(4857 S. K. m. 24)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı alt işveren ... Güvenlik Sistemleri ve Tic. Ltd. Şti.’de, asıl işveren sıfatıyla da diğer işveren nezdinde 05/12/2011-19/12/2012 tarihleri arasında güvenlik görevlisi olarak belirsiz süreli ve aralıksız olarak çalıştığını, 18/12/2012 tarihinde işyerinde yaşanan bir hırsızlık dolayısıyla işten çıkarıldığını, istifa dilekçesinin rızası dışında alındığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/48634 sayılı ile soruşturma açıldığını, 1 gün gözaltında kaldığını, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar aldığını, hiçbir hak ve alacaklarının ödenmediğini, net 1.000,00 TL maaşının olduğunu, işyerinde güvenlik görevlerinin 08:00-20:00 gündüz vardiyası, 20:00-08:00 akşam vardiyası şeklinde iki vardiya çalıştıklarını, haftanın 2 günü gündüz, 4 günü de akşam vardiyasında olmak üzere 6 gün 72 saat çalıştığını, yemek ve çay molası kullandırılmadığını, tüm dini resmi tatillerde çalıştığını, asgari geçim indirimlerinin ödenmediğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık ücretli izin ve asgari geçim indirimi alacaklarının tahsilini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... Güvenlik Sistemleri ve Tic. Ltd. Şti., davacının 05/12/2011 de işe başladığını, el yazısı ile istifa ettiğini, hırsızlık olayını davacının kabul ettiğini, hırsızlık nedeniyle diğer davalının iş sözleşmesini feshettiğini, tüm alacaklarını aldığını, bir personelin sürekli çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Un Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili; davanın öncelikle hukukî yarar ve husumet yönünden reddi gerektiğini, neticeten de istifa dilekçesi veren davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davacının, davalı ... Un Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin güvenlik işini ihale ettiği alt işveren işçisi olarak çalıştığı, davacının istifa ederek işten ayrıldığı, ücret alacağının bulunduğu, istifasının 4857 sayılı Kanun'un 24. maddesine göre haklı sebebe dayandığı, kıdem tazminatı isteyebileceği, ihbar tazminatı isteyemeyeceği, kayda dayanmayan alacaklardan hastalık ve mazeret gibi sebeplerle hakkaniyet indirimi yapılması gerekeceği, yıllık izin kullandırıldığının yada fesihte karşılığının ödendiğinin davalı tarafça ispatlanamadığı, asgari ücret indirimi alacağının ödendiğinin davalı tarafça ispatlanamadığı, davacının hafta tatili ücret alacağı ve genel tatil ücret alacağına ilişkin davalarını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasındaki iş ilişkisinin, nasıl sona erdiği uyuşmazlık konusudur.
Somut uyuşmazlıkta; davalılardan asıl işveren ... Un Sanayi ve Tic. A.Ş.’ye ait işyerinde güvenlik görevlisi olarak çalışan davacı, 18/12/2012 tarihinde işyerinde yaşanan hırsızlık sebebiyle işten çıkarıldığını ve kendi rızası hilafına da istifa dilekçesinin imzalatıldığını iddia ederken, davalılar da davacının nöbeti esnasında meydana gelen hırsızlık olayındaki kusurunu kabul edip kendisinin istifa ettiğini savunmuşlardır.
Bu iddia ve savunmaya rağmen Mahkemenin, aynen “davacının istifa ederek işten ayrıldığı ve ücret alacağının bulunduğu, istifasının 4857 sayılı Kanun'un 24. maddesine göre haklı sebebe dayandığı,” gerekçesiyle kıdem tazminatının kabulüne karar vermesi maddi vakıa ile bağlılık kuralına aykırı olduğu gibi dosya içeriğiyle de örtüşmemektedir.
Davacının güvenliğinden sorumlu olduğu işyerindeki, gece nöbeti sırasında hırsızlık olayının meydana geldiği ve taraf tanık beyanlarından ve özellikle davalılardan ... Güvenlik Sistemleri ve Tic. Ltd. Şti.’nin temyiz dilekçesindeki kabulünden, davacının iş akdinin de yaşanan bu hırsızlık nedeniyle sona erdirildiği açıktır. Dolayısıyla taraflar arasındaki iş ilişkisinin istifa ile sona ermediğinden, istifa dilekçesine değer verilerek sonuca gidilmesi yerinde değildir.
Uyuşmazlıktaki asıl sorun, davalı işyerinde yaşanan hırsızlık olayı nedeniyle yapılan işveren feshinin haklı nedene dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dosya içeriğine göre; feshin dayanağı olan hırsızlık olayının yaşandığı saatlerde davacı ile birlikte iki güvenlik görevlisinin nöbetçi olduğu ve bu olay nedeniyle her iki çalışanın da iş akdinin işlerini özensiz olarak yapması nedeniyle hırsızlık yaşanması gerekçe gösterilerek sona erdirildiği ve her iki çalışan hakkında da ceza soruşturması açıldığı ve haklarında takipsizlik kararlarının verildiği anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, dosyadaki savunmalar ile ceza soruşturması sırasında alınan ifadelerden; hırsızlık olayının yaşandığı nöbet esnasında olağan kabul edilemeyecek (işyerindeki projektörlerin yanmaması, köpeklerden birinin ipinin çözülmesi, diğerinin ölmesi, hırsızlık yapılan yerdeki ışığın açık olması vb.) eylem ve durumların bulunmasına karşın davacı ve diğer güvenlik görevlisinin gerekli dikkat ve özeni göstermediği, hatta güvenlik görevlilerinden birinin diğer güvenlik görevlisinin haberi dahilinde nöbetinden erken ayrıldığı da anlaşılmaktadır.
Nitekim, davacı ve diğer güvenlik görevlisi hakkındaki ceza soruşturmasında da olay gecesi görevlerini yapmakta savsaklama gösterdikleri tespiti yapılmıştır.
Açıklanan tüm bu nedenlerle; Mahkemece işveren feshinin haklı nedene dayandığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken, dosya içeriğiyle örtüşmeyen ve maddi vakıayla bağlılık kuralı ile bağdaşmayan bir gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 13.10.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)