(6098 S. K. m. 421)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı isteminin özeti: Davacı vekili, davacının davalı şirkete ait beton santralinde pompa operatörü olarak 05.02.2003 tarihinden işten çıkarıldığı 11,11,2012 tarihine kadar çalıştığını, çalıştığı işyerinin daha önce ... Beton tarafından işletilmekte iken 2005 yılında işçiler dâhil tüm organizasyonu ile birlikte davalı şirkete devredildiğini, İş Kanunu 6. madde hükmü gereğince davalı şirketin tüm hizmet süresi boyunca davacının hak ve alacaklarından sorumlu olduğunu, davacının beton santralindeki çalışmasının 05.02.2003-11.03.2010 ve 01.05.2011-11.11.2012 tarihleri arasında olmak üzere 2 dönem şeklinde gerçekleştiğini, davacının işten çıkarıldığında en son aylık net 2.000 TL ücret aldığını, ayrıca davalı işyerinde verilen üç öğün yemek ve barınma hizmetinden faydalandığını, gece geç saatlere kadar çalıştığı halde fazla mesailerinin ödenmediğini, yıllık izinlerinin kullandı almadığını ve gerçek ücretinin resmi bordroda gösterilmeyerek sigorta primlerinin eksik yatırıldığını, davacının bu kanunsuz uygulamaya itiraz edip şikayetçi olduğunu, davalı şirketin davacının bu itirazını sindiremediğini ve işyeri düzenine itiraz edemeyeceğini belirterek çıkışını verdiğini, davacının davalı işyerinde sabah 07,00 de İşe başlayıp akşam iş bitimi 19.00 olmasına rağmen ayın l veya 2 günü saat I9.0. da işten ayrılabildiğini, ayın diğer bütün günleri beton bitinceye kadar ortalama saat 22.00-24.00’e kadar çalıştığını, sabaha kadar çalıştığı günlerin çok olduğunu, haftanın 7 günü bu şekilde çalıştığını, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını, davalı işyerinde dini bayram günleri dışında kalan bütün bayramlarda çalışma yapıldığını, yapılan kıdem tazminatı ödemesinin davacının hak kazandığı miktarın çok altında olduğunu, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.
B) Davalı cevabının özeti: Davalı vekili, zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacının iş akdini 20.12.2009 tarihinde kendi istek ve yazılı beyanı ile sona erdirdiğini, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı hakkının olmadığını, davacıya işçilik ücret ve alacakları için 5.005,81 TL ödeme yapıldığını, davacının herhangi bir itirazı kayıt ileri sürmeden ödemeyi aldığını, davalı şirketle haftada bir gün (çoğu zaman 1,5 gün Cumartesi ile birlikte Pazar) hafta tatilinin olduğunu, davalı şirkette normal mesainin haftanın 5 günü sabah saat 08.30 ile akşam saat 18.00 arası olduğunu, günde 1 saat yemek 15’er dakikadan 30 dakikada 2 çay molasının olduğunu, fazla mesainin olmadığını ancak fazla çalışma yapılması halinde ücretinin ödendiğini, davacıya Ocak 2012 ayında fazla çalışma karşılığı olarak 234,50 TL ödendiğini, davacının maaşının 1.700,00 TL değil bordro maaşı olduğunu, davalı işyerinde resmi bayramlarda çalışma olmadığını, davacının yıllık izinlerini kullandığını veya bedelinin ödendiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme kararının özeti: Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının iddiası SGK kayıtları tanık beyanları dosyaya celp edilen iş yeri tescil kayıtları nazara alındığında aynı yerde faaliyet gösteren aynı işi yapan davalı şirketler nezdinde SGK bildirilmek sureti ile iki dönem çalıştığı birinci dönem çalışmasının 05/02/2003-05/01/2010 tarihleri arasında 6 yıl 11 ay ikinci dönem çalışmasının 01/05/2011-11/11/2011 tarihleri arasında 1 yıl 6 ay 10 gün toplam hizmet süresinin 8 yıl 5 ay 10 gün olduğu şirketler arasında iş yeri devrinin bulunduğu hizmet döneminden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları bu nedenle davalının tüm dönemde sorumlu olmasının gerekeceği, davacının iddiası emsal ücret yazı cevabı içerikleri tanık beyanları nazara alındığında davacının en son 2.000,00 TL net ücret ile çalıştığı, davacı iş akdinin davalı iş verence fesih edildiğini beyanla kıdem ve ihbar tazminatı talep ettiği davacının noter huzurunda iş akdinin kendi rızası ile haklı neden ile fesih ettiğini beyan ettiği anlaşılmakla haklı neden ile olsa fesih etmiş olması halinde ihbar tazminatına hak kazanamayacağı ancak davacıya kıdem tazminatı ödemesi yapılmış olmakla iş akdinin kıdem tazminatına hak kazanacak nitelikte davacı tarafça fesih edildiği kıdem tazminatına hak kazandığı ödenmeyen fark kıdem tazminatının bulunduğu, dosyaya sunulan... Noterliğinin 37527 yevmiye nolu 14/11/2011 tarihli ibranamenin 6098 sayılı yasanın 421. maddesi uyarınca aranan şartlar haiz olmadığı en az bir aylık sürenin fesihten sonra geçmediği ibra konusu alacakların tür ve miktarlarının açıkça belirtildiği bu nedenle ibranamenin geçerli olmadığı ücret ve tazminat açıkları ile yapılan ödemenin alacak kalemlerinden mahsubunun kanaatine varıldığı, davacı hafta tatili ve resmi tatil ücret alacağı talep etmiş ise de, haftanın 6 günü çalıştığı hafta tatili kullandığı her iki davacı tanığının da davasının bulunması nedeni ile bayram ve genel tatil günlerinde çalışıldığı yönündeki beyanlarına itibar edilmeyeceği davacının ispat külfetini yerine getirmediği hafta tatili bayram genel tatil ücret alacağı hakkının bulunmadığı, davacının davalı işyerinde pompa operatörü olarak çalıştığı, yaptığı işin fazla mesai yapmaya uygun olduğu, bunun yanında alınan tanık beyanlarında davacının fazla mesai yaptığı anlaşılmış olup, davalı işveren tarafından davacının fazla mesai yapmadığı ya da fazla mesai ücretlerinin ödendiği ispat edilemediğinden davacının fazla mesai alacağı bulunduğu sonucuna varılmış, ancak hastalık, izin gibi olağanüstü nedenlerle davacının her zaman fazla mesai yapamayacağı dikkate alındığında hesap ve kabul edilen fazla mesai alacağı üzerinden takdiren 1/3 oranında indirim yapılması gerektiği, davacının yıllık izinlerini kullandığı yahut yıllık izinlerini kullanmadığı takdirde ücretlerini ödendiğini yazılı belgelerle ispat yükü davalı işverene ait olup, davalı işveren tarafından davacının yıllık izinlerini kullandığına dair yahut ücretlerinin ödendiğine ilişkin yazılı belgelerle ispat edemediğinden davacının yıllık izin alacağının bulunduğu, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2011/24864 Esas sayılı ilamı ile fazla çalışma ve genel tatil ücret alacağından, yapılan hakkaniyet indirimleri sebebi ile reddine karar verilen miktar bakımından kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmeyeceği belirlendiğinden reddedilen fazla çalışma ve genel tatil ücreti üzerinden davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmediği gerekçesi ile ihbar tazminatı, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ücreti haricindeki taleplerin kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz: Karar süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
E) Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Somut uyuşmazlıkta, hafta tatili ile ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışma karşılığı ücret bakımından; Davacı tanıklarının davalı ile davaları olduğundan bahisle bu talepler Mahkeme tarafından reddedilmiş ise de Dairemiz tarafından evvelce incelenen Dairemizin 2016/4858 Esas sayılı dosyasında (Bakırköy 22. İş Mahkemesi’nin 2014/147 Esas sayılı dosyası) davacı lehine hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil günü ücretine hükmedilmiş, bu durum davalı lehine bozma nedeni yapılmamıştır. Dairemizin 2016/14835 Esas sayılı dosyasında ise (Bakırköy 19. İş Mahkemesi’nin 2013/858 Esas sayılı dosyası) davacı tanıklarından Y.E.’un dava dosyası temyizen incelenmiş olup Y.E.’nin dosyasında ilk derece Mahkemesi tarafından reddedilen hafta tatili yönünden davacı Y.E. lehine karar bozulmuş, Y.E. lehine ilk derece Mahkemesi tarafından hükmedilmiş olan ulusal bayram genel tatil ücretinin sübutu bakımından ise davalı lehine bozma yapılmamıştır.
Eldeki dosyada mevcut tanık beyanları ve emsal dosyaların birlikte değerlendirilmesinde davacı lehine hafta tatili günlerinin yarısında çalıştığı ve dini bayramlar ve yılbaşı tatili haricindeki diğer ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığı kabulü ile hesaplama yapılarak sonuca gidilmelidir. Ancak, emsal dosyalarda sübut hangi tarih aralıkları itibari ile gerçekleşmiş ise o tarih aralığı esas alınarak eldeki dosyada da hesaplama yapılmalıdır. Davacının hafta tatili ücreti ile genel tatil ücreti alacaklarının tamamen reddi hatalıdır.
3-Yıllık izin ücreti bakımından; Dosyada bir kısım yıllık izne ilişkin belgeler mevcut olmakla birlikte bu belgelerin çoğunda düzenleme tarihinin izin başlangıç tarihi ile aynı ya da öncesinde olduğu, bazılarında ise düzenleme tarihinin bulunmadığı görülmüştür. Düzenleme tarihi izin başlangıç tarihi ile aynı ya da öncesinde olan ya da düzenleme tarihi bulunmayan belgeler somut olayda davacının o belge konusu izni kullandığını göstermez. İzin bitişinden sonra imzalandığı anlaşılan belge var ise bu belgeler tespit edilerek yıllık izin süresinden düşülerek sonuca gidilmelidir. Fazla mesai ücreti hesabında, eldeki bozma konusu kararda hesaba esas süre içinde kalan ve bozma öncesinde yıllık izin olarak dışlanan ama bozma sonrasında dışlanmaması gerektiği anlaşılan dönemler fazla mesai hesabına dahil edilmelidir. Hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ve fazla mesai hesabında, yıllık izin kullandığı eldeki bozma sonrası tetkik ile anlaşılan günler olur ise bu günlerin alacaklara etkisi de gözetilmelidir.
F) Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 11.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)