(4857 S. K. m. 63, 68)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin güvenlik görevlisi olarak 1.100,00 TL net ücret ile çalıştığını, ücretinin 150,00 TL'sini elden aldığını, işyerinde davalı H.. Döküm Sanayi Nak. ve Tic. A.Ş. tarafından yemek verildiğini yazın sabah 08:00-20:00, akşam ise 20:00'den sabah 08:00'e kadar, kışın ise sabah 08:00'den akşam 19:00'a, akşam ise 19:00'dan sabah 08:00'e kadar olmak üzere vardiya usulü çalıştığını, fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek 28.02.2014 tarihli ihtarname ile ücret alacaklarının ödenmemesi sebebi ile iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... Hiz. Tic. Ltd. Şti. vekili ise 15.02.2014 tarihinde müvekkile ait işyerinde hırsızlık olayında görevinin gereğini yerine getirmediğini bu sebeple olayı takiben ilk işgününde 17.02.2014 tarihinde diğer davalı şirket tarafından müvekkil şirkete davacının görevden alınarak, güvenlik görevlisinin değiştirilmesi hususunda yazı gönderildiğini, davacının 01/03/2014 - 04/03/2014 tarihleri arasındaki devamsızlık tutanaklarına göre üç gün devamsızlık yaptığını haklı nedenle iş sözleşmesinin feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, yapılan yargılama, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının 28/02/2014 tarihli ihtarname ile ücret alacaklarının ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini feshettiğini bildirmesinden sonra devamsızlık tutanakları tutulduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davalı H.. Döküm Sanayi Nak. ve Tic. A.Ş. vekili, davacı ile müvekkili arasında iş sözleşmesi bulunmadığını, müvekkili şirket bünyesinde hiçbir zaman çalışmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Temyiz:
Karar, süresi içinde her iki davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.
Ara dinlenmesi 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre 4 saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az 15 dakika, 4 saatten fazla ve 7,5 saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük 7,5 saati aşan çalışmalar bakımından ise en az 1 saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada 7,5 saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi hükmüne göre günlük çalışma süresi 11 saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği 7,5 saati aşan çalışmalar yönünden en az 1 saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok 11 saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde 11 saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az 1 saat, 11 saati aşan çalışmalarda ise en az 1,5 saat olarak verilmelidir.
Somut olayda; güvenlik görevlisi olarak çalışan davacının 08.00-20.00 ve 20.00-08.00 vardiya sisteminde 12 saat çalıştığı sabit olup yukarıdaki açıklamalar ile davacının yaptığı işin niteliği, işin gerektirdiği çalışma düzeni, hep birlikte değerlendirildiğinde 12 saat çalışmadan 1.5 saat ara dinlenme mahsubu gerekirken hatalı hesaplamaya itibarla 1 saat ara dinlenme düşülerek hesaplanan fazla çalışma ücret alacağının kabulü bozmayı gerektirmiştir.
3-Taraflar arasında davacının ulusal bayram genel tatil ücret alacağı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.
Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.
Aynı ilkeler ulusal bayram genel tatil ücret alacağı içinde geçerlidir.
Somut olayda, bilirkişi raporunda davacının güvenlik görevlisi olarak 08.00-20.00 ve 20.00-08.00 vardiya sisteminde 10 gün istirahat ederek 20 gün çalıştığı belirtildikten sonra davacının dini bayramlarda bir gün istirahate kaldığı diğer ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığına ilişkin yapılan tespit çalışma sistemi ile uyumlu olmamıştır. Davacının vardiyalı çalışma sistemine göre ulusal bayram genel tatil günlerinin 2/3 ünde çalışabileceği gözetilerek hesaplama yapılması dosya içeriğine daha uygun düşecektir.
Temyiz olunan karar açıklanan nedenlerle bozulmuştur.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 17.12.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)