(818 S. K. m. 179) (YHGK 17.04.1996 T. 1996/10-112 E. 1996/282 K.)
Dava: Davacı, yargılamanın yenilenmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, istemi hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalılardan A. B. Y. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ş. Ç. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, Gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: A- Davacının İsteminin Özeti:
İadei Muhakeme isteyen vekili 14.7.2009 tarihli dilekçesinde, davalı işçi tarafından daha önce davacı ve diğer davalılar hakkında açılan işçilik alacak davasında davalılardan M. O. ve M. Y.'ın birlikte sahip oldukları Yeni Y... Dershanesi adi ortaklığında çalışmakta iken iş akdini ücretlerin ödenmemesi sebebiyle feshettiğini, iş bu davalıların adı geçen dershaneyi müvekkili Y... Özel Eğitim Hizmetleri ve Tic. Ltd. Şti.'ne devrettiğini, işyerini devralan işverenin de işçilerin işçilik alacaklarından sorumlu tutularak açmış olduğu davayla İstanbul 6. İş Mahkemesi tarafından kıdem tazminatı alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini, verilen karar müvekkili şirket her ne kadar temyiz etmiş ise de; Yargıtay 9. Hukuk Dairesince temyiz talepleri red edilerek kararın onandığını maddi hata sebebiyle düzeltme talebinin ise yargılamanın iadesine konu olabileceği belirtilerek reddedildiğini, emsal kararların ise Yargıtay tarafından bozulduğunu, Özel Y... Dershanesinden sadece Beşiktaş 3 numaralı Şubenin devir alındığını, beyanla yargılamanın iadesine İstanbul 6. İş Mahkemesi'nin kesinleşen kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B- Davalının Cevabının Özeti:
Davalı işçi vekili cevabi dilekçesinde, hakkında mahkeme kararı aleyhine olan ve kesinleşen borçlunun iade-i muhakeme talebinde bulunabilmesi için ilk yargılama esnasında tespit edilmesi mümkün olup da tespit edilmemiş olan delillerin sonradan ortaya çıkmış olması gerektiğini, mücbir sebep bulunmadığını, ayrıca iade-i muhakeme talebinin yasal süre içerisinde yapılmadığını H.U.M.K.445. md.sinde sayılan nedenlerden hiçbirinin mevcut olmadığını beyanla haksız açılan davanın reddini savunmuştur.
C- Yerel Mahkemenin Kararının Özeti:
Mahkemece, davalı işçinin davacı Y... Ltd. Şti'nin Özel Yeni Y. Dershanesinden devraldığı Beşiktaş Serencebey Y... Cd. N. ... İstanbul adresinde faaliyet gösteren 3. şubede çalışmasının bulunmadığı, bu sebeple devralan Y... Ltd. Şti.'nin işçilik alacaklarından sorumlu olmadığı anlaşıldığından yargılamanın iadesi talebinin kabulüne, devreden diğer davalılar yönünden hüküm kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararı davalı işçi vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.
D- Gerekçe:
Uyuşmazlık, somut olayda H.U.M.K.m. 445 ve devamı maddelerinde öngörülen yargılamanın yenilenmesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği ve yasal süresi içinde bu hakkın kullanılıp kullanılmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Yargılamanın iadesi olağanüstü bir kanun yoludur ve sebepleri H.U.M.K.nun 445 inci maddesinde sınırlı (tahdidi) olarak sayılmıştır. Bu sayılanlar dışındaki bir sebeple yargılamanın iadesi talep edilemez. (YHGK.17.4.1996 gün ve 1996/10-112-282 Sayılı ilamı).
Yargılamanın yenilenmesi nedenleri şunlardır;
1- Yeni bir senet veya belgenin ele geçirilmiş olması (H.U.M.K.nun 445/1).
Davacının talepleri bu bentle ilgili olup anılan hükmü daha yakından incelemekte yarar bulunmaktadır. Yeni bir senet ya da belgenin ele geçirilmiş olmasının yargılamanın yenilenmesi nedeni olabilmesi için, aşağıdaki koşulların tümünün birlikte gerçekleşmesi gerekir. Buna göre;
a- Bu senet ya da belgenin davaya bakıldığı sırada mevcut olması,
b- Yeni ele geçirilmiş olan senet veya belgenin, hükmü etkileyecek nitelikte olması,
c- Bu senet veya belgenin hükmün verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,
d- Bu yeni senet veya belgenin yargılama sırasında bir zorlayıcı sebepten (mücbir sebep) veya lehine hüküm verilen tarafın eyleminden dolayı elde edilememiş olması,
e- Yargılamanın yenilenmesini isteyen tarafın bu senet veya belgeyi yargılama sırasında elde edememesinde kusurlu olmaması gereklidir.
Buna göre, kendi kusuru ile bu senet veya belgeyi yargılama sırasında elde edememiş ve mahkemeye vermemiş olan taraf yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunamaz.
2- Hükme esas alınan senedin sahte olduğunun bir mahkeme hükmüyle saptanmış olması (H.U.M.K.nun 445/2.)
3- Hükme esas alınan bir ilamın kesin hükümle ortadan kaldırılmış olması (H.U.M.K.nun 445/3).
4- Tanığın yalan tanıklıktan dolayı mahkum olması (H.U.M.K.445/4.)
5- Bilirkişinin gerçeğe aykırı rapor vermekten mahkum edilmiş olması (H.U.M.K.m. 445/5).
6- Karşı tarafın yalan yeminden dolayı mahkum edilmiş olması (H.U.M.K.nun 445/6).
7- Karşı tarafın hükme etkili hile kullanmış olması (H.U.M.K. m. 445/7)
8- Vekil veya mümessil olmayan kişilerin huzuruyla davanın görülmüş olması (H.U.M.K. m. 445/8 ).
9- Davaya bakması yasak olan hakimin hüküm vermiş olması (H.U.M.K. m. 445/9).
10 - Bir dava hakkında birbirine aykırı iki hüküm bulunması (H.U.M.K. m. 445/10) gerekir.
Somut olayda, dava önce işçi tarafından açılan davada, işçilik alacakları işyerinin devredildiğine dayanılarak devreden gerçek şahıslar yanında devralan işveren olduğu ileri sürülen davalıdan da talep edilmiştir. Davalı şirket vekili savunmasında, işyerinin ruhsatnamesinin devrinin B.K.'nun 179 uncu Maddesi anlamında işyeri devri anlamına gelmediğini savunmuştur. Mahkemece işyeri devri esası benimsenerek birlikte sorumluluğa dair hüküm kurulmuş, davalı vekili cevap nedenleriyle temyiz etmiştir.
Dairemizce işçilik hak ve alacaklarını içeren davada verilen karar 4.11.2008 tarihinde onanmak suretiyle kesinleşmiştir. Belirtilen davada davalı şirket tarafından başka bir avukata vekalet verilerek gerçek şahıslara ait çok sayıda işyerinden sadece Beşiktaş 3 numaralı işyerinin devralındığı belirtilmiş ve bu yönde çok sayıda belge eklenerek onama kararındaki maddi hatanın giderilmesi talep olunmuştur.
Dairemiz tarafından 03.02.3009 tarihinde verilen kararda, onama kararından sonra temin edildiği anlaşılan belgelere göre maddi hata talebinde bulunulamayacağı, yargılamanın yenilenmesine konu olabileceği belirtilmiş, 27.11.2008 tarihinde maddi hatanın giderilmesine dair istek reddedilmiştir.
Y... Özel Eğitim Hizmetleri Ltd. Şirketi bu defa başka bir avukata vekaletname vererek 14.7.2009 tarihli dilekçeyle yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur. Dilekçe ekinde yeni bir delil ileri sürülmemiş, maddi hatanın ileri sürüldüğü dilekçe ekindeki belgelere ve Dairemizin bazı kararlarına dayanılmıştır. Belirtmek gerekir ki, davacı Şirket en geç 27.11.2008 tarihinde maddi hatanın giderilmesi talebinde bulunduğu sırada iddiasına konu tüm belgelere ulaşmış durumdadır. Bu tarihten sonra 3 ay içinde yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulmuş değildir. Hatta, Dairemizce verilen maddi hatanın giderilmesi talebinin reddine dair karardan sonra dahi 3 aydan fazla süre geçmiş durumdadır. H.U.M.K.nun 447 nci maddesi uyarınca hak düşürücü süre geçmiş olmakla davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne dair karar verilmesi hatalı olup kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebepten bozulmasına, peşin alınan temyiz harcının istenmesi halinde ilgiliye iadesine, 04.10.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy