(1086 S. K. m. 432)
Muhtıranın usulüne uygun olması için aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2010/19-286 esas- 2010/330 karar sayılı kararında bir muhtıranın geçerli olması için gereken özellikler belirtilmiştir. Buna göre;
Temyiz harç ve giderlerinin eksik ödendiğinin anlaşılması halinde muhtıra gönderilerek kararı veren Hâkim veya Mahkeme Başkanı tarafından yedi günlük kesin süre içinde harç ve giderin tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir. Bu kararın da temyiz edilmesi halinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432’nci maddenin son fıkrası hükmü kıyasen uygulanır.
Hâkim veya Mahkeme Başkanı tarafından “temyiz harç ve giderlerinin tamamlanması için yedi günlük kesin süre” verilmesi ve ayrıca yazılı olarak “aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususu”nun bildirilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle muhtırada Hâkim veya Mahkeme Başkanı’nın sicili ve imzası bulunmalıdır. Muhtıra Hâkim veya Mahkeme Başkanı tarafından imzalanmadan verilmişse, dolayısıyla da Hâkim tarafından usulünce düzenlenmiş muhtıra yoksa geçerli bir bildirimin yapıldığından söz etmeye de olanak yoktur.
Mahkeme Yazı İşleri Müdürü’nün veya Kalem personelinin temyiz harcı veya giderinin tamamlanması için temyiz edene süre vermesi veya tebligat zarfı üzerine ihtar/uyarı şeklinde yazılan ve Hâkim imzası taşımayan muhtıra usule aykırıdır, Mahkeme Yazı İşleri Müdürü’nün veya Kalem personelinin vermiş olduğu süre ya da tebligat zarfı üzerine ihtar/uyarı şeklinde yazılan ve Hâkim imzası taşımayan muhtıra üzerine temyiz harcını veya giderini ödememiş olan taraf, temyiz talebinden vazgeçmiş sayılamaz.
Yargıtay’ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre, muhtırada yapılması gereken işlemin ne olduğu açıkça ve ilgili tarafın yanılmasına neden olmayacak biçimde gösterilmeli; bu açıdan ikmal edilecek harç ya da giderin miktarı ve yatırılma merci ve süresi, bunun yapılmamasının sonuçları net biçimde açıklanmalıdır. Örneğin, “dosyaya yatırılması” şeklindeki ifade tarafın yanılmasına neden olabileceğinden, bu ifadeyi taşıyan muhtıra geçersiz olacaktır.
Alacak davalarında adi ortaklığı oluşturan şirketler maddi ya da şekli anlamda zorunlu dava arkadaşı olmadığından, kararı temyiz eden her bir şirketin ayrı temyiz harcı yatırması gerekir.
Temyiz harçları (mahkemece alınması gereken temyiz harçları) başvurma harcı ile karar ve ilam harcından oluşmaktadır.
Başvurma harcı Harçlar Kanunu'nda düzenlenmiş, her yıl miktarı değişen maktu bir harç olup temyiz eden tarafından yatırılması zorunludur.
Nispi harca tabi davaların kabulüne ilişkin kararların temyizi halinde, mahkemece hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan nispi karar ve ilam harcının dörtte biri nispi temyiz karar harcı olarak yatırılmalıdır. Dava nispi harca tabi değil ise, maktu temyiz karar harcı yatırılması gerekir.
Somut olayda, Dairemizin 21.10.2020 tarihli eksiklik talebine ilişkin yazısında, kararı temyiz eden davalı ...Kocaeli Özel Güvenlik Hizmetleri Tic.Ltd. Şti. tarafından yatırılması gereken nisbi temyiz harcının yatırılmadığı, eksik nisbi harcın anılan davalı tarafından tamamlanması için usulüne uygun muhtıra düzenlenip gerekli yasal süreler beklenildikten sonra neticenin Dairemize bildirilmesi istenmiştir. Mahkemenin 18.11.2020 tarihli cevabi yazısında eksik harcın yasal süresi içinde tamamlanmadığı bildirilmiş ise de, davalı tarafa gönderilen muhtıranın yukarıda belirtilen unsurları taşımadığı anlaşılmaktadır. Kararı temyiz eden davalı tarafa yazılan muhtırada eksik harcın “dosyaya” yatırılmasının istenmesi hatalı olduğu gibi, tamamlanması istenen harcın istinaf harcı değil temyiz harcı olduğunun netleştirilmemesi de hatalıdır.
Bu itibarla; kararı temyiz eden davalı vekiline nispi temyiz karar harcının kanunda öngörülen yedi günlük kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı konusunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 434. maddesi uyarınca, açıklanan unsurları taşıyan geçerli muhtıra tebliğ edilerek kanuni süre beklendikten, dosyanın tekrar Dairemize gönderilmesi için Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 08.12.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)