(1136 S. K. m. 164)
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, Ekim 1982 tarihinden itibaren 01.04.1998 tarihine kadar sözleşmeli, 01.04.1998 tarihinden 15.05.2011 tarihine kadar kadrolu olarak davalı şirkette önce tek avukat olarak daha sonra hukuk müşaviri ve Hukuk Başmüşaviri olarak çalıştığını, işe başladığı tarihten itibaren havuzda toplanan karşı vekalet ücretlerinin bîr kısmını yılda 1 kez ödediğini fakat bu ücretlerin eksik ödendiğini, 2011 yılında hiç ödeme yapılmadığını, vekalet ücreti alacak taleplerinin 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu iddia ederek 2011 Yılından Önce Eksik Ödenen ve 2011 Yılında Hiç Ödenmeyen Vekalet Ücretleri Alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, zamanaşımı defi'inde bulunduklarını, davacının şirkette “Hukuk ve Rücu Departmanının” hukuk bölümünde Başmüşavir olarak çalıştığını, kazanılan karşı vekalet ücretlerinin bir havuzda toplandığını ve işverenin takdir yetkisine göre işçilere paylaştırıldığını, Avukatlık Kanunu 164/ son uyarınca hukuki ihtilaflarda karşı tarafa yüklenen avukatlık ücretinin avukata ait olması kuralı iş sözleşmesine dayalı çalışan avukatlar bakımından farklı içeriklerde uygulandığı gibi hiç uygulanmayan hallerin de söz konusu olduğunu, karşı tarafa yüklenen avukatlık ücretinin paylaştırılması konusunda işverenin yönetim hakkı kapsamında bir takdir yetkisi bulunduğunu, avukatın temel edimi avukatlık faaliyeti olduğu için bu edimin karşılığı olan ücretlerin iş sözleşmesinde kararlaştırılmış ücretler olduğunu ve iş sözleşmesine dayalı olarak çalışan avukatların esasında verdikleri hizmetin karşılığını iş sözleşmesinde kararlaştırılan haklardan aldığını, davacıya sabit ücretinin dışında BES imkanları sağlandığını, İkramiye ve performans primi gibi ücret eklerinin ödendiğini, davacının herhangi bir vekalet ücretinin kalmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu:
Karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Gerekçeli karar başlığında dava tarihinin 31.01.2013 yerine 14.11.2014 olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak kabul edilmiştir.
2-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
3- Davacı davalı şirkette Ekim 1982 tarihinden itibaren 01.04.1998 tarihine kadar sözleşmeli, 01.04.1998 tarihinden 15.05.2011 tarihine kadar kadrolu olarak davalı şirkette önce tek avukat olarak daha sonra hukuk müşaviri ve Hukuk Başmüşaviri olarak çalıştığını, davalı işyerinde havuzda toplanan vekalet ücretlerinin 2011 yılına kadar kendisine eksik ödendiğini, 2011 yılında ise hiç ödenmediğini iddia ederek eksik ödenen ve hiç ödenmeyen ücret -i vekalet alacağının tahsili talebinde bulunmuştur. Mahkemece, davalının zamanaşımı defi dikkate alınarak davacının Hukuk Müşaviri/Hukuk Başmüşaviri olarak çalıştığı dönem olan 2008 -2009 -2010 -2011 yıllarında davacının kıdem ve ünvanı dikkate alınarak işyerinde en yüksek ücret -i vekalet ödemesi yapılan çalışana göre arasındaki fark belirlenerek yapılan hesaplamaya göre ücret -i vekalet alacağına hükmedilmiştir. Öncelikle Hukuk Müşaviri/Hukuk Başmüşaviri olarak çalışan davacı işçinin fiilen dava takip eden avukat çalışanlar ile statüsü ve yaptığı iş farklı olduğundan fiilen dava takip eden çalışanların davacı işçi ile emsal kabul edilmesi yerinde değildir. Davalı işverenin bu anlamda eşit işlem borcuna aykırı davrandığı söylenemez. Diğer taraftan davacı işçi ile davalı işveren arasında davacı işçinin Hukuk Müşaviri/Hukuk Başmüşaviri olarak çalıştığı dönemde takip edilen dosyalardan kazanılan ücret -i vekaletlerden pay alıp almayacağı, alacak ise hangi oranda alacağına ilişkin sözleşme veya yazılı delil olmadığı gibi bu hususta başkaca bir delile de ulaşılamamıştır. Davacı işçiye bu ünvanla çalıştığı dönemlerde de elde edilen ücret -i vekaletlerden 2011 yılı hariç ödeme yapıldığı sabittir. Oran belli olmadığından 2008 -2009 -2010 yıllarında hakedilen ücret -i vekaletin ödemeden fazla olduğu davacı tarafça ispatlanamamıştır.
Mahkemece yapılacak iş davacı işçiye Hukuk Müşaviri/Hukuk Başmüşaviri olarak çalıştığı dönemlerde ödenen ücret- i vekaletlerin havuzdan hangi oranda ödendiği belirlenip gerekirse bu oranların ortalamasını bulduktan sonra hiç ödeme yapılmayan 2011 yılı için çalışılan dönemle sınırlı olarak hakediş hesaplayıp hüküm altına almaktır. Hesaba 2008 -2009 ve 2010 yıllarının da dahil edilmesi ve davacı işçi ile emsal alınması mümkün olmayan davalının diğer çalışanı Bülent Keskin’in hakediş oranının emsal alınması doğru değildir.
SONUÇ: Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 21.12.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)