(4857 S. K. m. 17, 41, 46, 47, 57) (1475 S. K. m. 14)
Dava: Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin feshi nedeni ile ihbar ve kıdem tazminatları ile yıllık ücretli izin, ilave tediye, fazla mesai, hafta ve genel tatil çalışmaları karşılığı ücret, yemek ve yol bedeli alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B.K. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Mahkemece kıdem tazminatına feshin geçersizliğine karar verilen 15.01.2009 tarihinden itibaren faiz yürütülmüştür. Oysa feshin geçersizliğine karar verilmesi ve işçinin işe başlatılması için başvurusu üzerine geçersizliğine karar verilen fesih ortadan kalkar. Davacı işçi başvurduktan sonra süresi içinde işe davet edilmez veya işveren başlatmayacağını bildirirse süre sonunda veya iradenin açıklandığı tarih fesih tarihidir. Somut uyuşmazlıkta davacı işçi feshin geçersizliği kararının kesinleşmesinden sonra işe başvurmuş, ancak davalı işveren tarafından işe başlatılmamıştır. Fesih tarihi başlatılmama tarihi olduğundan kıdem tazminatına faizin bu tarihten yürütülmesi gerekir. Mahkemece geçersizliğine karar verilen fesih tarihinden faiz yürütülmesi hatalıdır.
3- Davacı davalıya ait mesleki eğitim merkezi işyerinde her gün fazla mesai yaptığını, tatillerde çalıştığını belirterek fazla çalışma ve tatil günleri karşılığı ücret alacağı isteminde bulunmuş, mahkemece hükme esas bilirkişi raporu ile davacının günde 3 saat fazla mesai yaptığı, ayda 2 Pazar ve tüm dini ve ulusal bayram genel tatillerde çalıştığı kabul edilerek ve bu alacaklardan % 30 oranında indirim yapılarak anılan ücret alacaklarının kabulüne karar verilmiştir.
Fazla çalışma yaptığını veya tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Bu çalışmaların ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Bu çalışmaların bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Keza işverenin kamu kurumu veya kuruluşu olması da bu konuda çalışma yapılıp yapılmadığı konusunda önem arzeder. Zira kamu işyerlerinde çalışma şekli yasa, yönetmelik hükümleri yanında mülkü yetkili amirin düzenleyici işlemleri ile de belirlenmektedir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir, işçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğu, işin mevsime göre yoğunlaşması veya azalması gibi faktörlerde fazla çalışma olup olmadığı konusunda dikkate alınmalıdır.
Öncelikle davalıya ait mesleki eğitim merkez işyeri, büyükşehir belediye sınırları içinde yer alan ve mesleki eğitim hizmeti verilen bir işyeridir. Davalı kamu kuruluşu olan belediyenin bu hizmeti alt işveren uygulaması ile vermeye çalıştığı, davacının da bu kapsamda çalıştığı anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklandığı gibi kamu kuruluşuna ait işyerinin yasa ve yönetmelik hükümleri yanında bağlı bulunduğu mülki amirliğin işin düzenlenmesine yönelik düzenleyici işlemlerine tabi olduğu kaçınılmazdır. Özellikle kural olarak eğitim hizmetinin tatil günleri verilmediği bilinen genel bir vakıadır. Bu nedenle davalı işverenin bağlı bulunduğu mülkü idare olan büyükşehir ve valilik makamında işin düzenlenmesine ilişkin düzenleyici işlemler getirtilmeli, davacının görev tanımına ve yaptığı işin niteliğine göre bu işin fazla mesai ve tatil çalışmasını gerektirip gerektirmeyeceği açıklığa kavuşturulmalı, gerekirse işyerinde eğitim ve çalışma düzeninden anlayan bir bilirkişi ile keşif yapılarak bu konuda rapor alınmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının kabulü ayrı bir bozma nedenidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 03.10.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy