(6100 S. K. m. 371)
Dava: Davacı, işçilik alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin kısmen kabul kararına karşı taraflar avukatları istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi taraflar avukatlarının istinaf başvurularını ayrı ayrı esastan reddetmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde taraflar vekillerince temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının davalılardan Türkiye Taşkömürü Kurumu’nun rödovansçısı olan diğer davalı şirket bünyesinde işçi olarak çalışırken iş aktinin ihbar önellerine uyulmaksızın fesih edildiğini, davalılar arasındaki rödovans ilişkinin muvazaalı olduğunu davacının hak ettiği alacaklarının kendisine ödenmediğini iddia ederek muvazaanın tespiti ile kıdem tazminatı, yıllık izin, ilave tediye, kömür yardımı, ücret farkı ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarını talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı Türkiye Taşkömürü Genel Müdürlüğü; davacının, davalı kurumun işçisi olmadığını, işçilik alacaklarından davalı rödovansçı şirketin tek başına sorumlu olduğunu, davalı kurum ile davalı şirket arasında asıl-alt işveren ilişkisinin de bulunmadığını, ayrıca alacakların zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine savunmuştur.
Davalı şirket vekili; davalı kurum ile davalı şirket arasına asıl-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, davacının işçilik alacaklarının ödendiğini, çalışması boyunca yıllık izinlerini kullandığını, ulusal bayram ve genel tatil çalışmasının ise olmadığını, ayrıca alacakların zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
C)İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
İlk derece mahkemesince, rödovans sözleşmesi ile ilgili muvazaa iddiasına itibar edilmediği, davacının çalıştığı dönemin bir kısmının 24/06/2010 tarihli Maden Kanunu'ndaki değişiklikten önce gerçekleşmiş olduğu, davalı Türkiye Taşkömürü Kurumunun Maden Kanunu'ndaki değişiklikten önce 31/03/2007-24/06/2010 tarihleri arasında sorumluluğu bulunduğu, 24/06/2010 tarihinden sonra ise sorumluluğu bulunmadığı, diğer davalının ise kendi işyerindeki hizmet süresine ait alacaklardan sorumlu olduğu davacının bu sebeple kıdem tazminatı isteme hakkı olduğu, davacının davalı şirketten kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram genel tatil ve ücret alacaklarının olduğu, fark ücret, kömür yardımı ve ilave tediye alacaklarının ise olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) İstinaf başvurusu:
İlk derece mahkemesinin kararına karşı, taraflar istinaf başvurusunda bulunmuştur.
E)İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili; davalılar arasında muvazaa mevcut olduğunu, reddedilen alacağın kabulü gerektiğini, hükme esas bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını,
Davalı Türkiye Taşkömürü Kurumu vekili; husumet nedenli davanın reddi gerektiğini, davalılar arasında geçerli rödovans sözleşmesi bulunduğunu, asıl alt işveren ilişkisi bulunmadığını,
Davalı ... Madencilik Şirketi vekili; davalılar arasında muvazaa bulunmadığını, hizmet birleştirmesi yapılarak hesaplama yapılamayacağını, davacıya 31/12/2015 tarihine kadar çalışması için kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin senet verilerek ifa edildiğini, "ifa yerine senet verildiğini", talebin mükerrer olduğunu ileri sürmüştür.
F) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
Bölge Adliye Mahkemesince, Maden Kanunu'ndaki değişiklik tarihi olan 24/06/2010 tarihine kadar olan işçilik alacaklarından davalı Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü'nün rödovans sözleşmesindeki hükümler gereği kontrol yetkisi olduğundan asıl işveren olarak sorumlu tutulması gerektiği, bu tarihteki ücret bilgisine göre kıdem tazminatının hesaplanacağı, bu tarihten sonraki çalışma dönemi için kıdem tazminatı ve feshe bağlı haklardan son işveren diğer davalının sorumlu olacağı, davacının ödenmemiş işçilik alacağı mevcut olduğundan akdi haklı nedenle feshettiği ve kıdem tazminatı talep hakkı olduğu, tanıkla ispatlanan karşılığı ödenmemiş ulusal bayram ve genel tatil ücret çalışması olduğu, davalı ... Madencilik Şirketinin işçiye alacak için ifa yerine senet verildiğini, icra takibine konulduğu yönündeki savunmasının eldeki davada esasa etkili olmadığı, davalılar arasında muvazaalı ilişki bulunduğu yönündeki davacı iddiasının sabit olmadığı, hükme esas bilirkişi raporunun gerekli hukuki ve teknik verileri içerdiği, denetime elverişli dosya kapsamı ile oluşa uygun olduğu, tarafların başvuru nedenlerinin yerinde olmadığı, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı esas yönünden reddine karar verilmiştir.
G) Temyiz başvurusu:
Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı taraflar ayrı ayrı temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
H) Gerekçe:
1) Davacı vekilinin katılma yoluyla temyizi yönünden;
6100 sayılı HMK’nın 362/2. maddesinin son cümlesinde “...karşı taraf temyiz yoluna başvurduğu takdirde, diğer taraf da düzenleyeceği cevap dilekçesiyle kararı temyiz edebilir.”
Davalı Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz başvuru dilekçesi davacı vekiline 06/05/2019 tarihinde tebliğ edilmiş olup, davacı vekilince işbu temyiz dilekçesinin maddi hata dilekçesi olarak verildiği, temyiz olamayacağından kendilerince temyiz dilekçesine temyiz harcı yatırılmadığı ancak daha sonra Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğünün dilekçesinin mahkemece temyiz dilekçesi olarak sayıldığının öğrenilmesi üzerine taraflarınca temyize cevap ile birlikte katılma yoluyla temyize başvurulduğu belirtilmişse de, davalı Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü vekilinin sunduğu dilekçenin sonuç ve istem kısmında kararın bozulması talep edildiği ve söz konusu dilekçenin davacıya tebliğ edildiği tebliğ mazbatasında içerisinde temyiz dilekçesinin olduğunun belirtildiği dikkate alındığında işbu dilekçenin temyiz dilekçesi olduğu ve davacı vekilince yasal süresi geçtikten sonra verilen 17/06/2019 tarihinde katılma yoluyla temyiz dilekçesi verildiği anlaşılmakla süresinde olmayan katılma yoluyla temyiz isteminin reddine,
2) Davalı vekillerinin ayrı ayrı temyizi yönünden;
a-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
b- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıya kıdem tazminatı ve yıllık izin ücret alacağı ödemesi yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davacı vekili, davacının ücretleri ödenmediğinden iş akdini haklı nedenlerle feshettiğini savunmuştur.
Davalı şirket vekili, davacının iki dönem çalışmasının olduğunu, ilk çalışma döneminin davacının sağlığı sebebiyle feshedilmesi nedeniyle davacının işçilik alacaklarının senetle ödendiğini ileri sürmüştür.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda ödemelere yönelik bir değerlendirme yapılmaksızın davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacının hizmet döküm cetveline göre 02.05.2007-31.12.2015 ve 04.01.2016-26.05.2017 tarihlerini kapsayan iki dönem çalışması gözükmektedir. Davalı tarafca davacının ilk dönem çalışmasına yönelik fesih bildirimi, davacı imzasını içeren ibraname ve ibranamede belirtilen miktarın tahsiline yönelik senet verildiği iddiası ile senet örneği dosyaya sunulmuştur.
Mahkemece, davacının ilk dönem çalışması bakımından yapıldığı ileri sürülen ödemenin davaya konu kıdem tazminatı ve yıllık izin ücret alacağı taleplerini kapsayıp kapsamadığı belirlenip mahsup/dışlama hususu değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
I) SONUÇ:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere, 12/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)