(4857 S. K. m. 59)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; müvekkilinin 17.02.2006 tarihinden itibaren davalı şirkete ait Cezayir, Arnavutluk ve Umman’daki inşaat şantiyelerinde kalıp ustası olarak çalıştığını, bu çalışmasının 30.09.2012 tarihine kadar devam ettiğini, işten çıkarıldığı tarihte aylık net 1.600 USD fix ücret aldığını, ayrıca üç öğün yemek ve kamp imkanından yararlandığını, davalının müvekkilini iş bitimi nedeniyle gönderdiğini, iş olunca yeniden çağıracağını bildirdiğini ancak çağırmadığını ve bir daha işe almadığını, işyerinde haftanın 7 günü sabah 07.00 akşam 19.00 saatleri arası çalıştığını, 1 saat yemek molası verdiğini, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, ayda ortalama bir gün hafta tatili kullanabildiğini, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını, dini bayramların 1.günü dışında kalan tüm bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırıldığını ancak karşılığının ödenmediğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, ulusal bayram, genel tatil, hafta tatili ve fazla mesai alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili; talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının belirli dönemler halinde müvekkili şirkette çalıştığını, çalışmasının sürekli ve kesintisiz olmadığını, davacının bir cenazeye refakat etmek için 3 gün mazeret iznine yollandığını, ancak izin dönüşü yapmayarak eylemli olarak iş akdini sonlandırdığını, Ağustos 2012 maaş bordrosunda 3 gün cenaze refakat izni için ek ücret tahakkuk ettirildiğini, 15-16-17 Eylül 2012 tarihlerinde devamsızlık tutanakları düzenlenerek iş akdine son verildiğini, davacının son olarak Umman-Enka-Bechtel Ortak Teşebbüsü projesinde 946,00 USD aylık ücret aldığını, ekte sunulan 27.04.2012 tarihli hizmet akdinde ücretin 946 USD olarak kararlaştırıldığını, maaşların bankaya yatırıldığını, ücretin aydan aya değişiklik gösterdiğini, maaş bordrolarında tahakkuk eden ücretlerin cari hesap kartına yansıtıldığını, bankaya yatan bu ödemelerin davacı tarafından itiraz-i kayıt öne sürülmeden kabul edildiğini, bordroların, cari hesap kartlarının ve banka kayıtlarının birbiri ile uyumlu olduğunu, davacıya fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin bordrolarda gösterilerek banka hesabına yatırıldığını, davacının yıllık izinlerini kullandığını, kullanmadığı yıllık izinlerinin karşılığı ücretlerin bordrolarda gösterilerek banka hesabına yatırıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile kıdem ve ihbar tazminatları ile ulusal bayram, genel tatil alacaklarının davalıdan tahsiline hükmedilmiştir.
Temyiz:
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davalıya ait yurt dışı işyerinde çalışan davacının tazminat ve alacaklarının belirlenmesine esas ücret taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.
Davacı işçi son aylık ücretinin net 1600 USD olduğunu ileri sürmüş, davalı işveren 946 USD ücreti savunmuştur. Ücret araştırmasına gelen cevapta sendika 2700 TL ücret alabileceğini açıklamış, mahkemece davalının sunduğu kayıttaki ücret üzerinden hesaplanan tazminat ve alacaklar hüküm altına alınmıştır.
Davacının imzasını içermeyen aylık ücret bordrolarında saat ücreti ile temel ücret hesabı dışında fazla çalışma, hafta tatili ile bayram genel tatil ücreti gibi tahakkuklara yer verilerek davacının banka hesabına yatan tutar ile uyumlu bir tahakkuka gidilmiştir. Davalı işveren işçinin imzasını içermeyen ve her zaman düzenlenmesi mümkün olan bordrolarla temel ücreti bölmek suretiyle diğer işçilik alacaklarının da ödendiği şeklinde bir uygulama geliştirmiştir. İşçinin banka hesabına yapılan ödemelerde maaş açıklaması dışında başka bir bilgiye yer verilmemiştir. Davacının yaptığı iş, kıdemi ve bordro içeriklerine göre aylık temel ücretin emsal ücret araştırması sonucu gibi (aylık net 2700 TL'nin fesih tarihindeki efektif satış kuruna göre USD karşılığı ) olduğu kabul edilmeli ve bordroların fazla çalışma ile tatil tahakkuklarını içermediği sonucuna varılmalıdır. Gerekirse bu esaslar dahilinde bilirkişiden yeniden rapor alınmalı ve mahkemece bir değerlendirmeye tabi tutularak tazminat ve alacaklar hakkında bir karar verilmelidir.
3-İşçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.
4857 sayılı İş Kanununun 59 uncu maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır.
Somut uyuşmazlıkta, davacı işçi davalı işverenin yurtdışı şantiyelerinde kesintili olarak çalışmıştır. Davacının yıllık izin ücreti alacağı istemi bordroda yer alan tahakkuklar nedeniyle reddedilmiş ise de, izin ödemesi adı altında bordroda yer alan tahakkukların işçinin farklı şantiyelerdeki çalışmalarının iş bitimi sebebiyle sona erdiği dönemlere rastlayıp rastlamadığı araştırılmamıştır. Bordroda yer alan ödemelerin işçinin banka hesabına yapıldığı savunulmuş olmakla bu yönde gerekirse ilgili banka kayıtları getirtilmeli ve iş bitimi sebebiyle çıkışların verildiği dönemde yapılan ödemelerin karşılığı olan izin günleri ile çalışma dönemi içine rastlamakla birlikte izinlerin kullandırıldığını gösteren imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile desteklenen izin tahakkukları hesaplamadan düşülmelidir. Bu konuda eksik incelemeyle karar verilmesi hatalıdır.
SONUÇ:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 14/09/2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)