(6100 S. K. m. 370)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin red kararına karşı davacı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi davacı avukatının istinaf başvurusunu kabul etmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde duruşmalı olarak davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan ......Elektrik Dağıtım A.Ş. isimli işverene ait işyerinin değişik birimlerinde güvenlik görevlisi olarak 22/04/2009-10/02/2016 tarihleri arasında alt işveren olan davalı ...Ş. bünyesinde çalıştığını, iş sözleşmesinin 10/02/2016 tarihinde herhangi bir geçerli ve hukuki sebep gösterilmeksizin bildirimsiz ve eylemli olarak ve baskı altında “İkale” ve “İbraname” başlıklı belgeler müvekkiline imzalatılarak davalı şirket tarafından feshedildiğini, bu belgelerin geçersiz olduğunu, ayrıca iş akdinin feshinde “personel azaltımı” sebebine dayandığını iddia eden işverenin buna ilişkin işletme kararı olup olmadığı hususunun belli olmadığını, yazılı olarak yapılması gereken iş sözleşmesinin fesih bildiriminde işveren fesih sebebini açık ve tereddüte mahal vermeyecek derecede net bir biçimde bildirmek zorunda olduğunu, ekonomik, teknolojik, yapısal vb. İşletme, işyeri veya işin gerekleri sonucu toplu işten çıkarmak durumunda kalan işverenin iş sözleşmelerinin fesih gerekçesini rasyonel, objektif ve somut olarak ortaya koyması, feshin son çare olduğunu ispat etmesi gerektiğini, ayrıca işverenin davacıyı başka bir birimde de değerlendirebilecekken, işten çıkarma yolunu tercih ettiğini, bunun da yapılan feshin haksızlığını ortaya koyduğunu ileri sürerek, feshin geçersizliğine, müvekkilinin işe iadesine ve yasal sonuçlara hükmedilmesini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı .... vekili, müvekkili şirket ile davacının çalışmış olduğu ... Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş. ya da daha önceki işverenler arasında herhangi bir asıl işveren-alt işveren ilişkisinin söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin güvenlik hizmetlerini yerine getirmek amacıyla hizmet alım ihaleleri ile işçi çalıştıran davalı .... İle hizmet sözleşmesi imzalandığını, diğer davalı şirketin sözleşme kapsamında üstlendiği hizmeti kendine ait işçiler vasıtasıyla yerine getirmeyi üstlendiğini, işin tamamen ... Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş. Ye devredildiğini, müvekkili şirketin elektrik dağıtım işi yapmakta olduğunu, diğer davalı tarafından yapılan işlerin ise asıl işin bir bölümü ya da yardımcı işi niteliğinde olmadığını, davacı ile diğer davalı şirketin karşılıklı anlaşarak ikale sözleşmesi düzenlendiğini ve bu sözleşme kapsamında davacıya ihbar-kıdem tazminatı ile işçi lehine ek menfaat ödemesi yapıldığını, geçerli şekilde akdedilen ikale sözleşmesinin tarafı olan davacının imzaladığı ibraname ile de ikale sözleşmesini ve içeriğini kabul ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
C) İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
İlk derece Mahkemesince, ikale sözleşmesinde davacıya maaşının 4 katı tutarı olan 5.000,00.TL ek menfaat ödeneceğinin kararlaştırıldığı ve bu şartın yerine getirildiği, sözleşmenin imzalanmaması halinde tazminatların ödenmeyeceğine dair beyanların davacı işçiyi sözleşmeyi imzalamaya zorlayan ya da sözleşmeyi geçersiz hale getiren bir irade sakatlığı sebebi olmadığı, her ne kadar davacının imzaladığı ikale sözleşmesi ile bilgilendirme ve teklif belgesinin aynı tarihte imzalandığı tanık anlatımları ile de ifade edilmiş ise de, davacının bilgilendirme ve teklif yazısına içeriğini okuyup anladığına dair şerh düştüğü, bu açıdan belgedeki tarihin önce olmasının bir öneminin olmadığı, ayrıca davalı işverenin iş sözleşmesinin feshinden sonra yeninden işçi alımı yapmadığı, işverenin fesihle ilgili kararı tutarlı bir şekilde uyguladığı, sözleşmede kararlaştırılan ek menfaat davacıya ödenmemiş ise de bu durumun ikale sözleşmesinin geçersizliğini gerektiren bir sebep olmadığı, sonuç itibariyle taraflar arasındaki iş sözleşmesinin ikale (bozma) sözleşmesiyle sona erdiği ve ikale sözleşmesinin geçerli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Ç) İstinaf başvurusu:
Karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
Bölge Adliye Mahkemesince, ikale teklifinin davalı işverenden geldiği, davacının ikale sözleşmesi yapmasını gerektirir makûl yararı işverence karşılanmadan iş sözleşmesi sonlandırıldığı gibi ikale konusunda işçinin bilgilendirilmediği, işçinin iradesi fesada uğratılarak “apar topar” ikale sözleşmesinin davacı gibi çalışan ve toplu olarak işten çıkarılan tüm işçilere imzalatıldığı, buna göre feshin geçersiz olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.
E) Temyiz başvurusu:
Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
F) Gerekçe:
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle İlk Derece Mahkemesinin taraflar arasındaki ikale sözleşmesinin geçerli olduğu yönündeki gerekçeye dayalı davanın reddine ilişkin kararının, Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı, davacının kıdemin eksik belirlenmesi, davacıya ikalenin sonuçlarının anlatılmaması ve ikale sözleşmesinin davacıya irade fesadı altında imzalatıldığı yönündeki dosya kapsamına uygun olan yerinde gerekçelerle, isabetsiz olduğunun doğru bir şekilde belirlenmesi karşısında davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- İşe başlatmama tazminatının davacının kıdemine göre 5 ay yerine 4 ay olarak, boşta geçen ücret alacağında ise yasaya aykırı olarak 4 ay yerine 5 ay olarak belirlenmesi hatalı olup, bozma sebebi ise de, maddi hatadan kaynaklandığı anlaşılan bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK. 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
G) SONUÇ:
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının dördüncü paragrafının dördüncü satırında işe başlatmama tazminat miktarı olarak yer alan “… 4 …” rakamı çıkartılarak, yerine “… 5 …” rakamının yazılmasına, hüküm fıkrasının beşinci paragrafının üçüncü satırında boşta geçen ücret alacağı miktarı olarak yer alan “… 5 …” rakamı çıkartılarak, yerine “… 4 …” rakamının yazılmasına ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12/03/2018 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)