(2004 S. K. m. 194, 219, 223, 232, 235)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... Otomotiv Gıda Nakliye San. Tic. A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin 16.09.2004 tarihinde Yedi Yemek olarak bilinen ...Turizm Tic. A.Ş.'nin Koç Lisesi biriminde çalışmaya bağladığını, 2008/Temmuz ayında ...Turizm Tic. A.Ş.'nin Koç Lisesindeki işlerini müvekkilinin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla ... Yemek Üretim ve Servis Hizm. A.Ş.'ye devrettiğini, müvekkilinin iş sözleşmesinin sona erdirildiği 31.07.2011 tarihine kadar aynı işyerinde kesintisiz biçimde şoför olarak çalışmasını sürdürdüğünü, müvekkilinin âmirlerinin çalışanları toplayarak '‘yavaş yavaş kendinize iş bakın, yakında sizleri çıkaracağız, şirket kötüye gidiyor" dediğini, müvekkil ve diğer çalışanların yasal haklarının ne olacağım sorduklarında kendilerine şirketin battığının söylendiğini, daha sonraki süreçte ise işverenin müvekkil ve diğer çalışanlara kötü davranmaya başladığını, hakaretler etmeye ve tazminatsız ayrılmaya zorladığını, işverenliğin müvekkil ve çalışanlara; "sizler 15 yıl ve 3600 prim gününü dolduran işçilersiniz, gidin Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvurun kıdeminizi ancak o zaman öderiz, çünkü bu haktan yararlandığınızda, kıdeminizi sizin adınıza Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan alacağız ve size ödeyeceğiz" şeklinde sözler söylediğini müvekkil ve diğer çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvurarak söz konusu yazıyı alarak ... Yemek Üretim ve Servis Hizm. A.Ş.'ye gittiklerini, müvekkilinin Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvuruda bulunduğunda; aynı işyerinde aynı işi yapıyor olmasına rağmen 16.05.2010 tarihinde kendi muvafakat olmadan iş verenin değiştirildiğini ve belirtilen tarihten itibaren ... Otomotiv Gıda Nak. San. ve Tic. A.Ş. personeli olduğunu gördüğünü, işverenlik tarafından müvekkil ve diğer çalışanlara Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan aldıkları yazılan noter kanalı ile işverenliğe ihtar çekmelerini söylediklerini, bunun üzerine haklarını alabilmek İçin işverenliğin hileli yönlendirmeleriyle iradelerinin aksine işverenliğe 15 yıl ve 3600 prim ödeme günlerini doldurduklarından istifa etmek istiyormuş gibi ihtar çekmek zorunda kaldıklarını, bu ihtar üzerine müvekkil ve arkadaşlarına tüm haklarının ödeneceği söylenerek çıkışlarının verildiğini aradan kısa hır süre geçtikten sonra müvekkiline hakları ödenmeden aynı yerde işe başlaması, haklarının geç ödeneceği mağdur olmamasının söylendiğini ve müvekkili ile diğer işçilerin yeniden çalışmaya başladıklarını, halen müvekkilinin haklarının ödenmediğini, son ücretinin 1.216,07 TL olduğunu, sabah 07.00 akşam 18.00 saatleri arasında çalıştığını, yıllık izinlerini kullanmadığını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.
Davalılar Cevabının Özeti:
Davalılar, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
Temyiz:
Kararı davalı ... Otomotiv Gıda Nakliye San. Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
İflasın açılması, maddi hukuka ilişkin ilişkileri ve hükümleri cebri şekilde etkilediği gibi medeni usul ve icra hukuku kuralları üzerinde de etki meydana getirir. Bu etkilerden biri de görev kurallarında meydana gelen değişikliktir. Görev kurallarındaki değişikliği dava açıldıktan sonra işverenin iflas etmesi hali ve iflas kararı verdikten sonra işçinin işverene dava açması hali bakımından ayrı ayrı incelemek gerekir.
İflasın açılması ile müflisin taraf olduğu hukuk davalarının ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonrasına kadar duracağı genel kural ise de, yine bu hükmün müstacel haller, tazminatsız ceza davaları, şeref ve haysiyete tecavüzden ve cismani zararlardan doğan tazminat davaları ile evlenme, ahvalı şahsiye veya nafaka davalarının uygulanamayacağı kabul edilmiştir. 2004 sayılı Kanun'un 194. maddesinde ayrık tutulan "Müstacel haller" den maksat, acele görülmesi gereken ve durduğu takdirde verilecek hükmün faydasız kalacağı gerçeğidir. Bu davalarda hakim takdir hakkını kullanarak müstaceliyet kararı vermek suretiyle yargılamaya devam eder. İşçinin alacaklı olduğu iş hukukuna ilişkin bir dava, işçinin sosyal durumu itibarıyle 2004 sayılı Kanun'un 194. maddenin gayesine uygun görülerek acele işlerden sayılmalı ve ikinci alacaklılar toplantısı beklenmeksizin yargılamaya devam edilmelidir. Bunun yanında kanunun lafzına göre davacıların müflise karşı davaya devam edeceği izlenimi hasıl olmakta ise de masaya dahil mal ve haklar bakımından muflisin yetkisiz kalması keyfiyeti, kendisinin, müstacel de olsa bu davalara taraf olmaya devam etmesine manidir. Bu durum karşısında birinci alacaklılar toplantısı yapılmış ve iflas idaresi teşekkül etmişse, müstacel davalar ikinci alacaklılar toplantısı beklenmeden iflas idaresine karşı; birinci alacaklılar toplantısı henüz yapılmamış ve işin müstaceliyeti icabı iflas idaresinin seçimini dahi beklemeye durum müsait değilse, bu takdirde iflas idaresi muflisin yerini alarak davaya iflasın açılmasından önce davanın görüldüğü iş mahkemesinde devam olunur. Böylece işçinin alacağının tahsili amacıyla iş mahkemesinde açılan davadan sonra işverenin iflasına karar verilmesi mahkemenin görevini etkilemez ise de, işveren muflisin yerine geçecek olanı etkiler.
İflas kararı verildikten sonra işçi işçilik haklarından doğan alacağının dayanağını ve miktarını iflas idaresine bildirir. Alacaklıların alacaklarını kaydettirmeleri için 2004 sayılı Kanun'un 219/2. maddesinde öngörülen bir aylık sürenin bitiminden sonra, iflas idaresi alacakların doğru olup olmadığını incelemeye başlar. Maddi yönden inceleme sonucu kabul edilen her alacak tespit edilen sıraya göre sıra cetveline kaydedilir. Kabul edilmeyen alacaklar da red sebebleri ile birlikte sıra cetvelinde gösterilir. İflas idaresi 2004 sayılı Kanun'un 232. maddesinde öngörülen sürede düzenlediği sıra cetvelini iflas idaresine verir ve alacaklıları aynı Kanun'un 166/2. maddesindeki usule göre ilan yoluyla haberdar eder. Ayrıca iflas masasına müracaat sırasında tebligatı gösterir adres ve tebligat masrafları için avans yatıranlara sıra cetveli tebliğ edilir. Sıra cetveline itiraz davalarında dava açma süresi, görev ve yetki 2004 sayılı Kanun'un 235. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre dava açma süresinin ilandan itibaren başlayacağı belirtildikten sonra, ayrıca 2004 sayılı Kanun'un 223/3. maddesi hükmünün saklı olduğu belirtilmiştir. Saklı tutulan hükme göre, iflas masasına müracaat eden alacaklılar tebligatı kabule elverişli adres gösterir, yazı ve tebligat masrafları için avans yatırmışlarsa sıra cetveline itiraz davası açma süresi bu alacaklılar hakkında sıra cetvelinin kendilerine tebliğinden itibaren başlar. Davanın onbeş gün içinde açılması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü süre olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınır. 2004 sayılı Kanun'un 235/1. maddesine göre sıra cetveline itiraz davası iflas kararı veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki herhangi bir ticaret mahkemesinde açılabilir. Görevin belirlenmesinde dava değerinin önemi olmadığı gibi, buradaki mahkemenin yetkisi de kamu düzenine ilişkindir.
Bu durum karşısında iş mahkemesinde görülmekte olan, işçi alacaklarına yönelik dava sırasında, işverenin iflası halinde dahi, 2004 sayılı Kanun'un 194. maddesi uyarınca, davaya iş mahkemesinde devam edileceği, işverenin işçi alacaklarına ilişkin dava açılmadan önce iflası halinde ise yukarıda belirtilen şekilde hareket ile alacağın iflas masasına kaydedilmemesi halinde, asliye ticaret mahkemesinde kayıt kabul davası olarak açılması gerekir.
Somut uyuşmazlıkta, davacı 16.09.2004 - 31.07.2011 tarihleri arasındaki çalışmasından kaynaklı kıdem ve ihbar tazminatını davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, Mahkemece davalı Şirketler arasında işyeri devri kurallarının geçerli olduğunu kabul edilerek haklarında hüküm kurulmuştur. Yargılama safhasında celbedilen kayıtlardan davalılardan ... Yemek Üretim ve Servis Hizm. A.Ş.'nin 01.04.2013 tarihinde iflasına karar verildiği anlaşılmıştır. Eldeki dava 27.06.2013 tarihinde açılmıştır. Bu durumda, davanın iflas kararının verilmesinden sonra açıldığı anlaşılmakla, dosyanın kayıt kabul davası olacağı gözetilerek davalılardan ... Yemek Üretim ve Servis Hizm. A.Ş. hakkındaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden görevsizlik kararı verilmeli, diğer davalı ... Otomotiv Gıda Nakliye San. Tic. A.Ş.'nin de devralan son işveren olarak diğer davalının sorumlu olduğu miktardan sorumlu olacağından Asliye Ticaret Mahkemesinde görülecek davanın eldeki davayı etkileyeceğinden bekletici mesele yapılmalı, sonucuna göre de ... Otomotiv Gıda Nakliye San. Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu belirlenmelidir.
Netice olarak; usul hükümlerine aykırı olarak yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 08/12/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)