MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti
Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... ait işyerinde ... İnşaat'ın sigortalısı olarak 01/09/2010 tarihinde, 1.550,00 TL ücret karşılığı, yemek ve servis sosyal haklarından faydalanarak çalışmaya başladığını, 15/09/2014 tarihinde ihbarsız olarak iş akdinin sonlandırıldığını, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücretlerinin ödenmediğini, işe başladığı tarihten bu yana 08.00-18.00 saatleri arasında çalıştırılan müvekkiline fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, ulusal bayram genel tatil günleri ile ayda 2 hafta tatilinde çalıştırıldığını ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile hafta tatili, yıllık izin ücreti, fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücretinin davalılardan tahsilini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti
Davalı ... vekili, davacı ile müvekkili idare arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığından husumet itirazında bulunduklarını, ayrıca zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacının iş sözleşmesinin müvekkili idare tarafından feshedilmediğini, müvekkilinin işi ihale usulü ilgili şirkete verdiğini, dolayısıyla işçilerin özlük hakları ve maaşlarının işçisi oldukları şirketçe ödendiğini, davada taraf sıfatlarının bulunmadığını, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... İnşaat Taahhüt Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkili şirket tarafından davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının işyerinde çalışmalarını aksattığını, sık sık rapor alarak işe gelmediğini, uyarılara rağmen şantiye şefini haberdar etmeden işyerinden ayrıldığını, iş akdinin feshine sebep olan olayın ise çalıştığı kamyonu şantiye ortasında bırakıp işyeri yetkililerine haber vermeden işyerini terk etmesi olduğunu, haklı fesih nedeni ile kıdem ve ihbar tazminatı talep edemeyeceğini, davacının asgari ücret aldığını, bankaya yatırılanın dışında elden ödeme yapılmadığını, davacının müvekkili işyerinde fazla mesai yapmadığını, ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışmadığını, davacının 03/11/210-15/09/2014 tarihleri arasında kesintili çalıştığını davacının iddia ettiği çalışma sürelerinin gerçeği yansıtmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti
Mahkemece, davalılardan ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ihale makamı olduğu ve kabulüne karar verilen tüm işçilik alacaklarından davacının son üç aylık ücreti tutarında sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
D) Temyiz
Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.
E) Gerekçe
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanunî gerektirici sebeplere göre davacı ile davalılardan ... İnşaat Taahhüt Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tüm, davalı Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün (...) aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-İhale makamının işçilik alacaklarından sorumluluğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
4857 sayılı İş Kanununun 36 ncı maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, belli şartlarla ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. İhale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, işçilerin her hak ediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Maddede sözü edilen ücret her hak ediş dönemi için “son üç aylık temel ücret” olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.
İhale makamı olan kamu kurumunun, her hak ediş dönemine ilişkin son üç aylık ücretten sorumluluğu, Yasadan doğan bir sorumluluktur. İşverenle ihale makamının birlikte dava edilmesi durumunda, müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmelidir. İhale makamının tek başına dava edildiği durumlarda, işçinin mükerrer yararlanmasını önlemek için işverence sözü edilen ücretlerin ödenip ödenmediği araştırılmalıdır.
Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre, anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde, kamu makamlarının fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatili alacakları yönlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır (Yargıtay 9.H.D. 19.1.2010 gün 2009/12074 E, 2010/378 K.).
Somut uyuşmazlıkta, davalılardan ...'nin inşaat yapım işini diğer davalıya verdiği ve davacının bu inşaat işi kapsamında çalıştığı, davalılar arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olmayıp İş Kanunu'nun 36. maddesi kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece davalılar arasındaki ilişkinin ihale ilişkisi olduğu isabetli olarak tespit olunduğu ve davacının son 3 aya ilişkin ücret talebi bulunmadığı halde davalı ... yönünden davanın reddi gerekirken diğer işçilik alacaklarıyla birlikte sorumluluk anlamına gelebilecek ve infazda tereddüt oluşturacak şekilde davaya konu tüm işçilik alacakları bakımından müştereken ve müteselsilen sorumluluğa karar verilmesi, ancak yine 3 aylık ücret ile sınırlı sorumluluk yönünden hüküm tesisi hatalıdır.
Mahkemece davalılardan ... yönünden davanın reddine, diğer davalının davaya konu kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti istekleri bakımından tek başına sorumluluğuna karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine, 23.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy