(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan ... Tic. Aş vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının ... Ticaret AŞ'ye ait işyerinde fırın ünitesinde ekmek ustası olarak 08/06/2000-30/11/2008 tarihleri arasında ... Mühendislik İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. taşeronluğu bünyesinde çalıştığını, ... Ticaret AŞ ile ... Mühendislik Şti.'nin aralarında akdedilmiş olan sözleşmeye istinaden üst işverenlik olarak ... Tic. AŞ'nin davacının işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, müvekkilinin son aylık ücretinin net 1.100,00 TL olduğunu, 2008 Ağustos-Kasım ayları arası maaşlarının, bütün çalışma süreleri boyunca fazla mesai ücretlerinin, dini ve resmi tatil günleri çalışma ücretlerinin ödenmediğini, yıllık izinlerini kullanmadığını ve kullanmadığı izin ücretlerinin de ödenmediğini, iş akdinin haksız olarak feshedilmesine ve davalıya ödeme için gönderilen ihtarnameye rağmen kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmediğini iddia ederek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti ve ücret alacaklarının davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... Ticaret AŞ vekili, müvekkili şirketle davacı arasında bir hizmet akdi olmadığını, diğer davalı ... Mühendislik İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile müvekkili şirket arasında yapılan ... mağazalarında alan kirası ile unlu mamuller reyonu işletme hakkının verildiğini ve bu firmanın işletici firma olarak işyerini kendi nam ve hesabına işletmekte olduğunu, bu nedenle ... Mühendislik İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile müvekkili arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin mevcut olmadığını, dolayısıyla müvekkili şirketin işyerini işletmeye veren kişi olarak sorumluluğu ve hizmet akdinden doğan bir hukuki mükellefiyeti bulunmadığını, müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı ... Müh. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. hakkındaki davanın atiye bırakılması olması nedeniyle bu davalı yönünden esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı ... Ticaret AŞ yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı yasal süresi içinde davacı vekili ile davalı ... Ticaret AŞ vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı ve davalı ... Ticaret AŞ'nin aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davacı işçi dava dilekçesinde haftalık ve günlük çalışma saatlerini açıklamaksızın fazla çalışma ücreti isteğinde bulunmuş, yargılama sırasında sunduğu dilekçeyle günlük ve haftalık çalışma saatlerini haftada 6 gün ve günlük en az 10 saat çalışma şeklinde açıklamıştır.
Fazla çalışmanın ispatı yönünden yazılı delil sunulmamış, tanık beyanlarıyla 2000 yılında düzenlenen iş müfettişi raporuna dayanılmıştır. Davacı tanıkları işyerinde çalışma saatlerini 07.00-15.00,16.00 arası olarak açıklamışlar, hükme esas alınan bilirkişi raporunda sözü edilen tanık beyanları yerine hesaplamaya konu dönemi kapsamayan 2000 yılına ait iş müfettişi raporundaki tespitlere göre haftalık 9 saat fazla çalışma alacağı belirlenmiştir.
İş müfettişi raporunun hesaplamaya konu dönemin çok öncesine ait olması nedeniyle rapordaki tespitlere değer verilmesi mümkün değildir. Öte yandan davacı tanıkları anlatımlarına göre günlük mesainin 07.00'de başladığı ve iki saat olarak açıklanan çıkış saatlerinin ortalamasına göre 15.30'da bittiği, günde 1 saat ara dinlenme düşüldüğünde ve haftada 6 gün çalıştığı gözetildiğinde davacının fazla çalışma yapmadığı kabul edilmelidir.
Mahkemece dosyadaki delil durumuna göre fazla çalışma isteminin reddi gerekirken yazılı şekilde kabulüne dair hüküm kurulması hatalıdır.
3-Davalı işveren davadan önce temerrüde düşürüldüğü ve davacının talebi temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesi şeklinde olduğu halde hüküm kurulurken temerrüt hususunun değerlendirilmemesi isabetsizdir.
4-Karar başlığında ve hüküm fıkrasının 2, 3, 4 ve 5 numaralı bendlerinde davalının adının "... Tic. AŞ" olarak gösterilmesi gerekirken "..." şeklinde gösterilmesi ve şubenin sorumluluğuna dair karar verilmesi hatalıdır.
5-Ek dava ile talep edilen alacaklar bakımından yatırılan başvuru ve nisbi harçların hüküm fıkrasında harç hesabında dikkate alınmaması isabetsizdir.
6-Karineye dayalı makul indirim (taktiri indirim) sebebiyle reddedilen alacak miktarları hariç olmak üzere reddedilen alacak miktarı 30,00 TL iken reddedilen miktarı aşacak şekilde maktu vekalet ücretine hükmedilmesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 09/03/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)