(4857 S. K. m. 2, 17, 67, 112) (6552 S. K. m. 3) (4734 S. K. m. 62) (1475 S. K. m. 14)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan T.C. ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının 22.10.2010 - 31.12.2014 tarihine kadar kesintisiz olarak T.C. ...Belediyesinde güvenlik hizmetlerini yapan yüklenici şirketlere bağlı güvenlik elemanı olarak çalıştığını, iş akdinin ... Güvenlik Koruma ve Eğit. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından T.C. ...Belediyesi ile yapılan sözleşmenin sona erdiğinden bahisle 31.12.2014 tarihinde tek taraflı olarak feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı alacağının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
T.C. ... vekili, Belediyelerin asıl işlerinin 4857 sayılı kanunun 2. maddesinin 6. fıkrasındaki sınırlamalar olmaksızın alt işverenlere verilebileceğinin düzenlendiğini, 67. maddedeki hüküm uyarınca Belediyenin asli işlerinden olmasına rağmen işletmenin veya işin gereği teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler olup olmadığına bakılmaksızın 3. kişilere gördürülmesinin mümkün kılındığını, İş Kanunu’nun 2. maddesi ile istisna getirildiğini, ...Özel Güv. Koruma Hizm. Ltd. Şti., ... Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ...Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.'nin hizmet alımı ihalesi sonucunda imzaladıkları sözleşmelere istinaden alt yüklenici olduklarını, davacının T.C. ... bünyesinde çalışmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ...Güvenlik ve Eğitim Hizm. Tic. Ltd. Şti vekili, 6552 sayılı Kanunun 3. maddesinde idarelerin taşeron firmalara iş vermesi halinde işçilik ücretlerinin ödenip ödenmediğini, kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri taşeron firmaların hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesaplarına yatırmakla yükümlü tutulduğunu, kıdem tazminatı sorumluluğunu idarelere yüklendiğini, işçilerin işe alınıp çıkarılmasında yetkili makamın İdareler olduğunu yüklenici şirketlerin bu konuda herhangi bir yetkisinin bulunmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C) Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davacının davalı ... ile yüklenici şirket... Güvenlik ve Koruma Hizm. Ltd. Şti. bünyesinde 22/10/2010 tarihinde çalışmaya başladığı, 01/01/2012 tarihinde ... Güvenlik Koruma Hizm. Tic. Ltd. Şti'nde, sonrasında da 01/01/2013 tarihinden itibaren ...Güvenlik Koruma Eğitim Hizm. Tic. Ltd. Şti. bünyesinde olmak üzere 31/12/2014 tarihine kadar çalıştığı, T.C. ... ile davalı ve ihbar olunan şirketler arasında 4857 sayılı 2/6. maddesi anlamında alt işveren - asıl işveren ilişkisi olduğu, iş akdinin davalı ...Güvenlik Koruma Eğitim Hizm. Tic. Ltd. Şti. tarafından 4857 sayılı yasanın 17. maddesi gereğince feshedildiği, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, İş Kanunu’nun 112. maddesine göre davacının kıdem tazminatından T.C. ...’nın, ihbar tazminatı alacağından ise davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı, davalı T.C. ... vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı T.C. ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacının kıdem tazminatından davalılardan sadece davalı ...’nin sorumlu olup, olmayacağı uyuşmazlık konusudur.
Mahkemece, davacının kıdem tazminatından 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6552 sayılı Kanunun 8. maddesi ile eklenen 112. maddesine dayanılarak sadece Belediyenin sorumlu tutulması yerinde değildir.
Şöyle ki;
4857 sayılı İş Kanunu' nun112. maddesine 6552 sayılı Yasanın 8. maddesi ile eklenen 2-a fıkrası;
“ (Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
b)..............
işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. “ hükmünü içermektedir.
Bu değişiklikten amaçlanan kamu kurumlarında alt işveren nezdinde çalışan işçilerin kıdem tazminatlarının, alt işverenin/ alt işverenlerin her hangi bir şekilde kıdem tazminatını ödeyemez hale gelmesi durumunda kamu kurumunda alt işveren işçisi olarak çalışan işçinin kıdem tazminatını garantiye almak, kamu kurumunun özellikle denetim sorumluluğunu artırmaktır.
4857 sayılı İş Kanunu' nun 2/6 maddesi;
“ Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. “ hükmünü taşımaktadır.
İş hukukunda asıl- alt işveren müesesesinin yasal dayanağı bu madde olup, 6552 sayılı yasa ile 112. maddeye eklenen 2/a fıkrası 4857 sayılı Kanunun 2. maddesindeki düzenlemeyi ve dolayısı ile işçinin gerçek işvereni olan alt işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmamıştır.
Bu nedenle Mahkemece 4857 sayılı İş Kanunu' nun 112. maddesine 6552 sayılı Kanunun 8. maddesi ile eklenen 2-a fıkrasına yanlış anlam yüklenerek davacının kıdem tazminatından alt işverenin sorumluğunu ve özellikle asıl işverenin rücu imkanını ortadan kaldıracak şekilde sadece Belediyenin sorumlu tutulması hatalıdır.
Davacının kıdem tazminatından aralarında asıl-alt işveren ilişkisi bulunan davalılar müştereken ve müteselsilen sorumludur.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20/02/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)