(6100 S. K. m. 26, 297) (4857 S. K. m. 32)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin 22/06/1998 tarihinden 03/11/2014 tarihine kadar aralıksız olarak ihale ile davalı Sağlık Bakanlığından iş alan firmalar ve en sonunda davalı ... İnş. Taah. Elek. Eltr. Tıbbi Malz. Paz. Tem. Gıda Mak. Bakım On. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde olmak üzere temizlik personeli olarak brüt 1.225,00 TL ücretle Fatih Devlet Hastanesi’nde çalıştığını, 16/10/2014 tarihinde emeklilik müracaatını yaptığını, emekli olabileceğine dair SGK'nın 16/10/2014-14453126 tarih ve sayılı yazısını alt işveren şirkete 30/10/2014 tarihinde sunduğunu, 03/11/2014 tarihinde sigorta kurumuna kod 8 emeklilik nedeniyle çıkışının verildiğini, son beş yılda eksik de olsa yıllık izin süresinden bir kısmını kullandığını ancak öncesine ilişkin yıllık izinlerini hiç kullanmadığı gibi ücretlerinin de ödenmediğini iddia ederek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL brüt kıdem tazminatının akdin fesih tarihi olan 03/11/2014 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle, 100.00 TL yıllık izin ücreti alacağının da dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı T.C. Sağlık Bakanlığı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacı tarafından açılan davada husumetin müvekkil idareye yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı idarenin hastanenin temizlik, yemek, güvenlik vs. işinin yerine getirilmesini ihale yolu ile ihaleyi kazanan gerçek/tüzel kişiler yoluyla sağlandığını, ihale neticesinde ihale konusu işi üstlenen gerçek/tüzel kişiler ihale konusu işi yapma konusunda taahhütte bulunarak taraflar arasında karşılıklı borç ve yükümlülüklerin sözleşme ile belirlendiğini, şirketin ihaleye konu işi yaparken kullanılan araç ve gereçlerin seçimi ve çalışan işçilerin seçimi konusunda iş sahibinden bağımsız olarak hareket ettiğini, idarenin işveren olmayıp iş sahibi olduğunu, davacının kurum personeli olmayıp ihaleyi alan dava dışı işveren personeli olduğunu, 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 32/son maddelerinde işçilik alacaklarının 5 yılda zamanaşımına uğrayacağının hüküm altına alındığını bu nedenle davacının talep ettiği ücretli izin alacağının zaman aşımına uğradığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C) Davalı ... İnş. Taah. Elek. Eltr. Tıbbi Malz. Paz. Tem. Gıda Mak. Bakım On. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının her ne kadar müvekkili şirketin işçisi olarak görünse de yaptığı işe ilişkin bütün emir ve talimatları diğer davalı üst işveren yetkililerinden aldığını, işin sevk ve idaresi kapsamında bütün yönetim üst işveren olan davalı idarede olduğunu, Yerleşik Yargıtay İçtihatları uyarınca, bu şekilde bir çalışmanın bulunduğu durumlarda işçinin davalı idarenin işçisi olarak kabul edilmesi gerektiği yönünde olduğunu, davacının hak ettiği kıdem tazminatından müvekkil şirketin sorumlu tutulamayacağını, tazminattan davalı idarenin sorumlu tutulması gerektiğini beyanla, davacının davasının kıdem tazminatı alacağı yönünden husumetten reddine, yıllık izin alacağı talebinin ise usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
D) Yerel Mahkeme Kararının Özeti :
Mahkemece toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
E) Temyiz:
Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
F) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davacı dava dilekçesinde en son brüt 1.225,00 TL ücretle çalıştığını iddia etmiş ise de hükme dayanak bilirkişi raporunda hesaplamalar brüt 1.239,00 TL ücret üzerinden yapılarak talep aşılmıştır.
Mahkemece ücret miktarı açısından davacının talebi aşılarak karar verilmesi 6100 Sayılı HMK'nın 26. maddesindeki taleple bağlılık kuralına aykırıdır.
3-Davada birden fazla davalı olduğu halde yıllık ücretli izin alacağından hangi davalının sorumlu olduğu açıklanmadan “...davalıdan...” denilerek hüküm kurulması 6100 Sayılı HMK’ nın 297/2. maddesine aykırıdır.
4-Davalı T.C. Sağlık Bakanlığı’nın harçtan muaf olduğu gözetilmeden davalı Bakanlığa harç yüklenmesi hatalıdır.
5-Aynı şekilde davacının yaptığı harç masraflarından harçtan muaf Bakanlığın sorumlu tutulması da hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
G) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ... İnş. Taah. Elek. Eltr. Tıbbi Malz. Paz. Tem. Gıda Mak. Bakım On. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. iadesine, 09/06/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi. (¤¤)