(2822 S. K. m. 12, 13) (2821 S. K. m. 4, 60)
Dava: Davacı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün 20.11.2009 tarih ve 39305 sayılı olumsuz yetki tespiti yazısının iptaline ve sendikalarının söz konusu işyerinde toplu sözleşme yapmak için gerekli çoğunluğu sağladığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalılar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ö. F. T. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dava dilekçesinde Tez-Koop İş Sendikasının başvurusu üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün 20.11.2009 tarih ve 39305 sayılı tespit yazısı ile işyerinde çalışan toplam işçi sayısının 36. sendikaya üye işçi sayısının ise 12 olarak gösterildiğini, tespitte belirtilen toplam işçi sayısı ve sendikalarına üye işçi sayısının gerçeği yansıtmadığını, belirterek olumsuz yetki tespiti yazısının iptaline ve sendikalarının söz konusu işyerinde toplu sözleşme yapmak için gerekli çoğunluğu sağladığına karar verilmesini istemiştir.
Davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde, incelemeler sonucunda tespit yazısında belirtilen sonucun elde edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı K.T.Ü vekili, cevap dilekçesinde davacı sendikanın 03.09.2009 tarihi itibari ile hem 17'nolu işkolunda bulunan üye işçi, hem de tüm işçiler bazında 2822 sayılı yasa 12. maddesinde belirtilen yarıdan bir fazla üyeye sahip olma koşulunu sağlamadığından davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece tespit tarihinde, KTÜ Rektörlüğüne ait işyerlerinde 17'nolu iş kolunda çalışanların 45 kişi olduğu, tespit tarihinde işçilerin davacı sendikanın üyesi bulundukları ancak bunların daha sonra üyesi bulundukları sendikadan istifa ederek ayrıldıkları, bunun yetkiyi olumsuz etkilememesi gerektiği, sendikanın işletmede toplu iş sözleşmesi yapma yetkisinin bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne sendikanın söz konusu işyerinde toplu iş sözleşmesi yapmak için gerekli çoğunluğu sağladığının tespitine, davalı Bakanlığın 20.11.2009 tarih ve 39305 sayılı olumsuz yetki tespitinin iptaline karar verilmiştir.
Hüküm süresi içerisinde davalı Bakanlık ve işveren tarafından temyiz edilmiştir. Dava olumsuz yetki tespitinin iptaline ilişkindir.
2822 sayılı Toplu İş sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunun 12. ve devamı maddelerinde çoğunluk tespit başvurusu ile ilgili prosedür ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Buna göre başvuru tarihi çoğunluk tespitinde esas alınması gereken bir tarih olup bütün inceleme o tarih itibariyle yapılması gerekir. Başvuru tarihinden sonra işçi ve üye sayısındaki değişikliklerin işçi sendikasının çoğunluğunu etkileyecek ölçüde olması gibi hususlar toplu iş sözleşmesi yapma yetkisini etkilemez. 2822 sayılı toplu iş sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun 12/1 fıkrası uyarınca tespite konu işyerinde başvuru tarihi itibarıyla çalışan işçilerin yarısından fazlasının işçi sendikasının kendi üyesi olması toplu iş sözleşmesi yapmak için yeterlidir.
Somut olayda 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev Ve Lokavt Kanunu'nun 13. maddesi gereğince, işverenin 17 nolu ticaret büro eğitim ve güzel sanatlar iş kolundaki işyerlerinde başvuru tarihi itibarıyla çalışan işçi ve üye sayısının ve buna bağlı olarak sendikanın işçilerin yarısından fazlasının üyeliğine sahip bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekir. Çoğunluk tespitine itiraz davaları kamu düzeni ile ilgili olduğundan başvuru tarihi itibarıyla işyerinde veya işletmede çalışan işçilerin ve bu işçilerin işyerinin girdiği işkolunda kurulu sendikalara üyelik durumlarının tespiti önemlidir.
2821 sayılı Sendikalar Kanunu işkolu esasına göre işçi ve işveren sendikalarının kurulma ve faaliyette bulunma zorunluluğu getirdiğinden bir işyerinin girdiği işkolunun belirlenmesi aynı yasanın 4. ve 60 maddelerinde ayrıntılı ve emredici olarak düzenlenmiştir. Dolayısıyla bir işyerinin girdiği işkolu tespitinin yapıldığı durumlarda o işyerinde çalışan işçilerinde işyerinin girdiği işkolunda kurulu sendikalara üyeliklerinin geçerli olduğu yasa hükmü gereğidir. Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü ve bağlı işyerleri için yapılan 13.6.2005 tarihli 2005/29 nolu işkolu tespit kararında davacı sendikanın kurulu olduğu 17 nolu ticaret büro eğitim ve güzel sanatlar işkoluna giren işyerleri Trabzon Sağlık Yüksek Okulu, Giresun Sağlık Yüksek Okulu, Fatih Eğitim Fakültesi, Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ve Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü olarak belirlenmiştir. Yasal süresi içinde işkolu tespitine karşı itirazda bulunulmadığı takdirde karar kesinleşmiş olur. Bu nedenle Çoğunluk tespit tarihinde işverenin 17 nolu ticaret büro eğitim ve güzel sanatlar işkoluna giren işyerinde çalışan işçi ve üye sayısı ile davacı sendikanın bu tarih itibarıyla çoğunluğunun bulunup bulunmadığının saptanması gerekir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgeler birbirine aykırılık oluşturmaktadır. Bilirkişi tarafından işyerlerinde çalışan işçilerin sayısının tespitinde, işveren tarafından gönderilen çalışanlar listesindeki işçiler dikkate alınarak sonuca gidilmiştir. Ancak dosya içerisindeki SGK dönem bordrolarından tespit edilen başvuru tarihi itibari ile çalışan işçiler listesi ile bilirkişi tarafından rapora esas alınan, işveren çalışan listesi arasında çok sayıda işçi yönünden farklılık mevcuttur. Başvuru tarihi itibari ile çalışan işçilerin SGK dönem bordroları üzerinden belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu aykırılığın giderilmesi tespite konu işyerlerinde çalışan işçilerin kesin olarak belirlenmesi ile mümkündür.
Uyuşmazlığın çözümü için mahkemece yapılacak iş; öncelikle tespite konu Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü ve bağlı işyerlerinden 17 nolu ticaret büro eğitim ve güzel sanatlar işkoluna giren işyerlerinde çalışan işçilere ait ücret bordroları ile dairemizin geri çevirme kararı ile istenen dosyaya getirtilmeyen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı İşkolu Tespiti İnceleme raporu (varsa daha sonraki tarihli işkolu Tespiti İnceleme raporlarının) ve 17 nolu işkolunda olduğu belirtilen K.T.Ü Giresun Sağlık Meslek Yüksek okulu Eylül 2009 SGK (SSK) Aylık Prim ve Hizmet Bordroları (işe giriş çıkış tarihlerini gösterecek şekilde) da getirtilip gerektiğinde mahallinde uzman bilirkişi veya bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak 3.9.2009 başvuru tarihi itibarıyla 17 nolu ticaret büro eğitim ve güzel sanatlar işkoluna giren işyerlerinde fiilen çalışan işçi sayısı ve bu işçilerin kimlikleri ve bu işçilerin üyelik durumları kesin olarak saptanmalıdır. Denetime olanak sağlanması yönünden işyerlerine göre çalışanlar listesi yapılmalı sendika üyelik ve varsa istifaları liste üzerine işaretlenmelidir.
Eksik inceleme ve araştırma ile yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak verilen karar hatalı olup bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 30.12.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy