- Yargıtay / Aile Hukuku 1 /75
(T.C. Mahkemesi Lefkoşa; 13/75)
TÜRK CEMAATI İSTİNAF MAHKEMESİ HUZURUNDA
Mahk-eme Heyeti : M.Necati Münir (Başkan)
Ahmed İzzet ve Şakır S.IÎkay
İstinaf Eden : Pembe Halil, Ortaköy (Davalı)
ile
Aleyhine İstinaf Edilen : K-emal Mehmet Kamkam, Ortaköy
(Davacı)
arasında
İstinaf Eden Namına :Kıvanç M.Rıza
Aleyhine istinaf edilen
namına :Menteş Aziz
-------------------------------------------
Fasıl 339, Türk Aile (Evlenme-Boşanma) Kanunu, Madde 26 (f) Şidddetli
geçimsizlikten boşanma. Madde 38 - Eşlerden birinin evlilik görevlerini savsaklaması halinde Malıkemenin müdahale yetkisi. -
Nafaka - Na-faka kesilirken Davalının kocası ile birlikte yaşadığı zamandaki
durumu da nazarı itibara alınmalıdır. Davalının hem davadan önceki ve hem de şimdiki vaziyeti gözönünde tutulduğunda Bidayet Mahkememesinin tesbit ettiği £ 39.- nafaka azdır, bunun en az £ 5-0-60.- olması adil olur. Davalının giyim kuşam hakkındaki şahadeti mübalağalı olmakla beraber çocukların beşinin küçük olması düşünüldüğünde giyim kuşam için £ 15-20.-'ya ihtiyaç olduğu ve bunun makul bir rakam olduğunu ortaya çıkarır. Davalı, dava açıldı-ktan sonra Ortaköy'de ikamet etmekte
olan £ 13.- kira ödemektedir ki bu meblağın da davacı tarafından öden-
mesi gerekir.
Taraflar karı-kocadırlar. Davacı kasaptır, Davalı ise ev hanımıdır. Davacı, davasında karısının kusurlarından dolayı araların da şidde-tli geçimsizlik olduğunu, aile birliğini devam ettirmeye olanak kalmadığını iddia ederek boşanma ve çocukların velayetini talep etmiştir.
Davalı da müdafaasında Davacının iddialarını reddetmiş ve mukabil
talebinde Davacının evlilik yuvasına dönmesini ve dö-nene kadar da ayda
£ 150.- nafaka ve çocukların velayetini istemiştir. Tarafların yedi çocukları vardır. En büyüğü 14 ve en küçüğü 6 yaşındadır.
Bidayet MahkemesiDavacının boşanma talebini reddederek, büyük kızla büyük oğlanın velayetini Davacıya, diğer 5 -çocuğun velayetini Davalıya vermiş ve Davacının bir ay zarfında 5 çocuğu ile evlilik yuvasına davet etmesine aksi halde ayda £ 65.- nafaka ödemesine emir vermiştir.
Davalı nafakanın aşikâr surette az olduğuna, Davacı ise fazla olduğuna dair İstinaf Mahkeme-sine müracaat etmiştir.
İstinaf Mahkemesi tarafların beyanlarını dinledikten sonra, Davalının
davadan önce ve şimdiki durumunu gözönüne alarak Bidayet Mahkemesinin yiyecek için tesbit ettiği £ 39.- 'nın az olduğuna ve bunun yeririe £50-60.-nın daha adil -olacağına.kanaat getirilmiştir. Giyim kuşam için Davalının şahadeti mübalağalı bulunmakla beraber çocukların küçük oldukları eözöııüne alınarak ayda £ 15-20.- nın makul olacağı kanısına varmıştır. Bidayet Mahkemesinin ayda 10.500 mil çocukların cep harçlığ-ı bulgusuna müdahale edilmemiştir. Ayrıca, Davalının Davadan sonra Ortaköy'de kiraladığı eve ödediği aylık £ 13.- kiı-anın da Davacı tarafından
ödenmesi gerekir. Yukarıdaki belirtilenler ışığında kesilen £ 65.- nafaka
az bulunmuş ve 1.7.1975'ten itibaren £- 90.- ya yükseltilmesine karar verilmiştir.
-------------------------------------
HÜKÜM
M.Necati Münir Ertekün, Başkan: Bu istinafta Mahkemenin hükmünü Ahmed İzzet verecektir.
Ahmed İzzet:
Aleyhine istinaf edilen (davacı) Ortaköy'de kasaplık y-apmakta, istinaf eden (davalı) ise onun karısıdır. Davacı, 24 Ocak 1975 tarihınde Lefkoşa Türk Cemaat Mahkemesinde açtığı bir dava ile karısının kusuru yüzünden aralarında şiddetli geçimsizliğin meydana geldiğini, birlikte bir aile ocağını idame ettirmeler-inin imkansız olduğunu iddia ederek boşanma ve çocuklarının velayetini talep etmiştir. Davalı ise müdafaasında davacının iddialarnın reddetmiş ve aralarında geçimsizlik olsa bile, bunun davacının kusurundan dolayı olduğunu iddia etmiş ve mukabil talep olar-ak davacının evlilik yuvasına dönmesi hususunda bir emir ve dönmediği takdirde ayda
£ 150.- nafaka ve çocukların velayetini talep etmiştir.
Evlilikten tarafların 7 çocuğu olmuştur. Bunların en büyüğü 14 yaşında, en küçüğü ise 6 yaşındadır.
Bidayet Mahke-mesi davacının boşanma talebini reddetmiş, en büyük
kızın ve en büyük oğlanın velayetini davacıya, diğer 5 çocuğun velayetini ise davalıya vermış ve davacının davalıyı en geç bir ay zarfında 5 çocuğu ile birlikte evlilik yuvasına davet etmesini, aksı takdi-rde davacının davalı ve 5 çocuğu için ayda £ 65.- nafaka ödemesini emretmiştir.
Davalı nafakanın aşikâr surette az olduğunu iddia ederek bir istinaf dosyalamıştır. Davacı ise hem boşanma kararı hem de nafaka kararı aleyhine istinaf etmişse de istinafın du-ruşması esnasında boşanma aleyhine olan istinaf geri çekilmiştir. Bu sebeple duruşmada istinaf konusu olan yegane husus nafakanın miktarıdır.
Bidayet Mahkemesi davacının kasaplıktan ayda temiz £ 48.- kazancı olduğuna, kendine ait 3 otobüsü işletmekten ayd-a £ 374.- kazandığına bunun £ 172.875 milini arabaların bir tanesinin taksidi için ödediğine ve kendisine temiz olarak £ 200.- ayda kâr kaldığına kanaat getirmiştir. Davacının 150 baş hayvanı olduğuna daır şahadet olmakla beraber bundan ne kadar kazandığın-a dair şahadet yoktur. Aynı zamanda davacıya ait bir pis su tankerinde de ne kadar kazandığı hakkında da herhangi bir şahadet yoktur. Bidayet Mahkemesi toplam olarak davacının ayda £ 248.- kazancı olduğunu bir bulgu olarak bulmuştur. Bu bulguya varırken Bi-dayet Mahkemesi gerek kasaplıktan gerekse otobüs işletmekten sağladığı kazanç ile ilgili olarak, iki bitaraf şahidin şahadetini nazarı itibara almıştır. Buna ilaveten, bu bulgunun yanlış olduğuna dair istinafın duruşmasında herhangi bir iddia ileri sürülmü-ş değildir. Bu sebeple davacının aylık gelirini £ 248.- olarak alıyoruz.
Davalının ihtiyaçları hakkında Bidayet Mahkemesinin bulgusu şöyledir:
"Davalı ihtiyacı hakkında şahadet vermiş ve misaller göstermiştir. Bu şahadete göre halen 5 çocukla kendisinin -sadece yemek için günde £ 1.250 mıle ihtiyacı olduğunu ve gündelik ne kadar idareli kullansa 26 şilinden aşağı tutmadığını, ayrıca çocukların küçükler için 1'er şilinden 3 şilin, buyüklerin Mehmet için 2 şilin ve Ayşe için £ 0.250 mil harçlık ve yemiş masr-afları olduğunu, ayrıca çocukların ayakkabı, elbise ve saır ihtiyaçları için sarfettiğini söylemiştir.
Davalının şahadeti tetkik edildikten sonra yedi ay evvel davacı ile beraber kaldıklarında yaşam tarzı ve şartlarında bır değişiklik olmadığı nazarı iti-bara alındığında davalının yiyecek için günde £ 1.300 mil ve çocukların harçlıkları için günde £ 0.350 mil, giyim kuşam ve okul masrafları için ortalama olarak ayda £ 5.- nın makûl olduğuna kanaat getirilmiştir. Buna göre yalnız yiyecek masrafları iç-in davalının ayda £ 39.- çocukların harçlıkları için ayda £ 10.500 mil ve elbise, ayakkabı v.s. ihtiyaçları için de ayda £ 5.- ki cem'an £ 54.500 milse ihtiyaçları olduğu ortaya çıkar. Ayrıca davalı ayda £ 13.- kira ödemek mecburiyetindedir ve bu ihtiyaç-ları yalnız yiyecek v.s. ihtiyaçlarıdır."..
İstinaf edenin avukatı, Bidayet Mahkemesinin davalının yalnız yemek için harcadığının günde £ 1.300 mile baliğ olduğunu aşağıda iktibas edilen pasajdan istihraç ettiğini, halbuki bu şahadetin yalnız bir öğünlük -yemek ile ilgili olduğunu iddia etmiştir. Adı geçen pasaj şudur:
"5 çocukla ben şimdi sadece yemek için her gün 25 şilin isterim. Bugün fırında patates kebabı yaptım. Tavuğa £ 1.- verdim. 6 şilin 2 okka patates, 3 okka ekmek 3/-, 2 tuvalet kâğıdı 3/- aldı-m. Hepimiz oturduğumuzda 1 öğündür. Bu yemeği akşam yiyeceğiz. Bugün evde çocuklar kaynanmış bakla yedik. Bunun yağı var. Bir şişe sirkeye 3/- verdim. Benim hergün 26/-den aşağı tutmadı. Her şey pahalıdır. Sabah iki paket sandöviç ekmeği aldım. 3/- verdim.- On tane vardır. Sabah okula birer tane götürdüler. Ev aylığımız da vardır. 5 şilin de harçlık verdim. Okulda kullanırlar. Her gün kullanırlar. 3 öğün de yemek yer."
Yalnız bu pasaj okunduğunda 26 şilin masraf, yemek için sarfedilenin tümü olduğu manası ç-ıkarsa da, bütün şahadet tetkik edildiği zaman görülecektir ki, bu masraf davalının davadan önce yaptığı günlük masraf olmayıp, dava açıldıktan sonra davacıdan ayrı kalmaya başlayınca ve daha tedbir nafakası hükmedilmeden yaptığı masraflarla ilgilidir ki d-ayalı bu devrede, herhangi bir yerden eline para geçmediği için, mümkün olduğu kadar idareli hareket etmek mecburiyetindeydi. Hatta paraya eksildiği zaman kardeşinin kendisine yardım ettiğine dair şahadet vardır. Fakat bu husus bir tarafa nafaka kesilirken- davalının kocası ile birlikte yaşadığı zamandaki durumu da nazarı itibara alınır. Taraflar davalaşmadan önce, davalının bütün yiyecek ihtiyacını kocasının gösterdiği bir manavdan temin ettiği ve kocasının bu manavı ödediği, her gün kocasının eve 2-2,5 okk-a et gönderdiği günde 25-30-35 şilin meyve ve sebzeye harcandığı, çocukların ayakkabılarını ve giyim masrafını kocasınıa ait olan davarın sütünden aldığı para ile tedarik ettiği hakkında şahadet vardır. Bu sütten alınan paradan daima davacının yanında, dav-alıya göre £ 500-800, davacıya göre ise £ 200-300.- bulunmakta idi. Bütün bunlar ve aynı zamanda davalının hem davadan önceki hem de şimdiki vaziyeti gözönünde tutulduğunda, Bidayet Mahkemesinin yemek için tespit ettiği £ 39.- nın az olduğu, bunun yerine £- 50-60.- nın daha adil olacağı kanaatındayız.
Bidayet Mahkemesi davalının ve çocukların giyim kuşamı için ayda £ 5.- tesbit etmiştir ki, kanaatımızca bu da çok azdır. Kendi şahadetine göre davalı, çocukların giyim ve kuşamını davar ve ineklerin sütünden a-ldığı paradan sağlamakta, bu paradan ortalama günde £ 0.750 mil ile £ 1.250 mil ayırdıktan sonra gerisini kocasına vermekte idi. Buna göre giyim kuşam için ayda £ 22.- ile £ 37.- arasında masrafı olduğu anlaşılmaktadır. Davalıya göre hemen her ay çocuklara- birer çift ayakkabı alırdı, davacı tarafından şahit olarak çağrılan 15 yaşında Hatice Kemal Kamkam babası ile kalmaya başladıktan sonra sık sık ayakkabı alamadıklarını, buna rağmen 6 ay içinde kendisine 2 çift ayakkabı alındığını söylemiştir. Bu şahit ayn-ı zamanda babasının eve gönderdiği et miktarı hakkında da davalının şahadetini teyid etmektedir. Davalı, iki bı:ıyük kız hariç diğer çocuklara haftada £ 3-5.- ceket ve pantolon parası ödediğıni iddia etmiştir. Davalının giyim kuşam hakkındaki verdiği şahad-et mübalağalı olmakla beraber, çocukların 5'inin de küçük olduğu nazarı itibara alındığında giyim kuşam içın ayda £ 15-20.- daha makuldur kanaatındayız. Bidayet Mahkemesi, çocuklara cep harçlığı olarak ödenen miktarın ayda £ 10.500 mil olduğiı kanaatına va-rmıştır. Bu hususta da yine davacı ile davalının şahadetleri arasında büyük bir çelişki vardır. Verilen şahadet ışığında Bidayet Mahkemesinin tesbit ettiği miktara müdahale etmemeyi uygun gördük.
Davalı dava açıldıktan sonra Ortaköy'de ikamet etmekte ve £- 13.- kira vermektedir. Bu meblağın da davacı tarafından ödenmesi gerekmektedir.
Yukarıda söylenenler ışığında kesilen nafaka miktarının az olduğu ve uygun miktarın ayda £ 90.- olduğu kanaatındayız.
İstinaf kabul olunur. Mukabil istinaf reddolunur.
Niha-i hüküm verilene kadar davalıya tedbir nafakası olarak ayda
£ 52.- ödenmesine dair emir mevcut olduğundan ve Bidayet Mahkemesınin davalıyı evlilik yuvasına davet etmesi için bir ayık mühlet verdiği de nazarı itibara alınarak £ 90.- aylık nafakanın 1 Temmu-z 1975 tarihinden itibaren ödenmesini emrederiz.
İstinaf masraflarını aleyhine istinaf edilen ödeyecektir.
M.Necati Münir Ertekün (Başkan)
Ahmed İzzet (Yargıç)-
Şakir S.İlkay (Yargıç)
8 Ocak, 1976
Full & Egal Universal Law Academy