(1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 17, 41, 46, 57)
Dava: Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi İ. M. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti
Davacı, davalı işverenin Adana'daki irtibat ofisi aracılığıyla davacının Irak ülkesindeki firmasında çalışmaya başladığını, ücretlerinin eksiksiz ödenmesi talebi üzerine iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, genel tatil, hafta tatili ve yıllık izin alacaklarının tahsilini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti
Davalı, 2004 yılı itibariyle Irak'daki tüm faaliyetlerine son verdiğini, davacının Serka ibaresi ile kastettiği şirketin davalı şirket olmadığını, Serka Group Co.isimli Irak'da kurulmuş ve Irak kanunlarına tabi bir Irak şirketi olduğunun düşünüldüğünü, bu nedenle davacının davalı şirkette çalışmadığından husumet itirazında bulunduklarını, yapılan araştırma neticesinde davacının amerikan ordusunun en büyük taşeronu KBR isimli şirketine iş yapan Serka Group Co.isimli şirketin aldığı ihalelerin çoğunu ITT Co.isimli şirkete ihale ettiğini ve davacının da aslında ITT Co.isimli şirkette çalıştığının tespit edildiğini, davacının bu şirket ile imzaladığı iş akti ile davacının Irak'da hangi şirkette çalıştığını açıkça ortaya koyduğunu, ayrıca davalı şirketin ITT Co.isimli şirkette çalıştığını ispatlayan ITT Co.banka hesabından davacıya yapılan maaş ödeme dekontlarına da ulaşıldığını, bu hususların davacının ITT Co. İşçisi olduğunu ispatladığını, davacının imzasını taşıyan delillere banka kayıtlarına rağmen bunun aksini iddia etmesi halinde yazılı delille ispatlaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti
Mahkemece, davacı taraf kendisine verilen kesin süre içerisinde iddialarını ispatlayabilecek başkaca her hangi bir delil ve belge ibraz edememiştir. Buna karşılık davalı işverence ibraz edilen emsal mahkeme kararlarında SERKA GROUP CO. ile davalı şirket arasında hukuki veya organik bağ bulunduğu ispatlanamadığından red kararları verildiği görülmektedir. Açıklanan gerekçelerle hizmet akdinin varlığını ve buna bağlı olarak diğer işçilik haklarını talep etme hakkı bulunduğunu ispat yükü kendisine ait olan davacının bu yükümlülüğünü yerine getirecek delil ibraz edemediğinden, hizmet akdinin varlığı ispatlanamadığından bahisle davanın reddine karar vermiştir.
D) Temyiz
Kararı davacı taraf temyiz etmiştir.
E) Gerekçe
Davacı, Irak ülkesinde davalı firmada çalışmakta iken iş sözleşmesinin davalı tarafça haksız olarak feshedildiğini iddia etmiş, davalı ise davacının davalı şirket çalışanı olmadığını savunmuştur.
Mahkemece, ispat yükü kendisinde olan davacının hizmet sözleşmesinin varlığını ve buna bağlı diğer işçilik haklarını ispat edemediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece yapılan değerlendirme ve ulaşılan sonuç hatalıdır.
Şöyle ki; davacı delil listesinde işyeri kayıtlarına, uçuş ve pasaport kayıtlarına dayanmış ise de mahkemece davacının Irak ülkesine belirtmiş olduğu tarihlerde gidip gitmediği eğer gitmişse yurtdışına çıkış işlemlerinin davalı şirketçe yerine getirilip getirilmediği araştırılmamıştır.
Yine davacının delil listesinde belirttiği sağlık raporunun davacıya yönelik olup olmadığı, davacı hakkında olduğunun tespiti halinde nereden temin edileceği ve tarihi de davacıdan sorularak söz konusu sağlık raporu getirtilmemiştir.
Davacının 28.4.2011 tarihli duruşmadaki beyanına göre ayrıca çalışanların Türkiye'deki yakınlarının hesabına para yatırılıp yatırılmadığının bankadan sorulmasını talep ederiz şeklindeki beyanı karşısında davacıdan, kendisinin ya da yakınlarının banka hesaplarına davalı şirket tarafından para yatırılıp yatırılmadığı yatırılmışsa banka hesap numaraları ve hesabın bulunduğu banka/bankaların sorularak tespiti ile söz konusu banka kayıtları getirtilerek yapılan ödemelerin davalı şirket tarafından yapılıp yapılmadığı araştırılmaksızın karar verilmiştir.
Ayrıca davacının dava dilekçesi ekinde Fortis Bankasına ait vadesiz mevduat cüzdanı ibraz edilmiş ise de söz konusu belgenin okunaklı bir sureti celp edilerek davalı şirket tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının yanında varsa yapılan ödemelerin kim ya da kimler tarafından yapıldığı ve bu ödemeyi yapan kişi/kişilerin davalı şirket ile bağlantısının olup olmadığı araştırılmamıştır.
Yine davalı tarafından davacıya ITT Co isimli şirketten maaş ödemelerine ilişkin makbuzların adı geçen şirketten celbi talep edilmiş ise de mahkemece bu yöndeki talep reddedilmiştir. Ancak mahkemece, davalıdan söz konusu ödemelerin yapıldığı banka sorularak ulusal banka aracılığıyla ödendiğinin tespiti halinde söz konusu banka kayıtlarının da celbi ile yapılan ödemelerin davalı şirket tarafından yapılıp yapılmadığı araştırılmamıştır.
En önemlisi de mahkemece, davacının gösterdiği tanıklar yönünden tanıklık ücreti ve posta gideri yatırarak adresleri mahkemesine talimat yazılması için verilen 15 günlük kesin mehilin usulüne uygun olmadığı da görüldüğünden tarafların gösterdiği tanıklar dinlenilerek davacının çalıştığını iddia ettiği dönemdeki fiili çalışma olgusunun tereddütsüz bir şekilde tespiti gerekirken eksik inceleme ile sonuca gidilmesi de hatalıdır.
Ayrıca davalı tarafından yargılama aşamasında ibraz edilen mahkeme kararlarının temyiz incelemesi neticesinde Dairemizce eksik inceleme nedeniyle bozulmasına karar verildiği de anlaşılmıştır. (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 4.11.2010 tarih 2010/4736 E, 2010/31643 K., Yargıtay 9. HD, 4.11.2010 tarih 2010/4737 E., 2010/31644 K., Yargıtay 9 HD., 4.11.2010 tarih 2010/28960 E., 2010/31641 K., Yargıtay 9. HD. 4.11.2010 tarih 2010/29768 E., 2010/31642 K.,)
Bu nedenlerle mahkemece, yukarıda belirtilen hususlar yönünden araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 23.05.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy