(4857 S. K. m. 17, 20, 46, 47, 57)
Dava: Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, izin, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti, asgari geçim indirimi, yol bedeli, yemek ücreti, giyim yardımı alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir,
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalılar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi C. Ç. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olarak hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara yükletilmesine, 10.10.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
NOT: KONUNUN ÖNEMİ NEDENİYLE YEREL MAHKEME İLAMINI AŞAĞIDA YAYIMLIYORUZ.
T.C.
DİYARBAKIR
1. İŞ MAHKEMESİ
ESAS NO: 2010/700
KARAR NO: 2011/1108
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 31/08/2010
KARAR TARİHİ: 23/11/2011
Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan iş bu davanın Mahkememizce yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirkete bağlı olarak Dedaş Elektrik Dağıtım Müessese Müdürlüğünde 15.09.2006-30.06.2010 tarihleri arasında çalıştığını, sözleşmesinin haksız ve usulsüz bir şekilde sona erdirildiğini, müvekkiline hak edip de ödenmeyen; 2.000,00 TL Kıdem tazminatı, 900,00 TL İhbar tazminat, 5.000,00 TL Fazla Mesai Ücreti, 300,00 TL Hafta Tatil Ücreti, 150,00 TL UBGT ücreti, 500,00 TL Yıllık Ücretli İzin Ücreti, 500,00 TL Asgari Geçim İndirimi, 500,00 TL Yol Ücreti, 500,00 TL Yemek ücreti ve 400,00 TL Giyim Yardımının, söz konusu ödemelerin fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması koşulu ile kıdem tazminatı için iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten, diğer alacaklar yönünden ise iş sözleşmesinin feshi tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş olup, davalı şirket vekili, davacının iş sözleşmesinin belirli süreli olduğunu, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı talep edemeyeceğini, diğer işçilik alacaklarının varit olmadığı iddiası ile davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalı Dedaş vekili ise, müvekkil kurum ile ihaleyi alan diğer davalı şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulmadığı, bu nedenle kurumun hukuki sorumluluğu bulunmadığı, davacının hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmasının söz konusu bulunmadığı ve bir işçilik alacağının bulunmadığı iddiası ile davanın reddini talep etmiştir.
Dava işçilik hak ve alacaklarının tahsili talebinden ibarettir. Taraf vekilleri duruşmalara katılarak yazılı beyanın tekrarlamış, delillerini dosyaya ibraz etmiştir. Davacıya ait SGK sicil ve işyeri şahsi dosyası celp edilerek dosya içerisine eklenmiş. Mahkememizce taraf tanıkları dinlenmiş, davacının ücretini aldığı Türkiye Finans Bankası Batman şubesinde kamera kayıtları celp edilmiş, kayıtlar üzerinde kriminal inceleme yaptırılmış, hesap bilirkişisinden rapor aldırılmıştır.
Kamera kayıtlarının incelenmesi sebebiyle ibraz olunan 27.05.2011 tarihli bilirkişi raporu ile 15.07.2010 tarihinde bankadan para çeken şahsın davacı olmadığı tespit edilmiştir.
Dosya kapsamından; Davalı dedaş'ın sayaç okuma işini ihale ile farklı şirketlere verdiği, davalı şirketin de ihaleyi alan şirketlerden olduğu, davalılar arasında İK anlamında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin söz konusu olduğu ve işçilik alacakları açısından davalılar arasında müteselsil sorumluluğun bulunduğu anlaşılmıştır. Davacının davalı işverene bağlı işyerinde 15.09.2006-30.06.2010 tarihleri arasında brüt 1.348,40 TL ücretle çalıştığı, 3 yıl 8 ay 15 günlük hizmetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı taraf iş sözleşmesinin haksız ve usulsüz bir şekilde feshedildiğini iddia ederken, davalı şirket vekili ise, davacının iş sözleşmesinin belirli süreli olduğunu ve süresinin bitimine bağlı olarak kendiliğinden sona erdiğini, işçi tarafından işe gelinmeyerek feshedildiğini, ancak buna rağmen davacıya kıdem tazminatının ödendiğini iddia etmiştir. Asıl olan iş sözleşmesinin belirsiz süreli yapılmasıdır. Davacının davalı şirkette zincirleme iş sözleşmesi şeklinde çalışması nedeni ile iş sözleşmesi belirsiz süreli iş sözleşmesi haline dönüşmüştür. İşveren iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini ispat etmekle yükümlüdür. Davalı işveren bu ispat yükünü yerine getirememiş, davacı bilirkişinin hesapladığı kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmıştır. Fazla çalışma iddiasının işçi, ücretin ödendiği yolundaki karşı iddianın da işveren tarafından ispatlanması gerekir. Ayrıca işin fazla çalışmaya elverişli olması da gerekir, tanık davacının fazla çalışma yaptığını beyan etmişler, davacının haftalık 18 saat fazla çalışma yaptığı anlaşılmış, davalı işverenle yazılı belge ile fazla çalışma ücreti ödendiğini ispatlayamamış, davacı fazla çalışma ücretine hak kazanmıştır. Tanık beyanlarından, davacının dini bayramların bir günü ve resmi tatillerde ve ayda bir pazar günü çalıştığı anlaşılmış, davalı işveren ise bu çalışmalarının karşılığının ödendiğini ispat edememiş, davacı bilirkişinin hesapladığı UBGT ve hafta tatili ücretine hak kazanmıştır. Davalı taraf davacının yıllık izinlerini kullandığını, izin defteri ya da eşdeğer bir belge ile ispat etmesi yada bedelinin davacıya ödendiğini yazılı belgeler ile ispat etmesi gerekirken ispat edememiş, davacının 14 gün yıllık izin ücretine hak kazandığı anlaşılmış, davalı işveren bilirkişinin belirlediği yıllık izin ücretinden sorumlu tutulmuştur. İşveren, bordroda işçiye yol ücretinin ve yemek ücretinin ödeneceğini kaleme almış, ancak bu ücretle ödediğini işçinin imzasına havi ücret bordroları veya eşdeğer belgelerle kanıtlayamamıştır. İşveren, davacı işçiye yasal olarak ödemekle yükümlü olduğu AGİ ödemesini gösterir bilgi ve belge sunamamıştır. TEK AŞ Genel müdürlüğü benzeri için bağıtladığı TİS'in madde 26.3.2'de giyim yardımı düzenleyerek çalışanlara ayni olmak üzere yılda 2 defa giyim yardımı yapacağı ve bunun maliyetinin yıllık brüt asgari ücretin 1/5'ine tekabül edeceği düzenlenmiştir. Bu durumda davacının giyim yardımına ilişkin talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye gönderilmiş, bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun denetime açık olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış, davacı vekili davayı bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah etmiştir. Delillerin değerlendirilmesi sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABUL ve KISMEN REDDİ ile;
2.966,54 TL kıdem tazminatının 30.06.2010 fesih tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte,
2.123,01 TL ihbar tazminatının 900.00 TL sine dava, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,
481,04 TL yıllık izin ücretinin 500.00 TL.sinin dava, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,
14.165,52 TL fazla mesai ücretinin 5.000.00 TL.sinin dava, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinde ibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,
477,75 TL UBGT ücretinin 150,00 TL sinin dava, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,
1.363,67 TL hafta tatili ücretinin 300,00 TL.sinin dava, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,
3.028,00 TL yol ücretinin 500,00 TL.sinin dava, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,
4.032,00 TL yemek ücretinin 500,00 TL.sinin dava, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,
1.769,94 TL Asgari Geçim İndiriminin 500,00 TL.sinin dava, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,
482,79 TL giyim yardımının 400,00 TL.sinin dava, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine.
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE.
Alınması gereken 1.953,68 TL harçtan peşin alınan 159,65 TL harç ile 343,10 TL ıslah harcının mahsubu ile 1.450,93 TL harem davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı tarafından karşılanan harcın bilahare davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince 3.837,92 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 1.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine.
Davacı tarafça karşılanan 34,00 TL tebliğ gideri, 35,00 TL müzekkere gideri ve 200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 269,00 TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 261,35 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına.
Dair, kararın tefhim ve tebliğinden itibaren 8 gün içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23.11.2011 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy