(2577 S. K. m. 2) (854 S. K. m. 46) (5521 S. K. m. 1)
Dava: Taraflar arasındaki, iaşe bedelinin ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle reddine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davacı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 28/06/2011 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı adına Avukat Metin Kayaçağlayan ile karşı taraf adına Avukat Gülderen Şahin geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi N.Doğan Ceylan tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi. gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı vekili Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 4 Mart 2010 tarih ve 27501 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gemi Adamları İaşe Bedeli Tespit Kurulu Kararının günlük nakdi iaşe bedelinin net 19,00 TL olarak tespitine ilişkin kararının fahiş olduğunu beyanla kurulun kararının bu kısmının iptalini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde bir önceki yıl geçerli olan 18,00 TL iaşe bedelinin enflasyon oranları dikkate alınarak 19,00 TL çıkartılmasında hukuka aykırı bir durum olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme tarafından Kurulca kabul edilerek uygulanmış olan 18,00 TL günlük nakdi iaşe bedelinin %5,55 oranında artırıldığı, 2009 yılı TÜFE ortalama artışının 6,25 ÜFE artışının ise 5,93 olduğu, yapılan bu artışın TÜFE VE ÜFE oranları altında kaldığı, 19,00 TL'lik günlük nakdi iaşe bedelinin iki ana, iki de ara öğün olmak üzere 4 öğün yemek karşılığı olduğu nazara alındığında tespit edilen miktarın günün ekonomik koşulları karşısında fazla olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık İş Mahkemelerinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınmalıdır. İş mahkemelerinin görev alanını hakim, tarafların iddia ve savunmalarına göre değil 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesini esas alarak belirler.
İş Mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde iş davalarına bakmak üzere bir asliye hukuk mahkemesi görevlendirilir. İş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesine açılan dava "iş mahkemesi sıfatıyla" açılmamış ise, mahkeme görevsizlik kararı veremez. Bu durumda asliye hukuk mahkemesi ara kararı ile "iş mahkemesi sıfatıyla " baktığını belirterek davaya bakmaya devam eder.
İşçinin İş Kanunu kapsamında kalmaması halinde iş mahkemesine açılan davada, dava dilekçesinin görev nedeni ile reddi ve davanın görevli hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir. Davanın esastan reddi usule aykırıdır.
Deniz İş Kanunun 46. maddesi uyarınca bu kanun kapsamına giren gemi adamlarıyla bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu kanundan veya hizmet aktinden doğan davalar hakkında, 5521 sayılı kanun hükümleri uygulanır. Hizmet aktinde ayrıca bir hüküm yoksa dava, geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görülür. Deniz İş Yasası kapsamında kalıp iş mahkemelerinin bakmakla yükümlü olduğu işleri düzenleyen bu yasa maddesine göre iş mahkemesinin görevli olması için uyuşmazlığın bu yasadan kaynaklanması yanında gemi adamları ile işveren veya işveren vekilleri arasında çıkmış olması gerekmektedir.
Somut olayda uyuşmazlık 854 sayılı Deniz İş Yasasından kaynaklanmakta ve iptali istenen karar gemi adamlarını ilgilenmekte ise de uyuşmazlığın tarafları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Deniz Ticaret Odalarıdır.
Uyuşmazlık Bakanlığın kamu otoritesini kullanarak tesis ettiği idari bir kararın değerlendirilmesidir. İdari kararların yerindelik denetiminde idari yargı görevlidir.
Bu durumda mahkemece dava dilekçesinin yargı yolu yanlışlığından reddine karar verilmesi gerekirken esastan reddine karar verilmesi hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, davacı yararına takdir edilen 825.00 TL. duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.06.2011 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy