(2821 S. K. m. 61) (818 S. K. m. 101) (2822 S. K. m. 16)
Dava: Davacı, işveren Savcılı Büyükoba Belediyesinin yetki belgesi tarihi olan 31.5.1999 tarihinden dava tarihine kadar ödemesi gereken aidat alacaklarının şimdilik 1.000,00 YTL sını ait oldukları (kesildikleri) aylardan bir ay sonra başlayacak en yüksek banka işletme kredisi faizleriyle davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ö. F. T. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, Gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili işveren Belediyenin 2821 Sayılı Kanunun 61. maddesi gereği üyelerden kestiği (ve kesme zorunluluğu bulunduğu) aidatları kestiği tarihten itibaren bir ay içerisinde davacı Sendikanın hesabına yatırma zorunluluğu bulunmasına rağmen, bu zorunluluğu yerine getirmediğini belirterek yetki belgesi tarihi olan 31.5.1999 tarihinden dava tarihine kadar ödemesi gereken aidat alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece Belediye Başkanlığında 31.5.1999-21.8.2008 tarihleri arasında 2821 Sayılı Kanunun 61. maddesi gereğince işçilerden aidat kesintisinin yapılmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesinin 1. fıkrasında: İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesini tarafı olan işçi sendikasının, toplu iş sözleşmesi yapılmamışsa veya sona ermişse yetki alan işçi sendikasının yazılı talebi ve aidatı kesilecek sendika üyesi işçilerin listesini vermesi üzerine, işveren sendika tüzüğü uyarınca üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu gereğince sendikaya ödenmesi gerekli dayanışma aidatını, işçilere yapacağı ücret ödemesinden kesmeye ve kestiği aidatın nevini belirterek tutarını ilgili sendikaya göndermeye mecburdur. Aynı maddenin 2. fıkrasında ise, Yukarıdaki fıkra gereğince sendika tüzüğüne uygun olarak kesilmesi istenen aidatı kesmeyen işveren ilgili sendikaya karşı kesmediği veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili kuruluşa göndermediği miktar tutarınca genel hükümlere göre sorumlu olduktan başka aidatı sendikaya verinceye kadar bankalarca işletme kredilerini uygulanan en yüksek faizi ödemek zorundadır denilmektedir.
Yasal düzenlemeden de anlaşıldığı üzere işveren üyelik aidatını ve dayanışma aidatını işçilere yapacağı ücret ödemesinden kesmeye ve kestiği aidatın nevini belirterek tutarını ilgili sendikaya göndermeye mecburdur. Bu sebeple işveren tarafından işçilerin ücretlerinden aidat kesintisinin yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.
Mahkemece yapılması gereken, dosyaya her yetki dönemindeki sendika üyesi işçilerin listesi, varsa dayanışma aidatı ödemek suretiyle yararlanan işçilere ait belgeler, ücret bordroları, sendika tüzüğüne göre üyelerden kesilmesi gereken aidat miktarına dair belgeler getirtilmek suretiyle yeniden konusunda uzman bilirkişiden hesaplamaya dair rapor alınarak, sonucuna göre dosya kapsamındaki deliller bir değerlendirmeye tabi tutularak hüküm kurmak olmalıdır.
Bundan başka 2821 Sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61/1. maddesine göre bir işyerinde veya işletmede toplu iş sözleşmesi yapmak için 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun 16. Maddesi uyarınca yetki belgesi alan işçi sendikası, yetki belgesine konu işyeri veya işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini, sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve sendikanın banka hesap numarasını işverene bildirmesi ve bu listeye göre üyelik aidatını kesilmesini ve sendikanın banka hesabına yatırmasını istemesi gerekir.
B.K.'nun Borçlunun temerrüdü başlıklı 101. maddesinin 1. fıkrasında Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrit olur. İkinci fıkrasında ise Borcun ifa edileceği gün müttefikan tayin edilmiş veya muhafaza edilen bir hakka istinaden iki taraftan birisi bunu usulen ihbarda bulunmak suretiyle tespit etmiş ise, mücerret bu günün hitamıyla borçlu mütemerrit olur. hükümleri yer almaktadır.
Toplu İş Sözleşmelerinde kesilen aidatın ne zaman sendikaya yatırılacağı hususu düzenlenmiş ise ayrıca ihtara gerek kalmadan bu tarihlerden itibaren faize karar verilmeli, düzenlenmemiş ise taraf sendikanın işvereni temerrüde düşürmesi gerekir. Dava tarihinden önce sendika tarafından işverenin temerrüde düşürülmesi söz konusu değil ise dava ve ıslah tarihi temerrüt tarihini oluşturmaktadır.
O halde Toplu İş Sözleşmelerinde sendika aidatlarının ne şekilde ve hangi sürede sendika adına yatırılacağı düzenlenmiş ve davacı sendika her toplu iş sözleşmesi döneminde yasa ve toplu iş sözleşmeleri uyarınca üyesi olan işçilerin listesini, sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatı miktarını ve banka hesap numarasını davalı işverene göndermiş ise Toplu İş Sözleşmelerinde belirtilen ödeme tarihine göre faize karar verilmelidir.
Ayrıca 2821 Sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61/2. fıkrasında sendika üyelik aidatının bir ay içerisinde sendikaya gönderilmesi öngörülmüş ise de; yukarda açıklandığı şeklide kanunda işverene bir aylık ödeme süresi öngörülmesi temerrüt için yeterli görülmemiş, işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ilkeler uyarınca değerlendirme yapılarak sonuca ulaşılması gerekirken yazılı şekilde davanın reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenmesi halinde ilgiliye iadesine, 05.07.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy