(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... Güvenlik Koruma Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. ile davalı ... Ulusal Gözlemevi Müdürlüğü vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin 01.09.2008 tarihinde güvenlik görevlisi olarak işe başladığını, 03.07.2013 tarihinde sigorta çıkışının verildiğini, davalı ...'ın asıl işveren, diğer davalıların alt işveren olduğunu, iş sözleşmelerinin belirsiz süreli iş sözleşmelerine dönüştüğünü, sözleşmesinin yeni ihaleyi alan şirket tarafından yenilenmediğini, davalılardan ... Güvenliğin ihtarnamelerine verdiği cevapta ihaleyi alan ... Güvenliğin davacının sigorta girişini yaptığını, davacıyla çalışmak istemediğini ileri sürdüğünü, davacının sigorta girişinin yapıldığından haberi ve bilgisinin cevabi ihtarnameden önce olmadığını, anılan sigorta girişinin yapılmasının kanuna karşı hile olduğunu, salt açılacak davaya karşı savunma yapılması için olduğunu, davacıyı asıl işveren yetkilisinin istemediğini, yeni ihaleye 6-7 ay kala şirket yetkilisinin davacı ve arkadaşlarının huzurunda "yeni dönemde hangi şirket ihaleyi alırsa alsın, seni işe aldırtmayacağım" dediğini, davacının hiçbir şekilde yeni alt işveren tarafından işe çağırılmadığını, aksine asıl işverenin davacıya ihaleyi alan yeni şirketin kendisini istemediğini, eşyalarını getirip teslim etmesini istediğini, her 3 davalıya gönderilen ihtarnameye asıl işveren ve ... Güvenliğin cevap dahi vermediğini, davacının çalıştığı süre boyunca günde 11-12 saat nöbet verildiğini, davacının 5 gün aralıklarla 5 gün üst üste çalıştırıldığını, fazla çalışmalarının ödenmediğini, en son aldığı net ücretin 1.304,00 TL olduğunu, yıllık izinlerini kullanmadığını, ... Ulusal Gözlemevi'nin il dışında olması nedeniyle aylık ücretlerine mahrumiyet ücreti yansıtılmadığını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... vekili; müvekkili Kurum ile diğer davalılar arasında özel güvenlik hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığını, imzalanan sözleşmelerin hükümleri incelendiğinde Kurum ile diğer davalılar arasında alt-üst işveren ilişkisinden ayrık bir irade mevcut olduğunu, davacının çalışmış olduğu firmalarla bir asıl işveren - alt işveren ilişkisinin mevcut olmadığını, asıl işin bir bölümünde iş alan kişi veya kuruma alt işveren denilebilmesi için "işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren" işlerin yapılması gerektiğini, davacının işvereni olan firmaların yaptıkları özel güvenlik işlerinin ... Ulusal Gözlemevi'nin asli faaliyetleri dikkate alındığında asıl işin bir bölümünü oluşturmadığını, ayrıca davacının çalıştığı davalı firmanın yapmış olduğu işin, işletmenin ve işin gereği teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren iş kapsamında da değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, ...'tan özel güvenlik işi alan firmaların kendi adlarına işyeri tescili bulunan ve bu işyeri adı ile hizmet satan firmalar olduğunu, bağımsız birer işveren sıfatına haiz olduğunu, davacının hiçbir zaman kurum işçisi olmadığını, kurumun işveren sıfatına haiz olmadığını, fazla çalışma yapılmadığını, çalışma saatlerinin normal haftalık çalışma süresini aşmadığını, dava dilekçesinde beyan ettiği şekilde tatil günlerinde çalışmasının olmadığını, bu günlere ilişkin çalışmalarının karşılığını almadığı yönündeki iddialarının doğru olmadığını, yıllık ücretli izin alacağına yönelik iddialarının yersiz ve gerçek dışı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti. vekili; 30.11.2011 tarihinde imzalanan Özel Güvenlik Hizmet Alımı Sözleşmesi gereği davalı Şirket ile ... Ulusal Gözlemevi Müdürlüğü arasında 01.01.2012 - 31.12.2012 tarihleri arasında asıl işveren - alt İşveren ilişkisi kurulduğunu, asıl İşveren - alt İşveren ilişkisinin 01.01.2013 ve 30.06.2013 tarihleri arasında birer aylık sözleşmeler ile yenilerek devam ettiğini ve 30.06.2013 tarihinde son bulduğunu, 01.07.2013 tarihinde ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin hizmete başladığını, asıl işverene ait işyerinde çalışmakta olan aralarında davalının da bulunduğu 16 özel güvenlik görevlisi, iş akitleri yenilerek suretiyle tüm hakları ile birlikte asıl işverenin yeni taşeronu olan ... ... Ltd. Şti'ne devredildiğini, ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.nce davacının sigorta girişinin 01.07.2013 tarihinde yaptırıldığını, davacının fiilen işe başladığını, davalının iş akdinin ihaleyi alan yeni alt işveren ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. ile yenilenmeyip belirsiz süreli iş sözleşmesinin bu suretle fiilen tek taraflı feshedildiğine ve davalıya sözleşme yenileme çağrısı yapılmadığına yönelik iddialarının asılsız olduğunu, davacının sözleşmesinin yenilenmesini kabul etmeyip ayrılmak istediğini beyan ederek 02.07.2013 tarihinde üzerinde zimmetli olan asıl işverene ait demirtaş eşyayı vardiya amirine teslim ettiğini, yazılı istifa dilekçesi vermekten kaçındığını, yazılı istifa dilekçe vermeyen davacının kendi rızası ile işten ayrılmak istediğine yönelik vardiya sorumluları, kurum ve yüklenici yetkililerinin de imzası bulunan ve Ek 3 de sunulan tutanak tutularak 03.07.2013 tarihinde davalının sigorta çıkışının yapıldığını, davacının sigorta girişinin yapıldığından haberi ve bilgisi olmadığına yönelik iddialarının asılsız olduğunu, işyerindeki kontörlü giriş sistemi kayıtlarında davacının 27.06.2013 tarihinde nizamiyeden giriş yaptığı, 02.07.2013 tarihinde nizamiye çıkış yaptığını, dolayısıyla ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından sigortasının yapıldığı tarihlerde işyerinde olduğunun anlaşıldığını, ... şirketi tarafından düzenlenen Ulusal Gözlemevi yerleşkesi Özel Güvenlik 2013 Temmuz ayı puantaj belgesinden davalının 03.07.2013 tarihine kadar çalışması olduğunun anlaşıldığını, ... ... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 01.07.2013 - 03.07.2013 tarihleri arasında fiilen çalıştığı ve ücrete hak kazandığının anlaşıldığını, ... şirketi tarafından davacının özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortasının yapıldığını, davacının ihbar ve kıdem tazminatı taleplerinin haksız olduğunu, yıllık izin alacağının bulunmadığını, davacının genel tatil, bayram tatili ve hafta tatili ücretlerine ilişkin her türlü alacağının kendisine bordro karşılığı ödendiğini, fazla çalışma iddiasını kabul etmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalı Şirket tarafından, davaya cevap verilmemiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona erdirildiğinin ispatı davalı işverene ait olup, bu husus davalı işverence ispat olunamadığından, davacı kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
Temyiz:
Kararı davalılardan ... ve ... Güvenlik Şirketi vekilleri temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Karar başlığında, davalı mevkîinde Türkiye ... ve Araştırma Kurumu’nun (...) yerine tek başına tüzel kişiliği olmayan ve davada taraf ehliyeti bulunmayan ... ulusal Gözlemevi Müdürlüğü’nün gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak kabul edilmiştir.
2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
3-Taraflar arasında iş ilişkisinin nasıl sona erdiği uyuşmazlık konusudur.
Davacı, iş akdinin ihaleyi yeni alan dava dışı ... Özel Güvenlik Şirketi’nce sözleşmesinin yenilenmemesi nedeniyle sona erdiğini iddia ederken, davalılar da yeni alt işverenin sözleşmeyi yenileme teklifini kabul etmeyen davacının işyerinden kendisinin ayrıldığını savunmuşlardır.
Dosya içeriğine göre; davacının davalı ... Güvenlik Şirketinden çıkışının 30.06.2013 tarihinde verildiği ve dava dışı ... Özel Güvenlik Şirketi’nin davacı adına 01.07.2013 tarihli işe giriş bildirgesi sunduğu ve bu bildirge de davacının imzasının bulunmadığı, yine davacının üzerindeki eşyaların teslimine ilişkin 02.07.2013 tarihli tutanakta davacının yüklenici firmanın yenilenmesi için gönderdiği iş sözleşmesini imzalamayarak işten kendisinin ayrıldığına ilişkin tespiti içerdiği ve bu tutanak altında davacının da imzasının yer aldığı, ayrıca davalı tanıklarının savunmayı doğrular beyanlarının yanında davacı tanıklarının dahi davacının işten kendisinin ayrıldığını beyan ettiği görülmüştür.
Mevcut bu delil durumuna göre; davacının iş sözleşmesini yeni alt işverenlikte çalışmayı kabul etmeyerek eylemli olarak feshettiği ve bu feshin haklı nedene dayanmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Mahkemenin davacının haklı nedene dayanmayan eylemli feshi nedeniyle kıdem ve ihbar tazminatının reddi yerine yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ... Güvenlik Koruma Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.'ye iadesine 03.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)