(854 S. K. m. 26)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... Denizcilik ve Petrol Tic. San. Ltd. Şti. ve ... Nak. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; davacının 01/07/2005-14/08/2012 tarihleri arasında davalı şirketlere ait gemilerde çalıştığını, 01/07/2005-01/07/2006 tarihleri arasında "miço (gemici)", 01/07/2006-01/07/2007 tarihleri arasında "gemici", 01/07/2007-01/07/2008 tarihleri arasında "usta gemici" statüsü ile çalıştığını, geçersiz ve haksız olarak iş sözleşmesinin feshedildiğini, bu nedenle dava açmak zorunda kaldıklarını iddia ederek kıdem tazminatı, kötüniyet tazminatı, ücret alacağı, hafta tatili ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil, yıllık izin ücret alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalılar vekili; açılan davayı kabul etmediklerini, davacının görev yaptığı gemilerde olumsuz davranışları nedeni ile iş akdinin feshedildiğini, feshin geçerli ve haklı bir nedene dayandığını, davacının davasının geçerli bir hukuki nedene dayanmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davacının iş akdini; kıdem tazminatı, fazla mesai alacağı, izin ve genel tatil alacakları ile kalan maaş alacaklarına hak kazanacak şekilde maaşlarının kayıtlarda düşük gösterilmesi ve mesai ücretlerinin ödenmemesi nedeni ile haklı olarak feshettiği, davacının çalışma döneminin belirlenmesinde dosya içinde mevcut SGK kayıtları gözetilerek belirlenmesi gerekmiş olup aksi davalı tarafça usulüne uygun delillerle kanıtlanmadığı anlaşılmış olmakla, davacının iş akdini mezkur alacaklara hak kazanacak şekilde geçerli ve haklı bir fesih ile sonlandırdığının kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalılar ... Denizcilik ve Petrol Tic. San. Ltd. Şti. ve K.. Denizcilik Nak. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalılar ... Denizcilik ve Petrol Tic. San. Ltd. Şti. ve ... Denizcilik Nak. ve Tic. Ltd. Şti.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Deniz İş Kanunu'nun 26/3. maddesine göre gemi sahibi, işleteni veya vekili, gemiadamının vardiyalarını yemek ve dinlenme zamanlarını bir çizelge ile belirtmek ve bu çizelgeyi gemiadamlarının görebilecekleri bir yere asmak zorundadır”. Yine Türk Ticaret Kanunu'nun 1096 ve devamı maddelerine göre her gemide gemi jurnali denilen bir defter tutulur. Bu deftere her yolculukta eşya veya safranın yüklenmeye başlanması anından itibaren geçen belli başlı olaylar yanında geminin sefere çıkış ve geliş tarih ve saatleri, gemiadamları arasındaki değişiklikler de yazılır. Diğer taraftan gemiler, liman sefer bölgeleri aşılarak yapılacak seferler için, kalkış liman başkanlıklarından yola elverişlilik belgesi almak zorundadır. Bu nedenle gemilerin her sefer çıkışında ve dönüşünde Liman Başkanlıklarınca kaydı tutulur. Bu belgeler gemiadamının çalışma sürelerini, tatil çalışmalarını ve kullandığı izinleri göstermesi açısından önemlidir. Yıllık ücretli izin, tatil çalışmalarının belirlenmesine esas olabilir.
Somut uyuşmazlıkta, taraflar gemi jurnallerine dayanmış, yargılama safhasında Mahkemece bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilerek bu kayıtların incelenmesi istenmiştir.
Hükme esas alınan raporda gemi jurnallerini incelenmeden fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile yıllık ücretli izin alacaklarının hesaplandığı anlaşılmaktadır. Bu yönüyle karar eksik incelemeye dayalı olup bozmayı gerektirmiştir.
3- Davacının tabi olduğu Deniz İş Kanunu'nda kıdem tazminatına yürütülecek faize ilişkin de özel bir hüküm bulunmamaktadır.
4857 sayılı İş Kanununa tabi işçilik alacaklarına uygulanan ve kanunda açıkça düzenlenen mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının gemi adamının alacaklarına uygulanması mümkün değildir. Buna göre kıdem tazminatı için dava ve ıslah tarihleri dikkate alınarak yasal faiz uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi de hatalı olup, ayrı bir bozma nedenidir.
F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 24/06/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)