(4857 S. K. m. 18, 25)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde 01.11.2004 tarihinde temizlik ve hizmet sorumlusu olarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin 09.09.2013 tarihinde davalı tarafından haksız şekilde feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla çalışma ücretinin davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin personele verilmek üzere dağıtılan yemek fişlerinin davacıya teslim edilmesine ve bu fişlerin dağıtımının davacı tarafından yapılmasına rağmen davacının bu fişlerin bir kısmını personele vermediğinin ve bazı personeller için fazladan yemek çeki talebinde bulunduğunun tespit edilmesi üzerine İş Kanunu’nun 25/II-e maddesi gereğince haklı sebeple feshedildiğini, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmadığını, fazla çalışma ücreti talebinin hukuka aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak kıdem ve ihbar tazminatının reddine, fazla çalışma ücreti talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
I-Davalı ... Tesis Yönetimleri A.Ş Vekilinin Temyizi Yönünden;
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre ve gerekçeli temyiz dilekçesinin süresinde verilmediği dikkate alınarak, gerekçesiz temyiz dilekçesi çerçevesinde kanunun açık hükmüne ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususları ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda, yerinde bulunmayan bozma isteğinin REDDİNE,
II-Davacı Vekilinin Temyizi Yönünden;
1-Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre; davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-İş sözleşmesinin, işçinin doğruluk ve bağlılığa aykırı söz veya davranışları sebebiyle işverence haklı olarak feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.
4857 sayılı İş Kanununun 25. maddesinin II. bendinde, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller sıralanmış ve belirtilen durumlar ile benzerlerinin varlığında işverenin haklı fesih imkanının olduğu açıklanmıştır. Yine aynı maddenin II. bendinin (e) alt bendinde, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan işçi davranışlarının da işverene haklı fesih imkanı verdiği ifade edilmiştir. Görüldüğü üzere yasadaki haller sınırlı sayıda olmayıp, genel olarak işçinin sadakat borcuna aykırılık oluşturan söz ve davranışları işverene fesih imkanı tanımaktadır.
İşçinin iyiniyet ve ahlak kurallarına uymayan davranışı sonucunda iş ilişkisine devam etmek işveren açısından çekilmez hale gelmişse, diğer bir anlatımla güven temeli çökmüşse işverenin haklı sebeple derhal fesih hakkı doğar. Buna karşılık, işçinin davranışı taraflar arasında bulunması gereken güven temelini çökertecek ağırlıkta bulunmamakla, iş ilişkisine devamı tam anlamıyla çekilmez hale getirmemekle birlikte, işin normal işleyişini bozuyorsa, işyerindeki uyumu olumsuz yönde etkiliyor ve işverenden bu nedenle iş ilişkisini yürütmesi normal olarak beklenemiyorsa 4857 sayılı Kanun'un 18/1. maddesi gereği geçerli fesih hakkı doğar.
Somut uyuşmazlıkta; davacının iş sözleşmesinin davacının sorumlu olduğu projede çalışan personele teslim edilmek üzere davalı işveren tarafından davacıya verilen yemek çeklerinin tutarları ile personel çalışma günlerinin uyuşmadığının tespit edilmesi üzerine İş Kanunu’nun 25/II-e maddesi gereğince 09.09.2013 tarihinde haklı sebeple feshedildiği anlaşılmaktadır.
Mahkeme tarafından, davacıya teslim edilen ve fazla çalışma yapılması durumunda personele verilmesi gereken yemek çeklerinin verilmediği, bazı personeller için hak ettiği yemek çeklerinden daha fazlasının işverenden talep edildiği, davacıya teslim edilenle davacının çalışan personele teslim ettiği yemek çekleri arasında farklılık bulunduğu, bir kısım personelin yemek çeklerinin teslim edilmediği gerekçesiyle davalı işveren tarafından yapılan feshin haklı olduğu sonucuna varılarak kıdem ve ihbar tazminatının reddine karar verilmiştir. Ancak Mahkeme tarafından varılan bu sonuç dosya kapsamına uygun değildir. Şöyle ki; iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğinin ispat yükü davalı işverende olup, dosya kapsamında usulsüzlük yapıldığı iddia edilen yemek çeklerinin davalı işveren tarafından davacıya teslim edildiğine ilişkin yazılı belge olmadığı gibi teslim edilen yemek çeklerinin tutarları ile hangi işçiye hangi gün dağıtılacağının gösterildiği bir belge de bulunmamaktadır. Mahkemece bir kısım tanık beyanları ve davalı işveren tarafından gerçekleştirilen disiplin soruşturmasında diğer işçiler tarafından verilen dilekçelere istinaden iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiği sonucuna varılmışsa da, fesih bildiriminin içeriği ve dayanak yapılan haklı sebeple fesih olgusu dikkate alındığında öncelikle yukarıda belirtilen hususların davalı işveren tarafından ispat edilmesi gerekmekte olup, davalı tarafından bu yönde bir belge dosyaya ibraz edilmemiştir. Bu nedenlerle kıdem ve ihbar tazminatının kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine 17/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)