(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde pompa operatörü şoför olarak çalıştığını, iş sözleşmesine haksız olarak son verildiğini belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş sözleşmesine kendisinin son verdiğini , iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece dosya kapsamı ve aldırılan bilirkişi raporundaki hesaplamalara göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir
Temyiz:
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
Çalışma hayatında daha az vergi ya da sigorta primi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek, ilgili işçi ve işveren kuruluşları ile Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı internet sitesinde bulunan “Kazanç bilgisi sorgulama” ekranından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.
Somut olayda, davacının ücreti bordrolarına göre 1.100,00 TL brüt olarak tespit edilmiş olup bu miktar davacı tarafından kabul edilmemektedir. Dosya kapsamına göre davacı davalı iş yerinde beton pompa operatörü olarak 6 yıl 2 gün kıdeme sahip olduğu anlaşılmış olup dosya içerisinde bulunan bordrolar da her ne kadar davacının imzası bilinsa da davacının yaptığı iş ve hizmet süresi ile uyumlu olmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda taraflar arasında davacının ücretinin itilaflı olduğu dosya kapsamında sabittir.
Bu nedenle ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından ve meslek odası başkanlığından ve Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı internet sitesinde bulunan “Kazanç bilgisi sorgulama” ekranından davacının iş yerindeki kıdemi, meslek unvanı, iş yerinde çalıştığı tarihler gibi bilgiler de bildirilerek emsal işçi ücretinin ne olabileceği araştırılmalı, davacının işe iade davası sonrasında davalı iş yerine iade edildiği ve başlangıçtan beri davalı iş yerinde çalıştığının kabul edildiği de gözetilerek ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek ücret belirlenip bilirkişiden ek rapor alınarak davacının hak ettiği işçilik alacakları belirlenen ücrete göre hesaplatılarak sonuca gidilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olup bozma nedenidir.
3-Taraflar arasında bir diğer uyuşmazlık konusu ise davacının talep edebileceği fazla mesaive hafta tatili ücreti miktarıdır.
Somut olayda, taraflarca davalı işyerinde sabit ücrete ek olarak prim usulü çalışıldığı iddia olunmadığı gibi dosya kapsamında toplanan delillerden de işyerinde prim usulü bir çalışmanın olduğu da tespit edilememektedir. Kaldı ki mahkeme tarafından itibar edilen hesaplamalarda davacının ücreti de bordolarda belirtilen sabit brüt ücret olup , söz konusu bordrolar da da prim adı altında davacıya her hangi bir ücret tahakkuk ettirilmemiştir. Hal böyle olunca davacının fazla mesai ve hafta tatili ücret alacaklarının hesaplanmasında tespit edilen saatlik ve günlük ücretin 0,5 çarpanı ile çarpılarak davacının fazla mesai ve hafta tatili ücretlerinin tespit edilmesi de dosya kapsamına uygun düşmeyecektir.
Bu durumda da yapılması gereken, ikinci paragrafta açıklandığı usulde davacının ücreti tespit edildikten sonra fazla mesai ve hafta tatili ücretlerinin tespitinde tespit edilen saatlik ve günlük ücretin 1,5 çarpanı ile çarpılması ile sonuca gitmektir. Bu husus gözetilmeden yanılgılı bilirkişi raporu ve tespitlerle sonuca gidilmesi de bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine 04.11.2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)