(1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 32, 41, 57)
Dava: Davacı, kıdem tazminatı ile bayram ve genel tatil ücreti, izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; müvekkilinin 21.7.1997-30.11.2007 tarihleri arasında davalı işyerinde uluslararası tır şoförü olarak çalıştığını, müvekkilinin çalıştığı dönemde asgari ücret +sefer pirimi usulü ile çalıştığını, müvekkilinin ayda ortalama 1,5-2 sefer yaptığını, sefer başı 500 euro prim aldığını, müvekkilinin iş akdini emeklilik nedeni ile sona erdirdiğini ödenmeyen kıdem, bayram-genel tatil alacağı, izin ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunarak, davacının sadece asgari ücretten maaş aldığını onun dışında herhangi bir gelirinin olmadığını, davacının istifa sureti ile iş akdini sonlandırdığını, tır şoförlerinin yaptıkları işin niteliği gereği genel tatile hak kazanamayacağını, davacının tüm yıllık izinlerini kullandığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı işçinin alacaklarının hesabına esas ücretinin miktarı noktasındadır.
Kıdem tazminatı hesabında esas alınacak ücret, işçinin son ücretidir. Başka bir anlatımla, iş sözleşmesinin feshedildiği anda geçerli olan ücrettir. Yine kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret, işçinin brüt ücretidir.
Kıdem tazminatına esas alınacak olan ücretin tespitinde 4857 sayılı İş Kanununun 32 nci maddesinde sözü edilen asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler göz önünde tutulur. Buna göre ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, kira, aydınlatma, servis yardımı, yemek yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır. İşçiye sağlanan özel sağlık sigortası yardımı ya da hayat sigortası pirim ödemeleri de para ile ölçülebilen menfaatler kavramına dahil olup, tazminata esas ücrete eklenmelidir. Satış rakamları ya da başkaca verilere göre hesaplanan pirim değişkenlik gösterse de, kıdem tazminatı hesabında genişletilmiş ücret kavramı içinde değerlendirilmelidir.
Somut uyuşmazlıkta yurtdışı tır şoförü olarak çalışan davacı, asgari ücret + sefer primiyle çalıştığını, ayda ortalama 1,5 - 2 sefer yaptığını sefer başına 500 Euro ücret aldığını iddia etmiştir.
Davacı tanıkları sefer başına alınan ücrete ilişkin bir açıklamada bulunmamışlar, davalı tanığı ise sefer başına ücretin 175 Euro ile 600 Euro arasında değiştiğini ifade etmiştir.
Yargılama sırasında ücret araştırması yaptırılmış gelen cevapta mesafeye göre sefer priminin değiştiği, ... gibi ülkelere 450 ... gibi ülkelere 500 ..., ...'ye 550 ... ücret ödendiği ortalama sefer sayısının 2 olduğu bildirilmiştir.
Mahkemece itibar edilen bilirkişi kök raporunda davalı tanığının beyanı uyarınca 600+175 = 750; 750/2 = 375 ... sefer primi aldığı kabul edilerek alacaklar hesaplanmıştır. Öncelikle raporda toplama hesabında hata yapılmış, söz konusu hesaplamada sefer primi net olarak brüt asgari ücretle toplanmış alacaklar bu miktara göre hesaplanmıştır. Halbuki sefer priminin de brütü bulunmalıdır. Ayrıca davacı işe giriş çıkış kayıtları incelenmeden ayda tek sefer yapmış gibi hesaplama yapılmıştır. Kıdem tazminatı hesabında ise asgari ücret + sefer priminden oluşan asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan yemek yardımı ve bordroda görünen diğer ek ödemeler ise dikkate alınmamıştır. Gelen ücret araştırması sonucu davacının iddiası doğrulanmış olup asgari ücret + 500 ... sefer primiyle aylık 1,75 sefer yaptığı davacının ...ülkesine sefer yapmadığının işverence kanıtlanmadığı bu konuda belgelerin sunulmadığı dikkate alınarak çıplak brüt ücreti hesaplanıp yıllık izin ücreti alacağının bu miktar üzerinden hesaplanması, kıdem tazminatının ise çıplak brüt ücrete ek olarak işçiye sağlanan yemek yardımı ve bordroda görünen diğer ek ödemelerin dikkate alınıp fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanı gözetilerek hesaplanması gerekir. Yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.04.2016 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy