(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili özetle; davacının 20.07.2010-27.03.2014 tarihleri arasında davalı şirketlerde uluslararası tır şoförü olarak çalıştığını, şirketlerden biri tarafından sigortalı gösterilmesine rağmen her iki şirket araçlarını da kullandığını ve her iki şirket tarafından birlikte istihdam edildiği gibi, şirketler arasında fiili ve organik bağ da bulunduğundan müvekkilinin tüm hizmet süresine ilişkin haklarından her iki davalı şirketin birlikte sorumlu olduklarını, asgari ücret + her yurt dışı seferi için harcırah alan müvekkilinin Türkiye-Avrupa arasında kara yolu ile sefer yaptığında 550.00 Euro, gemi ile komple yurt dışına gönderildiğinde 460.00 Euro ve İtalya/Trieste limanından Avrupa ülkelerine dorse taşımacılığı yaptığında sefer başına 400.00 Euro alıp ayda ortalama 2 sefer yaptığını, ulusal bayram-genel tatil günlerinde çalıştırıldığı halde tatil ücretlerinin ödenmediğini, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını, 2014 yılı başından itibaren eksik ödeme nedeniyle birikmiş 1.300.00 Euro sefer ücreti alacağı bulunduğunu ve sigorta bildirimlerinin gerçek ücreti üzerinden yapılmayıp asgari ücret üzerinden gösterilmek suretiyle sigorta primlerinin eksik yatırıldığını, müvekkilinin keşide ettiği 27.03.2014 günlü fesih ihtarnamesi ile iş sözleşmesini söz konusu nedenlerle haklı olarak feshettiğini bildirerek alacaklarının ödenmesini ve işe girişi sırasında alınan teminat senedinin iadesini talep etmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, Mart ayına ait 27 günlük ücretinin de ödenmediğini iddia ederek; kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, sefer primi ücreti, genel tatil ücreti ve ödenmeyen ücret alacaklarının faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, işe giriş sırasında alınan açık teminat senedinin iadesine veya iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalılar vekili özetle; davacının iddialarının aksine çalışmasını sadece Transer Lojistik ve Tic. Aş. Şirketinde sürdürdüğünü, diğer davalı Sertrans Uluslararası Nakliyat ve Tic. AŞ. Şirketinde hiç çalışmadığından bu şirket hakkındaki davanın reddi gerektiğini, davacı her ne kadar iş sözleşmesini feshettiğini bildirmişse de, fesih haklı nedene dayanmadığından ihtarnamesinin istifa hükmünde olduğunu, davacının tamamlanmayan gümrük işlemlerini beklemek için aracı güvenli park alanına park etmesi gerekirken güvenli olmayan bir alana bırakması sonucu 18.03.2014 tarihinde aracın mührü kırılarak hırsızlar tarafından soyulduğunu, diğer çalışanların müdahelesi ile fazla ürün çalınmasının engellendiğini, kusurlu hareketi ile vuku bulan olay sonucu davacıdan yazılı olarak savunması talep edilmesine rağmen davacının cevap vermediği gibi hiçbir gerekçe göstermeksizin 27.03.2014 tarihinde işyerini terk ederek aynı gün Noterden fesih ihtarnamesi gönderdiğini, sorumluluğunda olan aracı terk ederek malların çalınmasına sebep olan davacının kıdem tazminatı talep hakkı olamayacağını, davacının işyerinden ayrılırken herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin imzaladığı ibraname ile müvekkili işverenliği ibra ettiğini, işyerinde asgari ücretle çalışan ve maaşları banka hesabına yatırılan davacının ücret alacağı bulunmadığını, davacıya yapılan harcırah ödemelerinin sefer süresince muhtemel ihtiyaçlarını karşılaması amacı ile verilmekte olup, maaşa dahil olmadığını ve gidilen mesafeye göre değişkenlik gösterdiğini, en fazla 200.00-250.00.Euro olup, hiçbir dönemde 550.00.Euro harcırah uygulaması olmadığını, yurtdışı çıkış kayıtlarından da anlaşılacağı üzere davacının ayda 1 sefer yaptığını, tır sürücüleri sefere çıkarken harcırahlarını aldıklarından davacının 2014 yılı başından itibaren eksik prim ödemesi nedeniyle 1.300.00.Euro alacağı bulunduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacıya müvekkili işverenlikçe sefer ücretlerinin tam ve eksiksiz olarak ödendiğini, davacının yıllık izinlerini kullandığını, iddiasının aksine işe girişi sırasında alınmış bir teminat senedinin söz konusu olmadığını, bayram-genel tatil alacağı bulunmadığını ve ücret niteliğindeki alacaklarının zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Somut uyuşmazlıkta; davacı işçi 2014 yılı başından itibaren eksik ödeme nedeniyle birikmiş 1.300.00 Euro sefer ücreti alacağı bulunduğunu iddia etmiştir. Davalı işveren ise, tır sürücüleri sefere çıkarken harcırahlarını aldıklarından davacının 2014 yılı başından itibaren eksik prim ödemesi nedeniyle alacağı bulunduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu savunmuştur.
Mahkemece, davacının talep ettiği dönemde gerçekleştirdiği seferlere, bu seferler nedeni ile yapılan sefer primi ödemeleri veya uygulanan kesintilerin ne miktar olduğu yönünden hesaplamaya elverişli bir kayıt ve belge sunulmadığından davacının sefer primi alacağı talep edemeyeceği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.
Her ne kadar davalı işveren tır sürücülerinin sefere çıkarken harcırahlarını aldıklarını, ödemenin eksiksiz olarak yapıldığını savunmakta ise de; üzerinde bulunan ispat külfetini yerine getirememiştir. İddia edilen sefer primlerinin eksiksiz olarak ödendiğine ilişkin, dosyaya davalı tarafından herhangi bir yazılı delil sunulmamıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bilirkişi tarafından istek konusu dönem ile ilgili sefer primleri hesaplanmış olup, Mahkemece sefer primi isteğinin bilirkişi raporu doğrultusunda kabulü gerekirken, yazılı şekilde reddi hatalıdır.
3-Davacı işçi keşide ettiği 27.03.2014 günlü fesih ihtarnamesi ile iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini bildirerek alacaklarının ödenmesini talep etmiştir. Davacı bu ihtarname ile davalıyı temerrüde düşürdüğünden ve dava dilekçesinde alacaklara temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep ettiğinden hüküm altına alınan yıllık izin ve genel tatil ücretlerinin tamamına temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken dava ve ıslah ayırımı yapılarak faiz işletilmesi de isabetsizdir.
F)Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)