun yasal değişiklikten kaynaklandığı için işverenin muvazaalı işlemi olarak kabul edilemeyeceği, işkolu tespit kararlarının sonuca etkili olmadığı, işyerlerinde çalışan işçi sayısının 187, üye sayısının 26 olduğu, bunun sonucu davacı sendikanın çoğunluğu sağlayamadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı sendika, çoğunluk tespite konu işyerlerinde fiilen çalışan işçilerin kağıt üzerinde 15 sıra numaralı İnşaat işkoluna giren işyerlerinin işçileri olarak gösterilmelerinin muvazaa işlem olduğunu, bu durumun mahkemece farklı değerlendirilmesinin hukuki bir hata olduğunu, bilirkişi raporlarına karşı itirazlarının dikkate alınmadığını, karara dayanak alınan raporda kendilerinin ikinci olumsuz yetki tespitine karşı itirazda bulunduklarının dahi farkında olunmadığını, kaldı ki 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/b ve 4/c maddelerince kamu kurumlarında çalıştırılan kişilerin çok sınırlı işlerde çalıştırılmalarının gerektiğini, bu hükümlere tabi çalıştırılanlarında gerçekte işçi olup çoğunluk tespitinde dikkate alınması gerektiğini, 26.9.2007 başvuru tarihi itibarıyla 100 üyelerinin olduğunu ve çoğunluklarının bulunduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
Çoğunluk tespitine itiraz davaları kamu düzeni ile ilgili olduğundan başvuru tarihi itibarıyla işyerinde veya işletmede çalışan işçilerin ve bu işçilerin işyerinin girdiği işkolunda kurulu sendikalara üyelik durumlarının tespiti önemlidir. Bu süreçte işverenin muvazaalı işlemleri ile ilgili iddianın bulunması veya taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece kendiliğinden dikkate alınıp delillerin toplanarak işçi ve üye sayısının tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda karar verilmesi gerekir.
Diğer taraftan 2821 sayılı Sendikalar Kanunu işkolu esasına göre işçi ve işveren sendikalarının kurulma ve faaliyet bulunma zorunluluğu getirdiğinden bir işyerinin girdiği işkolunun belirlenmesi aynı yasanın 4. ve 60. maddelerinde ayrıntılı ve emredici olarak düzenlenmiştir. Dolayısıyla bir işyerinin girdiği işkolu tespitinin yapıldığı durumlarda o işyerinde çalışan işçilerinde işyerinin girdiği işkolunda çalıştıkları ve işyerinin girdiği işkolunda kurulu sendikalara üyeliklerinin geçerli olduğu yasa hükmü gereğidir. Diğer bir ifade ile bir işyerinde çalışan işçinin o işyerinin girdiği işkolunda kurulu sendika yerine başka bir işkolunda kurulu sendikaya üye olması o işyeri için hukuki bir değer taşımaz. İşçinin çalıştığı işyerinin girdiği işkolunda kurulu sendikadan farklı bir işkolunda kurulu sendikaya üye olması halinde bu üyelik geçersizdir.
Somut olaydaki uyuşmazlığın çözümü için mahkemece yapılacak iş; öncelikle tespite konu
. İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği merkez birimlerinden İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı ile Sağlık Eğitim ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı işyerlerinde çalışan işçilere ait işçi giriş-çıkış bildirimleri ve ücret bordroları ile başvuru tarihi olan tarihinden geriye doğru bir yıllık süreye ait işveren tarafından SSK(SGK)'ya verilen aylık dönem bordroları ile
. Çalışma Bölge Müdürlüğünden ve davacı sendikadan üye kayıt fişi ve üyelikten çekilme bildirimleri de getirtilip mahallinde uzman bilirkişi veya bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak 26.9.2007 başvuru tarihi itibarıyla fiilen çalışan işçi sayısının ve bu işçilerin kimliklerinin ve bu işçilerin üyelik durumları kesin olarak saptanmalıdır. Tüm deliller toplandıktan sonra bir değerlendirmeye tabi tutularak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.
Eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten bozulmasına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.12.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy