(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı isteminin özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait otelde 23.08.2012-10.09.2015 tarihleri arası çalıştığını, 06.09.2015 tarihinde izinliyken akşama doğru babaannesinin vefat ettiğini, müvekkilinin bu durumu şirkete bildirdiğini, işe gelemeyeceğini mazeretini izah ettiğini, 07-08-09.09.2015 tarihlerinde işe gidemediğini, en son 10.09.2015 tarihinde işyerine mesaiye gittiğinde kendisine muhasebe müdürünü görmesinin söylendiğini, bunun üzerine müvekkilinin önce muhasebe sonra insan kaynaklarına gittiğini, orada kendisine iş akdinin sonlandırıldığının söylendiğini, bunun sonucunda müvekkilinin Serik 2. Noterliği’nin 14523 yevmiye nolu ihtarnamesiyle tazminat alacaklarını talep ettiğini, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai ücreti alacaklarını istemiştir.
B) Davalı cevabının özeti:
Davalı vekili, taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının istifa ettiğini, haklarının ödendiğinin ibraname ile belli olduğunu, fazla mesai yapmadığının belge ile anlaşıldığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme kararının özeti:
Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalı taraf her ne kadar davacının istifa ederek iş sözleşmesin kendisinin sona erdirdiğini iddia etse de iş yerine 5 yıl 5 ay 23 gün hizmet veren bir işçinin her hangi bir neden göstermeksizin ve haklarını zayi olacağını bilerek iş yerinden ayrılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, duruşmada dinlenen tanık beyanlarına göre de iş verenin davacının işten ayrılması konusunda baskı yaptığını, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde istifa dilekçesinin davacıdan baskıyla alındığını, kendi iradesiyle istifa etmediğini, iş verenin davacının iş sözleşmesini sona erdirdiğinin kabulü gerekeceği, davalı tarafça davacının iş sözleşmesin haklı nedenle sona erdirildiği ispat eder her hangi bir delilin olmadığı, feshin haksız olduğu anlaşılmakla 17/04/2015 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak davacının kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı taleplerinin kabulüne karar verildiği, davacı taraf her ne kadar davacı şirketle F.. İnş.Tur.San ve Tic.A.Ş ve E.. İnş.Tic ve Tur. A.Ş arasında organik bağ olduğunu iddia etse de ticaret sicil müdürlüğünden getirtilen kayıtlar bilirkişiden alınan rapor dikkate alındığında şirketler arasında organik bağ olduğunu gösterir bir delilin olmadığı tespit edildiği, iş yerinde fazla mesai yapıldığının ispatının işçiye, ücretin ödendiğinin ispatını işverene ait olduğu, davacının işyeri şahsı dosyası içerisinde bulunan ve imzasını taşıyan puantaj kayıtlarının bulunduğu tarihlerde davacının fazla mesai yaptığını yazılı delille ispat etmesi gerektiği davacının imzalı puantaj kayıtlarının aksini ispat edecek her hangi bir yazılı delili dosyaya sunamadığı, bu hali ile imzalı puantaj kayıtlarının olduğu dönemlere ilişkin davacının fazla mesai yapmadığı, puantaj kaydı olmayan dönemlere ilişkin davacı fazla çalışma yaptığını yazılı bir delile ispat edebileceği gibi her türlü delille ispat edebileceği, davacının dosyaya sunmuş olduğu deliller, bilirkişi raporu, duruşmada dinlenen tanık beyanları ve davacının şahsı dosyası dikkate alındığında davacının davalı iş yerinde puantaj kaydı olmayan dönemlerde fazla mesai yaptığı buna karşılık davalının davacıya fazla mesai karşılığı herhangi bir ücret ödemediği anlaşılmakla 17/04/2015 tarihli bilirkişi raporu ve hakkaniyet indirimi de dikkate alınarak davacının fazla mesai alacağı talebinin kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
D)Temyiz:
Karar süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
E)Gerekçe:
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Somut uyuşmazlıkta, hizmet süresi bakımından;
Davacı 01/10/1987-09/12/2011 tarihleri arasında çalıştığını ileri sürmüş, davalı 25/10/2007-09/12/2011 tarihleri arasında çalıştığını savunmuş, Mahkeme davacının 16/06/2006-09/12/2011 tarihleri arasındaki çalışmasından davalının sorumlu olduğunu kabul ederek hüküm kurmuştur.
Davacının ileri sürdüğü çalışma süresi içinde hizmet döküm cetvelinde çok sayıda işyeri sicil numarası mevcuttur. Dosya kapsamında organik bağa ilişkin kuvvetli emareler vardır. Sadece örnek vermek gerekir ise Ticaret Sicili Müdürlüğü’nün 18/11/2015 tarihli yazısı ekinde gelen CD.de ... Şti.nin 2014 yılındaki en büyük pay sahibi Y.K.nın, ... Şti.nin iki ortağından biri olduğu, ve ... Şti.nin diğer ortağının ise... Şti. olduğu, davalı vekilinin vekaletnamesindeki şirket ünvanı esas alındığında davalının 2007 yılında yönetim kurulu başkanının Y.K. olduğu görülmektedir. Ayrıca davalının ve adı geçen diğer iki şirketin ortaklarının soy adları çoğu defa aynıdır. Bunlar sadece örnek olarak temyiz incelemesinde tespit edilen hususlardır.
Bunlar karşısında Mahkeme tarafından “...şirketler arasında organik bağ olduğunu gösterir bir delilin olmadığı tespit edilmiştir.” şeklindeki gerekçe eksik incelemeye ve araştırmaya dayalı ve hatalıdır.
Mahkeme tarafından yapılacak işler şöyledir:
Davacının ileri sürdüğü çalışma dönemi içinde hizmet döküm cetvelinde davacının çalıştığı görünen tüm işyerleri / işverenler hakkındaki tüm belgeler, bu işyerlerinin / şirketlerin ilk tesis tarihinden itibaren SGK’ndan getirtilmelidir.
Bu belgeler celbedildikten sonra SGK belgelerinden davacının ileri sürdüğü çalışma dönemi içinde hizmet döküm cetvelinde çalıştığı görünen tüm işyerlerin / işverenlerin ünvanları doğru olarak tespit edilmelidir.
Davacı asıl duruşmaya bizzat celbedilerek kendisine, hangi tarih aralıklarında, hangi çalışma dönemlerinde hangi şirkette / hangi işyerinde ne iş yaptığı, davacının ileri sürdüğü tüm hizmet süresi bakımından açıklatılmalıdır. Ayrıca davacı asıla, 1987 yılında başladığını ileri sürdüğü çalışmasının ne şekilde başladığı, 1987 yılından itibaren şirketler arasındaki geçişlerinin ne şekilde ve ne sebeple olduğu öncelikle ve özellikle açıklatılmalıdır.
Sonra, Ticaret Sicili Müdürlüklerinden, tüm bu şirketlerin / işverenlerin / işyerlerinin Ticaret Sicili kayıtlarının bu şirketlerin / işverenlerin / işyerlerinin ilk tesisleri tarihinden itibaren gönderilmesi istenmelidir.
Gerekmesi halinde aynı bilgiler bu işyerlerinin/ işverenlerin şubeleri hakkında da SGK.ndan ve Ticaret Sicili Müdürlüklerinden istenmelidir.
SGK.na ve Ticaret Sicili Müdürlüklerine yazılacak Mahkeme müzekkerelerinde, bu işyerlerinin ilk tesis tarihlerinden itibaren ticari ünvanların/ ticari ünvan değişikliklerinin / işyeri adreslerinin/ şube adreslerinin/ şube adlarının/ merkez ve şube işyeri yetkililerin / işyeri ortaklarının / pay sahiplerinin kimler/ neler olduğuna, değişimine, devir/ birleşme / işyeri devri gibi tüm değişikliklere ilişkin belgelerin gönderilmesi istenmelidir.
Ayrıca SGK.ndan, varsa davacının kapsamında çalıştığı, yani çalıştığı işyerine esas ihale, hizmet alım, taşeronluk, müteahhitlik ve benzeri sözleşmelere ilişkin belgelerin gönderilmesi istenmelidir.
Celbedilecek tüm belgeler işyerinin/ işverenin ilk tesis tarihinden itibaren celbedilmeli ve ilk tesis tarihinden itibaren incelenmelidir.
Dosyaya davacının işyeri şahsi sicil dosyasından sunulan belgelerdeki imza sahipleri, kaşeler, kaşelerdeki adresler, işyerine ilişkin antetler, davalı vekaletnamesi ve sair davacının işverenlerine dair her türlü kayıt da birlikte incelenmelidir.
Davacının çalıştığı işyerlerinin ortakları, yetkilileri hakkında nüfus aile kayıt tabloları celbedilerek aralarındaki bağlantı, kan hısımlığı / sıhri hısımlıklar tespit edilmelidir.
Celbedilecek belgeler halihazırda dosyada mevcut belgeler, taraf ve tanık beyanları ile birlikte değerlendirilmelidir.
Bu şekilde davacının iddia ettiği hizmet süresi içinde çalıştığı her bir işyerinde geçen sürenin neden hizmet süresine dahil edilmesi gerektiği ya da gerekmediği ayrı ayrı incelenerek, davacının ileri sürdüğü çalışma süresi içinde hizmet döküm cetvelinde yer alan her bir işyeri ayrı ayrı incelemeye tabi tutularak sonuca varılmalıdır.
Gerekirse tanıklar bu konularda her bir işyeri hakkında ayrı ayrı yeniden dinlenmelidir.
Organik bağ tespit edilmediği yönündeki eksik inceleme ve araştırmaya dayanan gerekçe ile sonuca gidilmesi hatalıdır.
3-Dava, kısmi eda külli tespit talepli belirsiz alacak davası olarak açılmıştır.
Her kısmi eda davası aynı zamanda alacağın toplamının neticeten ne miktarda olduğunu belirleyen bir tespit de içermelidir.
Bu nedenle fazla mesai ücretine uygulanan takdiri indirim oranı da belirtildikten sonra, dava konusu her bir alacak kalemi bakımından davacının neticeten toplam kaç Türk Lirası alacağı olduğu Mahkeme kararında açıkça belirtilmelidir.
F) Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20/02/2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)