(6100 S. K. m. 124)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan T.C. ... ve ... vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili özetle; davacının Sağlık Bakanlığına bağlı ... Devlet Hastanesinde ihaleyi alan son alt işveren ... Grup Ltd Şti -... Temizlik San Tic Ltd Şti iş ortaklığı ve diğer alt işverenlerin aldığı hastanenin temizlik işlerinde ve hasta bakıcı olarak 07/06/1993 tarihinden emekli olduğu 31.10.2014 tarihine kadar aralıksız olarak çalıştığını, davacının en geç sabah 08:00 den en erken akşam 17;00-17;30’a kadar çalıştığını, cumartesi günleri de çalıştığını, davacıya bu fazla çalışmaları için ödeme yapılmadığını, aynı şekilde genel tatillerde de çalışmasına rağmen bir ödeme yapılmadığını iddia ederek; kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. (Dava ilk önce sadece Sağlık Bakanlığına karşı açılmış olup, davacı vekili 15.04.2015 tarihli harç makbuzu ile başvurma harcı yatırarak, dahili davalı alt işverenlerin (... Grup İnş Nak San Tic Ltd Şti-... Temz Ltd Şti İş Ortaklığı, ...Sosyal Hizm Mob İnş İhr İth Ve San Ltd Şti, ... ve...Grup Sos Hizm Güv İnş San Tic Ltd Şti) davaya teşmili dilekçesini dosyaya sunmuş ve davacı vekili bu dilekçede belirttiği alt işverenlerin HMK 124/4 maddesi gereği, zorunlu dava arkadaşlığında dahili dava kurumu zorunluluğu hasıl olduğu gerekçesiyle davaya dahilini talep etmiştir. Davacı vekili bu dilekçede ayrıca, davada talep ettikleri alacaklarını sadece davalı ... ve alt işveren ... Grup İnş..Ltd Şti-.... Temz..İş Ortaklığı’ndan talep ettiklerini, diğer alt işverenlerden alacak talepleri bulunmadığını belirtmiştir.)
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı T.C. ... vekili özetle; zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı ile davalı idare arasında karşılıklı imzalanmış bir iş akdi olmadığını, ...’na husumet tevcih edilemeyeceğini, Bakanlığın kamu ihale kanununa göre sözleşme yaptığını, sözleşme gereği tüm bedelin yüklenici firmaya ödendiğini savunarak, davanın zamanaşımı ve husumet nedeniyle reddini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davacı işçinin temizlik kadrosunda gözükmesine rağmen hasta bakıcılık yapması nedeniyle davalılar (davalı ... ile davaya dahil edilen alt işveren şirketler) arasında muvazaa olduğu kabul edilerek ve hiçkimse kendi muvazaasından kötüniyetinden yararlanamaz gerekçesiyle davalı ... ile davaya dahil edilen alt işveren şirketler, hüküm altına alınan alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutularak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı, davalı T.C. ... ve davaya dahil edilen ... Grup İnş Nak San Tic Ltd Şti-... Temz Ltd Şti İş Ortaklığı vekilleri temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1- ... Grup İnş Nak San Tic Ltd Şti-... Tem Ltd Şti İş Ortaklığı haricindeki şirketler (...Sosyal Hizm Mob İnş İhr İth Ve San Ltd Şti, ... ve ... Grup Sos Hizm Güv İnş San Tic Ltd Şti) hakkında usulüne uygun açılmış bir dava bulunmamakla birlikte, bu davalıların temyizi olmaması nedeniyle bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.
2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ...’nın tüm, ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
3-Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı T.C. ... aleyhine dava açmış, yargılamanın devamı sırasında davalı Bakanlık ile aralarında zorunlu dava arkadaşlığı nedeni ile dahili dava durumu hasıl olduğu gerekçesiyle ... Grup İnş Nak San Tic Ltd Şti-.... Temz Ltd Şti İş Ortaklığı, ... Sosyal Hizm Mob İnş İhr İth Ve San Ltd Şti, ... ve... Grup Sos Hizm Güv İnş San Tic Ltd Şti’ni davaya dahil etmiştir.
Davanın tarafları davacı ve dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen gerçek yada tüzel kişidir. Davanın nasıl açılacağı HMK. da belirtilmiştir. Davanın usule uygun açılıp, açılmadığı mahkemece re’ sen denetlenmesi gereken bir husustur.
Hem 1086 Sayılı HUMK. da hem de 6100 Sayılı HMK. da zorunlu dava arkadaşlığı dışında davaya dahili dava yolu ile davalı ithali mümkün değildir.
Dava dilekçesinde davalı gösterilmeyen gerçek yada tüzel kişinin mecburi dava arkadaşlığı dışında davaya dahil edilmesi usule aykırıdır.
HMK’nun 124. maddesi, belirli şartlarda tarafın değiştirilmesine imkan tanıyan bir madde olup, mevcut taraf çıkartılmadan, davaya ilave davalı eklenmesine cevaz veren bir madde değildir. Bu nedenle somut uyuşmazlıkta, HMK’nun 124. maddesinin uygulanma imkanı bulunmadığı gibi davalı Bakanlık ile dahili davalı şirketler arasındaki ilişki asıl işveren-alt işveren ilişkisi olup, aralarında zorunlu dava arkadaşlığı da olmadığından dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen, aleyhine usulüne uygun dava açılmayan; ... Grup İnş Nak San Tic Ltd Şti-... Temz Ltd Şti İş Ortaklığı’nın dahili dava yolu ile davaya dahil edilmesi ve aleyhinde hüküm kurulması usule aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
F)Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.02.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)