(1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 17, 32, 36, 37, 41, 46)
Dava: Davacı vekili, davacı işçinin kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret, fazla mesai ve hafta tatil ücret alacaklarının davalı üniversitenin sorumluluğunun 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesindeki sınırlı olduğu dikkate alınarak davalı işverenlerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davalı üniversitenin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca ücret alacağından diğer davalı ile birlikte sorumluluğuna, belirlenen tazminat ve işçilik alacaklarının diğer davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı ve davalı üniversite avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B. K. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının arasında davalı E... İnşaat A.Ş.'de işçisi olarak Erzincan Üniversitesi Yalnızbağ Yerleşkesi Eğitim Fakültesi binası inşaatında kalıp ve beton ustası olarak günlük 75,00 TL yevmiye ile çalıştığını, davacının şantiyede kalıp 07:00- 19:00 saatleri arası tatil günleri dahil çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini, davalı şirketin davacının aylık ücretlerini, ihbar tazminatını, fazla mesai ücretini, hafta sonu çalışma ücretini, bayram günleri çalışma ücretini ödemediğini, İş Kanunun 36. maddesi gereğince davalı Üniversitenin de ödenmeyen işçilik ücretinden sorumlu olduğunu belirterek, kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret, fazla mesai ve hafta tatil ücret alacaklarının davalı üniversitenin sorumluluğunun 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesindeki sınırlı olduğu dikkate alınarak davalı işverenlerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı Üniversite vekili husumet itirazında bulunarak, diğer davalı ise esastan davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda tazminat ve alacaklara esas hizmet süresi yönünden kayıt, ücret yönünden ise tanık anlatımları dikkate alınarak tazminat ve alacakları hesaplayan bilirkişi raporuna itibar edilerek, davacının davalıların alt işvereni olan Ayken Proje isimli şirketin işçisi olarak çalıştığı, bu süre içinde günlük 75,00 TL yevmiye aldığı, çalıştığı dönem içinde Ulusal bayram ve genel tatil günleri dahil olmak üzere sabah 07:00 ile akşam 19:00 saatleri arasında mesai yaptığı, davacının dava dilekçesinde çalıştığı döneme ilişkin maaş alacaklarını alamadığını iddia ettiği, davacının dava dilekçesinde çalıştığı döneme ilişkin maaş alacaklarını alamadığını iddia ettiği, ancak hangi tarihlerde ücretini alamadığına dair yazılı bir delil sunmadığı, hayatın olağan akışına uygun olarak davacının 3 aylık ücret alacağını alamadığı, fazlaya ilişkin ücret alacağı bulunduğunun ispat edilemediği, davacının ücret alacağı ve diğer işçilik alacaklarının ödendiğine dair herhangi bir delil sunulmadığı, davalı Erzincan Üniversitesinin İş Kanunu gereğince davacı işçinin 3 aylık ücret alacağından sorumlu olduğu, diğer işçilik alacakları ile ilgili bir sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesi ile gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Karar davacı ve davalı Üniversite vekili tarafından temyiz edilmiştir.
E) Gerekçe:
1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- 24155 İş hukukunda çalışma olgusunu, bu kapsamda fazla mesai yaptığını, tatillerde çalıştığını iddia eden işçi, karşılığı ücretin ödendiğini de işveren kanıtlamalıdır. Bu konuda işçinin imzasını taşıyan bir ödeme belgesi yeterli ise de, para borcu olan ücretin ödendiğinin tanıkla ispatı mümkün değildir. 4857 sayılı İş Kanununun 37nci maddesine göre, işçiye ücretin elden ya da banka kanalıyla ödenmesi durumunda, ücret hesabını gösteren imzalı ve işyerinin özel işaretini taşıyan ücret hesap pusulası verilmesi zorunludur. Uygulamada çoğunlukla ücret bordrosu adı altında belgeler düzenlenmekte ve periyodik ödemelerde işçinin imzası alınmaktadır. Banka aracılığı ile yapılan ödemelerde banka kayıtları da ödemeyi gösteren belge niteliğindedir.
Dosya içeriğine göre davacı işçi kayda göre çalıştığını kanıtlamıştır. Bu süre karşılığı ücretin ödendiğini ise davalı şirket kanıtlamalıdır. Mahkemece davalı Üniversite gibi davalı işverenin 3 aylık ücret alacağından sorumlu olduğu, bu süre dışında kalan çalıştığı süre için hangi tarihlerde ücretini alamadığına dair yazılı bir delil sunmadığı, hayatın olağan akışına uygun olarak davacının 3 aylık ücret alacağını alamadığı, fazlaya ilişkin ücret alacağı bulunduğunun ispat edilemediği gerekçesi ile ispat yükü ters çevrilerek ve hatalı gerekçe ile davalı şirket yönünden ücret alacağının davalı şirket yönünden kısmen kabulü hatalıdır.
3. Davacının davalı üniversitenin anahtar teslimi ile yüklenici diğer davalı şirkete verdiği inşaat yapım işinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Davalı Üniversite 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesinde belirtilen kuruluş olduğundan, anahtar teslimi ile verilen işte çalışan işçilerin hak ediş dönemine göre son üç aylık ücretinden sorumluluğuna karar verilmesi isabetlidir. Ne var ki davalının sorumlu olduğu ücret davacının iddia ettiği ve aynı şekilde davacı gibi alacakları olan tanıkların belirttiği ücret üzerinden hesaplanmıştır. Kısaca davalının sorumlu olduğu ücret alacağının günlük miktarı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur. Elbette ki diğer davalı kararı temyiz etmediğinden, belirtilen ücret üzerinden tazminat ve alacaklardan sorumluluğu kesinleşmiştir. Ancak davalı üniversitenin sorumluluğu yasadan ve sadece ücretten sorumlulukla sınırlı olduğundan, bu kesinlik temyiz eden davalı üniversite yönünden olanaklı değildir. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması gereği ücretin ihtilaflı olması halinde işçinin meslekte kıdemi, görevi ve eğitim durumu dikkate alınarak, ilgili meslek odalarından veya varsa ilgili kuruluşlardan alabileceği emsal ücret araştırılmalı ve buna göre alacakları belirlenmelidir. Somut uyuşmazlıkta bu husus araştırılmadan davalının iddia edilen ücret üzerinden sorumluluğuna karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir. Bu nedenle özellikle davacının ihale ile verilen inşat yapım işinde çalıştığı dikkate alınarak, meslekte kıdemi, görevi ve eğitim durumu açıklattırılarak, meslek odası veya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Fen Kurulu Başkanlığı'nda günlük alabileceği emsal ücret araştırılmalı ve bu ücret üzerinden davacının ödenmeyen ücret alacağı hesaplanmalı ve hüküm altına alınmalıdır.
4. Kabule göre ise her ne kadar davalı Üniversite hakkında yargılama harcı yönünden olumsuz bir karar verilmemiş ise de, hüküm fıkrasında açıkça davalı üniversitenin harçtan muaf olduğu belirtilmeden, harcın davalıdan tahsiline şeklinde karar verilmesi de ayrı bir bozma nedeni yapılmıştır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.06.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy