(854 S. K. m. 14, 15, 18)
Dava: Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil, yıllık izin, ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Karar: Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi F.Benli tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili davalı şirkete ait gemide aşçı olarak çalışan davacının iş akdinin işveren tarafından haksız ve önelsiz olarak feshedildiğini iddia ederek, kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret, yıllık ücretli izin, fazla çalışma ücreti, yıllık ücretli izin alacağı, hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin hüküm altına alınmasını talep etmiştir.
Davalı vekili davacının 18.05.2005 tarihinde geminin Yunanistan'ın Lagos limanında bulunduğu sırada 2. Makinist Y. ile tartışarak bu işçinin kafasına bardak fırlattığını, 20.08.2005 tarihinde geminin İstanbul'a döndüğünde kaptan tarafından gemiden indirilerek işveren emrine gönderildiğini, iş akdinin 26.08.2005 tarihinde Deniz İş Kanununun 14. maddesi uyarınca feshedildiğini, fazla çalışma yapmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece feshe dayanak olayın tanıklarca doğrulanmadığı, ayrıca Deniz İş Kanununun 18.maddesi gereğince fesih sebeplerinin davacıya yazılı olarak bildirilmesinde zorunluluk bulunduğu, yazılı olarak gerçekleştirilmeyen feshin haklı fesih sebebi olarak kabul edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili süresinde temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacının hizmet akdinin haklı nedenle feshedilip, feshedilmediği hususu taraflar arasında ihtilaflıdır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, özellikle kaptanın düzenlediği seyir defteri ve tutanaklardan davacının 18.05.2005 tarihinde geminin Yunanistan'ın Lagos limanında bulunduğu sırada 2.Makinist Yalçın Erdoğan ile tartışarak bu işçinin kafasına bardak fırlattığı, 20.08.2005 tarihinde geminin İstanbul'a döndüğünde kaptan tarafından gemiden indirilerek işveren emrine gönderildiği, iş akdinin 20.08.2005 tarihi itibarı ile Deniz İş Kanununun 14.maddesi uyarınca feshedildiği,
854 sayılı Deniz İş Kanununun 14.maddesinin I-c bendinin Gemiadamının işveren veya işveren vekiline karşı, kanuna, hizmet akitlerine sair iş ve çalışma şartlarına aykırı hareket etmesi, ve ç bendinin Gemiadamının işveren veya işveren vekiline karşı denizcilik kural ve teamüllerine veya ahlak ve adaba aykırı hareket etmesi, fiillerinin işlenmesi halinde işverene önelsiz fesih hakkı tanıdığı,15.maddeye göre fesih hakkının iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu öbür tarafın öğrendiği günden başlıyarak (6) işgünü geçtikten ve herhalde fiilin vukuundan itibaren bir sene sonra kullanılamayacağının hüküm altına alındığı,
Deniz İş Kanununun Fesih Bildirimi başlıklı 18.Maddesinin Hizmet aktinin işveren veya işveren vekili tarafından feshedilmesi halinde sebepleri ile birlikte gemiadamına yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Bildirim imkanı olmayan hallerde durum bir tutanakla tespit olunur. hükmünü taşıdığı anlaşılmıştır.
Davacının iş akdinin işveren tarafından kendisi gibi aynı gemide gemiadamı olan 2.Makinist ile tartışıp, kafasına bardak fırlatması nedeniyle feshi haklı nedene dayandığından, davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanması mümkün değildir. Yazılı fesih bildiriminin olmaması haklı feshi hükümsüz hale getirmez. Bu nedenle davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerekirken kabulü hatalıdır.
3- Davacının fazla çalışma yaptığı sabit olmakla birlikte hükme esas bilirkişi raporunda fazla çalışma süresinin hesabında ara dinlenme düşülmediği anlaşılmıştır.
Bir işçinin devamlı olarak hiç ara dinlenme kullanmadan 11,5 saat çalışması hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu nedenle davacının çalışma süresinin en az 1,5 saat ara dinlenme düşülerek hesaplanması gerekirken ara dinlenme süresinin düşülmemesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 03.03.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy