(4857 S. K. m. 32)
Dava: Davacı, cezai şart alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi N. D. C. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, Gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili dava dilekçesiyle davalı işçinin taraflar arasında 13.09.2002 tarihinde akdedilmiş 07.10.2002-21.05.2005 tarihlerini kapsayan belirli süreli iş sözleşmesiyle kendisine verilecek teorik ve işbaşı eğitimini almayı ve sözleşme süresi sonuna kadar da bankada çalışmayı taahhüt etmiş olmasına rağmen 29.09.2004 tarihli istifa dilekçesi ile iş sözleşmesini 01.10.2004 tarihinde sona erdirerek sözleşmedeki taahhüdünü ihlal ettiğinden, iş sözleşmesinin 7 ve 8 inci maddelerinde öngörülen 3.850.000.000 TL cezai şart ve 3.368. dolar eğitim giderini ödeme borcu doğduğunu, davalının iş sözleşmesini, sözleşmedeki taahhüdüne aykırı olarak istifa suretiyle süresi bitiminden önce feshettikten sonra diğer davalı Dışbank A.Ş.'de çalışmaya başladığını, davalı Dışbank A.Ş.'nin bu durumu bilerek davalıyı işe aldığını beyanla cezai şart ve eğitim giderlerinden oluşan alacağın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan S. Y. vekili cevap dilekçesinde özetle, davalının çalışma koşullarının oldukça ağır olmasını, fazla mesai yapmak ve hafta sonlarında çalışmak zorunda bırakılmasına rağmen karşılıklarının ödenmemesi, ulaşılamayacak hedefler yüklenerek stresli bir ortamda çalışmak zorunda bırakılması ve düşük ücret ödenmesi nedenleri ile iş sözleşmesini 24 aylık çalışmadan sonra haklı olarak feshettiğini, 24 aylık çalışmasıyla aldığı eğitim karşılığını fazlasıyla verdiğinden eğitim gideri ve cezai şart isteminin iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, ayrıca sözleşmedeki cezai şartın tek taraflı düzenlendiğinden geçersiz olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalılardan Fortis Bank A.Ş. (Dışbank'a izafeten) vekili cevap dilekçesinde özetle, sözleşmedeki cezai şart düzenlemesinin tek taraflı olmakla geçersiz olduğunu, eğitim giderlerinin kanıtlanması ve ayrıca davalının çalıştığı sürenin göz önünde tutulması gerektiğini, beyanla müvekkili yönünden davanın reddini istemiştir.
Mahkemece verilen ilk karar yapılan eğitim giderinin miktarının tespiti açısından Dairemizin 12.10.2006 gün ve 2006/27055 karar sayılı ilamıyla bozulmuştur.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacının eğitim giderlerinin miktarını kanıtlayamaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
1) Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının yerinde olmaması sebebiyle reddine,
2) Davacı tarafça yapılan eğitim giderlerinin ispatı konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmaktadır.
Mahkemece cezai şart alacağının reddine, eğitim gideri alacağının ise kısmen kabulüne dair olmak üzere verilen hüküm Dairemizin 12.10.2006 gün ve 2006/6036 Esas 2006/27005 Karar sayılı kararı ile " Hükme esas alınan bilirkişi raporunda diğer davalı işçinin eğitimi için yapılan masrafların belirlenmesinde davacı işverenin dosyaya ibraz ettiği tek sayfalık bir listeye itibar edilmiştir. Anılan listede hangi tür harcamalar yapıldığı ve miktarı belirtilmiş ise de, dayanakları dosyaya ibraz edilmemiştir. Davalının itirazı üzerine, davacı işveren bu konudaki belgelerin Gebze Bayramoğlu'ndaki tesislerde bulunduğunu belirterek gerekli incelemenin orada yapılmasını istemiş ancak, mahkemece bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiştir.
Mahkemece, öncelikle davalıya belgelerini ibraz etmesi için kesin mehil verilmeli veya istinabe yoluyla davacı işverenin Gebze'deki işyerinde bulunan kayıtlarının incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik soruşturmayla yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle bozularak mahkemesine iade edilmişti.
Mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda davacıdan Gebze Bayramoğlu Şubesinde bulunduğu belirtilen eğitim giderlerine dair kayıtları sunması istenmiş, bu hususta kesin süre verilmiş, davacı vekilinin sözü edilen belge ve kayıtların şubede çıkan yangında yandığının ve sunulmasının mümkün olmadığının beyan edilmesi üzerine talep doğrultusunda emsal eğitim gideri tespiti yoluna gidilmiştir. Bu bağlamda İşbankası ve Akbank Eğitim Müdürlükleriyle Bankalar Birliği Eğitim Müdürlüklerine müzekkereler yazılmıştır. Bu müzekkerelerden Akbank'a yazılan yazı cevabı gelmiş, Türkiye Bankalar Birliği Eğitim Müdürlüğüne yazılan yazı cevabı beklenmeden bilirkişinin ek raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir.
Mahkemece emsal eğitim giderlerinin tespiti açısından Türkiye Bankalar Birliğine yazılan müzekkere cevabı beklenerek gelecek cevabi yazıdan sonra dosyanın bankalar tarafından verilen eğitim giderlerinden anlayan bu konuda uzman bilirkişiye tevdiiyle eğitimin verildiği tarih de dikkate alınarak olası eğitim giderinin tespiti ve bir değerlendirmeye tabi tutulduktan sonra karar vermektir. Bu yön üzerinde durulmadan eksik incelemeyle hüküm tesisi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenmesi halinde ilgiliye iadesine, 26.09.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy