(657 S. K. m. 89) (5521 S. K. m. 1) (6100 S. K. m. 113, 115)
Dava ve Karar: Davacı, kurs ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı, davalıya ait K... İletişim Eğitim Merkezi'nde beş ayrı bölümde, iki sınıf ahşap boyama, üç sınıf takı tasarımı olmak üzere çalıştırıldığını, bu şekilde 872 saat kurs eğitimi öğretmeni olarak daha önceki yılda olduğu gibi görevlendirildiğini, kursiyerlerden davalı tarafından katkı payı alındığını, bedeli aldığı için de davalı belediyenin kurs faaliyetini kabul ettiğini, daha önceki yıl davacıya ücretinin ödendiğini, ancak dava konusu görevlendirmede ödeme yollarını aradıkları gerekçesiyle oyalanarak ücretinin ödenmediğini, kurs saati ücretinin 5,50 TL olduğunu iddia ederek 4.796,00 TL kurs ücreti alacağının yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının belediyede hiç çalışmadığını, çalıştığına dair işyeri dosyasının bulunmadığını, belediyenin zaman zaman bazı kurslar verilmek üzere Halk Eğitim Merkezine müracaat edip, gönüllü olarak vatandaşlara kurs vermek üzere eleman gönderilmesini talep ettiğini, elemanların Halk Eğitim Merkezince görevlendirildiğini, belediye tarafından görevlendirme yapılmadığını, bir ücret de ödenmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davacının dava konusu Mart 2006 tarihinden Haziran 2006 tarihi sonuna kadar takı tasarım ahşap boyama kursları verdiği, toplam 872 saat kurs yapıldığı, kurs ders saati ücretinin 5,50 TL olduğu, kursu düzenleyen birimin davalı belediye olduğunun daha önceki kurslardan ve davacı tarafından dosyaya sunulan gazete ve dergi haberleri ile belediye tarafından düzenlenen sergi açılışına dair davetiyeden anlaşıldığı, kursun belediye tarafından faaliyetleri yürütülen K...'de verildiği, K...'de çalışanların belediye personeli olduğu, kurs açmasına rağmen Halk Eğitim Merkezi'nden görevlendirme izni almamakta davalının kusurlu bulunduğu, davacının Belediye tarafından kendisine verilen görevi onlara güvenerek yerine getirdiği, bu nedenle kurs ücretine hak kazanacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, aralarındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesinde Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir. Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu'nun kararı ile tespit olunur, hükümleri yer almaktadır.
Bu maddeye istinaden çıkarılan, Milli Eğitim Bakanlığı kurumlarında sözleşmeli veya ek ders görevi ile görevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler hakkında yönetmeliğin 5/2 maddesi uyarınca da, Uzman ve Usta Öğreticilerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89. maddesi uyarınca 02.12.1998 tarihli ve 98/12120 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslarda belirtilen miktarda ek ders görevi verilebileceği belirtilmiştir.
Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınmalıdır.
İş mahkemelerinin görev alanını hakim, tarafların iddia ve savunmalarına göre değil, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesini esas alarak belirleyecektir.
Ayrıca belirtmek gerekir ki, işçinin İş Kanunu kapsamında kalmaması halinde iş mahkemesine açılan davada, davanın esastan reddi usule aykırıdır. Dava dilekçesinin görev nedeni ile reddi ve adli yargı görevli ise davanın görevli hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.
İdari Yargının görevli olması dava dilekçesinin yargı yolu yanlışlığı nedeni ile reddine karar verilmesi gerekir. İdari Yargı görevli ise gönderme kararı verilemez.
5521 sayılı iş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir.
Davacının dışarıdan ücretli usta öğretici olarak İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ve Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünün istemi ve Valilik makamının onayı ile görevlendirildiği, davacıya ücretlerinin ise Y... Belediyesi Y... G... 21 tarafından ödendiği anlaşılmaktadır.
Davacı 657 sayılı Yasanın 89. maddesinde belirtilen statü içinde ve Valilik onayı ile görevlendirilmiştir. Davacı ile davalı arasında iş sözleşmesi bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ilişkinin statü hukukuna tabi olduğunun kabulü gerekir. Davacının ücretinin Belediye tarafından ödenmesi sonuca etki etmez. Aradaki hukuki ilişki iş sözleşmesi, bir başka anlatımla işçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemez.
Bu hukuki olguya göre uyuşmazlığın çözüm yeri idari yargı olup, Mahkemece davanın HMK.nın 113 ve 115. maddeleri uyarınca yargı yolu yanlışlığı nedeni ile dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 27.03.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy