(4857 S. K. m. 63, 68)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; davacının 13.11.2006-01.11.2013 tarihleri arasında ... Elektrik Dağıtım A.Ş’nin çeşitli bölge işletmelerinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, davacının asıl işveren olan Bedaş’da ve son olarak ... Özel Güvenlik şirketinde çalıştığını ve iş akdine burada son verildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, yol ücreti, yemek ücreti, asgari geçim indirimi, yıllık izin, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil ücretlerinin davalı işverenlikten tahsilini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının fazlaya dair haklarını saklı tutarak kısmi dava açmasına muvafakat etmediklerini, yıllık izinlerin kullandırılmadığı iddiasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını, yol ve yemek ücretlerinin sözleşmede yer almadığını ve yasal olmadığını, davalı Bedaş ile diğer firmalar arasındaki ilişkinin alt işveren-asıl işveren ilişkisi olmadığını, davalı kurumun genel temizlik, ilaçlama ve kalorifer yakılması, bakımı işlerini, ayrıca ihbarname dağıtma, elektrik kesme-açma, arıza onarım bakım işlerini konusunda uzman şirketlere ihale yolu ile devrettiğini, bir işin bütünüyle devri veya anahtar teslimi ihale ile bütünüyle verilmesi durumunda işi devredenin işverenlik sıfatı ortadan kalkacağından tazminat ve diğer işçilik alacaklarına ilişkin sorumluluk yükletilemeyeceğini, belirli süreli hizmet akitlerinde ihbar tazminatına hükmedilemeyeceği gibi bu tür hizmet akitlerinin süresi sonunda kendiliğinden son bulması durumunda kıdem tazminatına da hak kazanılamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti. cevap vermemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, yol ücreti, yemek ücreti, asgari geçim indirimi, yıllık izin ve ulusal bayram genel tatil ücretlerinin davalıdan tahsiline hükmedilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı Bedaş vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı Bedaş'ın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada verilen ara dinlenmesi süresi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.
Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanunu'nun 63. maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (on bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.
Somut uyuşmazlıkta, davacı fazla mesai yaptığını ve karşılığının ödenmediğini iddia ederek fazla mesai alacağı talebinde bulunmuş, iddiasını ispat bakımından tanık deliline dayanmıştır.
Fazla çalışma süresi yönünden bilirkişi hesap raporunda seçenekli hesap yapılmış ve mahkemece davacının ara dinlenmesi kullanmadığı yönündeki hesap seçeneğine itibarla karar verilmiştir.
Davacı tanıklarının ara dinlenmesine ilişkin beyanları bulunmamakta olup davacının ara dinlenmesi vermeden çalıştığı iddiasının sübut bulduğu kabul edilemeyeceğinden hesabına itibar edilen 1. seçenekte tespit edilen çalışma süresinden yukarıdaki ilke kararı doğrultusunda ara dinlenme süresi düşülerek bilirkişi raporunun bu yönde hesap içeren 2. seçeneği değerlendirilip karar verilmelidir. Yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
F) Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 18.06.2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)