(2709 S. K. m. 36) (6100 S. K. m. 27)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 15/10/2009-31/12/2014 devresi davalı asıl işverene ait yol bakım yapım işinde lastik tekerlekli greyder operatörü olarak kesintisiz çalıştığını, çıkış girişler yapılmasının nedeninin alt taşeronların değişmesi olup fiili çalışmasında kesinti olmadığını, Belediye davacının ücretinin bir kısmını ödememek için taşeron kaydında sigortalı gösterdiğini, kayıtlarda ücretinin ödenmiş gibi gösterildiğini ancak gerçekte ücretin bir kısmının ödenmediğini, asıl işverenin yol yapım bakım işini alt işverenlere yaptırdığından müteselsilen sorumlulukları olduğunu, davalı son alt işveren olup öncekilerle devir söz konusu olduğundan tüm hizmet süresinden sorumlu olduğunu, Belediye asıl işveren sıfatıyla tüm hizmet süresinden sorumlu olduğunu, son net ücretinin 2.166,58 TL olduğunu TİS gereği aylık 156 TL yol, 175,50 TL yemek parası hakkı kazandığını ve bordroda yer aldığı halde kendisine ödenmediğini alt işverenin 31/12/2014 tarihi itibariyle sözleşmesinin sona erdiğini asıl işverenin de davacıyı artık çalıştırmayacağını söyleyerek sözleşmesini devam ettirmediğini, yeni alt işverene aktarmadığını, alt işveren alacaklarının ödeneceği söylendiği halde ödenmediğini, 6 gün 08.00-16.30 arası çalıştığını, 30 dk yemek arası kullandığını, fazla mesai ödenmediğini, davalı alt işveren yıllık izinleri kullandırmadığını, ücretinin de ödemediğini, dini bayramlarda 1 gün nöbete kaldığını, tüm milli bayram ve genel tatillerde çalıştığını ücret almadığını, davalı asıl işveren 2012/4. Ayından itibaren davacıyı iki taşeron kaydında gösterdiğini ücretin bir kısmının bir taşeron kaydında diğer kısmını diğer taşeron kaydında tahakkuk ettiğini bir ücretin banka hesabına yatırıldığını diğerinin ödenmediğini, 2012/4-2013/12 devresi ödenmeyen ücretlerin ödenmesi gerektiğini Ocak-Aralık 2014 arası bordroda aylık net 2,166,58 TL tahakkuk ettirildiği halde bankaya 1.700 TL ödendiğini, 466,58 TL bakiyenin ödenmediğini, 2014 yılında 466,58x12=5.598,96 TL ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, ücret alacağı, yol ve yemek ücreti, bayram ve genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı T.C. Büyükçekmece Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Belediye çalışanı olmadığı gibi iş akdinin de bulunmadığını, yol yapım bakım işlerini üstlenen diğer davalı tarafından istihdam edildiğini, alacaklarının zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Tem. Hizm. Bilgi İşlem Otom. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının 2014/1-12 devresi çalıştığını, aynı kamu kurumunda taşeron değiştirerek çalıştığını, davalı ... ile sözleşme imzalayarak kurumun işçilerini kendi bünyesinde çalıştırdığını, emir ve talimatların davalı şirket tarafından verilmediğini, davalı şirketin davalı ... nezdinde temsilcisinin olmadığını, davacının baştan beri kurumun işçisi olduğunu, iş yeri devrinin olmadığını, 6552/8-a ile 08/02/2015 tarihinde resmi gazetede yayınlanan Yönetmelik 5/1,2 bendinde kıdem tazminatının ödeme yükümlülüğü kamu kurumuna yüklendiğini, bordrolardan anlaşılacağı üzere yol ve yemek ücretlerinin ödendiğini, yıllık izin ve fazla mesai ücretlerinin 5 yıllık zamanaşımı uğradığını, iş akdi ihale dönemi sona erince asıl işverenin talimatı ile sona erdirildiğini, feshin son çare olduğunu ve davacının çalışabileceği başkaca bir pozisyonun olmadığını, ihalede işçilik alacaklarının ödenmemesi halinde hakedişten kesileceğinin belirtildiğini, ödenmeyen alacak varsa davalı kurumun hakedişten kesmiş olması nedeniyle mükerrer olacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece özetle; SGK kayıtları, toplanan delillerin değerlendirilmesinde; davacının davalı şirkete ait işyerinde 15/10/2009-31/12/2014 tarihleri arasındaki dönemde belirsiz süreli iş sözleşmesi ile greyder operatörü olarak çalıştığını, toplam hizmet süresinin 5 yıl 2 ay 16 gün fesih tarihindeki aylık ücretinin ise brüt 3.061,80 TL olduğu, iş akdinin davalı işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın tek taraflı olarak feshedilmesi nedeniyle davacı işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı sonucuna varıldığı, davacının çalıştığı döneme ait ödenmeyen maaş ve yıllık izin ücretlerinin mevcut olduğunun anlaşıldığı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacağı, yıllık izin ücreti yönünden davasının sübuta erdiği sonucuna varılarak, davanın kısmen kabul kısmen ise reddine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
Anayasa’nın 138 ve 141. maddeleri uyarınca Hakimler, Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler ve bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. Bu gerekçede hukuki esaslara ve kurallara dayanmalı, nedenleri açıklanmalıdır.
Diğer taraftan 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK.’un 27. Maddesinde hukuki dinlenilme hakkı kurala bağlanmıştır. Hukukî dinlenilme hakkı, Anayasanın 36 ncı maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir.
Mahkemeler, kararlarını somut ve açık bir şekilde gerekçelendirmek zorundadırlar. Eksik, şeklî ve görünüşte gerekçe yazılması adil yargılanma hakkının (hukukî dinlenilme hakkının), ihlâlidir.
HMK.’un 297. maddesinde de, verilecek hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin yer alması gerektiği açıkça vurgulanmıştır. Kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden sözedilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantı da ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde, kararların doğruluğunun denetlenebilmesi mümkün olacaktır.
Somut uyuşmazlıkta davacının iddiası ile davalının savunması üzerinde durulmamış, deliller açıklanmamış maddi olay saptanmamış, kabul edilen alacakların neden kabul edildiği açıklanmadığı gibi özellikle hangi alacakların reddedildiği hükümde belirtilmemiş, kısaca karar gerekçesiz yazılmıştır. Gerekçesiz karar yazılması, adil yargılanma hakkının ihlali olup, kararın salt bu nedenle bozulması gerekmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı sair temyiz nedenleri incelenmeksizin BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 14.01.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)