- Yargıtay / Aile Hukuku 1/78
(İstida No. L.1 /75)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA
Mahkeme Heyeti : Ülfet Emin, Başkan, -Ahmed İzzet, N.Ergin Salâhi
İstinaf Eden : İsmet Mustafa, Lefkoşa (Müstedaaleyh)
- ile -
Aleyhine İstinaf Edilen : Sevilây Hulusi, Lefkoşa (Mütedi) Arasında
İstinaf Eden Namına - : Talât Kürşat
Aleyhine İstinaf Edilen
Namına : Süleyman Rifat.
____________________________________________________________________________________
Fasıl 278 Nesebi Gayri Sahih Çocuklar Yasası (4/66 sayılı Yasa ile degiştir-ilmiş şekliyle) Madde 8 ö
ve 9 - Evlilik dışı dogan bir çocugun babası tarafından nafaka vermesine hükmetme emri. Mahkemenin gayri meşru çocuğa babanın nafaka vermesini emredebilmesi için babası olduğu iddia edilen şahsın gayri meşıu çocuğun babası oldu-ğunun davayı açan tarafından ispatı geıekir.
Nafaka - Gayri meşru çocuğa nafaka - Mahkemenin kesilecek nafaka hususunda müstedaaleyhin
kazancı hakkında şahadet olmadıgı hallerde nafaka ödeyecek şahsın muhtemel kazanç saglama kapasitesini (Potantail earn-ing capacity) göz önünde bulundurması lâzımdır.
Müstedi 22.8.1975'de Lefkoşa Türk Cemaat Mahkemesinde dosyaladığı bir istidada İsmet Mustafa aleyhine bir Affiliation emri, 2,5 yaşındaki Çimen'in babası (Putative father), ayda £ 30.- nafaka ödemesi hususun-da emir verilmesini talep etti.
Müstedaaleyh çocuğun babası olduğunu ret ve inkâr etti. Mahkeme tarafları dinledikten sonra İsmet'in Küçük Çimen'in babası olduğuna kanaat getirdi, ancak nafaka konusunda herhangi bir şahadet ibraz edilmediğinden nafaka emr-i vermedi.
Müstedaaleyh emre karşı istinaf etti.
İstinaf Mahkemesi, Mahkemenin babanın kazancı hakkında şahadet olmadığı hallerde bu şahsın muhtemel kazancını da nazarı itibare alarak, çocuğun geçimi için anneye bir miktar para ödemesi için emir vermesi -gerektiğini belirterek Müstedaaleyhin ayda £ l.- nafaka ödemesine karar verdı ve İlk Mahkemenin nafaka talebini reddeden emrini iptal etti.
----------------------------------
HÜKÜM
Ülfet Emin, Başkan:
Müstedi (aleyhine istinaf edilen) -22 Ajustos 1975'de Lefkoşa Türk Cemaat Mahkemesinde dosyaladığı bir istida ile müstedaaleyh (istinaf eden) aleyhine aşağıdaki emirlerin verilmesi için müracaat etti.
1. Affiliation emri.
2. Müstedaaleyhin 2,5 yaşındaki Gimen'in babası (putative father) -olduğuna dair tıir hüküm.
3. 2,5 yaşındaki Çimen'e KL. 30 aylık bir nafaka emri
İstida masrafları.
Müstedinin müracaatı 4/1966 sayılı Yasa ile değiştirilmiş şekli ile bölüm 278, Nesebi Gayri Sahih Çocuklar Yasasının 8. ve 9. maddeleri altında yapılmıştır-.
Müstedaaleyh müstedinin istidasına itiraz etmiş ve gayri meşru çocuk olan Çimen'in babası olduğunu, itiraznamede dosyaladığı yemin varakasında ret ve inkâr etmiştir.
İstidanın duruşması yapıldı ve müstedi ile müstedaaleyh ve tanıklar dinlendikten sonra- 29.4.1977'de İlk Mahkeme müstedaaleyhin gayri meşru olan Çimen'in babası olduğuna hükmetti ancak nafaka hususunda herhangi bir şahadet ibraz edilmediğinden gayri meşru Çimen'e müstedaaleyh tarafından herhangi bir nafaka verilmesine emir vermedi.
Müsteda-aleyh İlk Mahkemenin hükmünün veya emrinin aşağıdaki sebeplerden dolayı hatalı olduğunu ileri sürerek, İlk Mahkemenin 29.4.1977 tarihinde verdiği hükme karşı istinaf etti.
1. Muhterem Mahkemenin 29.4.1977 tarihinde vermiş olduğu karar veya emir davalı müs-tedaaleyhin istida konusu Çimen'in tahsili için ve/veya herhangi başka bir şekilde ve maksat için para veya nafaka ödemesini emretmediği cihetle, verilen tüm karar veya emir kanunen hatalı ve/veya keenlemyekün (null and void) ve affiliation emri sayılmasın-a imkân yoktur.
2. Ahar surette Muhterem Mahkemenin 29.4.1977 tarihinde vermiş olduğu karar ve/veya bir affiliation emri sayılamaz. Çünkü Fasıl 278, madde 2'de gösterilen "affiliation emri" tarifine uymamaktadır. Binaenaleyh işbu mesele ile ilgili tüm işl-emler ve/veya duruşma ve/veya emrin tümü keenlemyekündür.
4/66 sayılı Türk Cemaat Meclisi, Nesebi Gayri Sahih Çocuklar Yasası ile tadil edilmiş şekli ile Bölüm 278, madde 9 (1) Mahkemeye gayri meşru bir pocuğa babası tarafından nafaka vermek emri (affilia-tion order) vermek yetkisi vermektedir. Affiliation order Yasanın 2. maddesinde şöyle tarif edilmektedir:
" `Affiliation order' means an order made by the Court under the provisions of this Law whereby the putative father of an illegitimate child is req-uired to pay sums of money towards the maintenance and education of the child and to make such other payments in connection with the child as may be directed by the order."
Aynı maddede gayri meşru çocuğun babası (putative father) da şöyle tarif edilmekte-dir:
" 'Putative father' means, in relation to an illegitimate child, a person adjudged by the Court to be the father of the child."
Affiliation order`in tarifine bakıldığında nafaka emri anlamına geldiği açıktır. Ancak Yasanın 9 (1) maddesine bakıldığın-da nafaka emri verilmezden önce Mahkemenin aleyhine nafak emri verilmesi istenen şahsın gayri meşru doğan çocuğun hakıkaten babası olduğuna tatmin olması gerekir. Mahkeme aleyhine nafaka emri verilmesi istenen şahsın gayri meşru çocuğun hakikaten babası ol-duğuna kanaat getirdikten sonra bu gibi şahsın gayri meşru çocuğun babası olduğuna (putative father) hükmeder ve uygun gördüğü koşullar tahtında, çocuk için nafaka ödemesıne emir verir. 9. maddenin (1.) fıkrasının hükmüne göre Mahkemenin esas yetkisi gayri- meşru olan çocuğun babasının gayrı meşru çocuğa nafaka ödemesi ıçin emir vermektir. Çocuğun hakikaten babası olduğu hususunda verdiği hüküm ancak nafaka emrinin verilebilmesi için gerekli bir önlemdir. Yasa tahtında Mahkemenin nafaka emri vermeden gayri m-eşru bir çocuğun babasının kim olduğu hususunda hüküm vermesine olanak yoktur. Daha önce belirttiğimiz gibi Mahkemenin yetkisi sadece nafaka emri vermektir. İlk Mahkeme hükümde nafaka hususunda herhangi bir şahadet ibraz edilmeden nafaka talebini ret ve ip-tal etmiştir. Öyle anlaşılıyor ki, Mahkeme şahadetten bahsederken müstedaaleyhin kazancının ne olduğunun isbat edilmediğini kastetmiştir. Mahkeme huzurunda verilen tüm şahadet incelendiğinde hakikaten müstedaaleyhin kazancının ne olduğu hususunda herhangı -bir şahadet yoktur ancak Mahkeme kanımca bu gıbi hallerde nafaka ödemesi gereken şahsın sadece hakiki kazancını nazarı itibara alması kâfi olmayıp böyle bir şahsın muhtemel kazanç sağlama, kapasitesini (potential earning capacity) de göz önünde tutması ger-ekir. Ilk Mahkeme huzurunda olan şahadetten müstedaaleyhin çalışabilecek bir durumda olduğu hususunda şahadet vardır. Bizzat müstedaaleyhin verdiği şahadete göre daha önce petrol şirketinde çalışmakta idi. Demek oluyor kı, müstedaaleyhin bir kazanç sağlama- kapasitesi mevcuttur ve Mahkeme nafaka tesbit ederken, bu kazanç sağlama kapasitesini nazarı itibara alabilirdi ve bu gibi hallerde nazarı itibara alması şarttır. Kanımızca İlk Mahkeme müstedaaleyrıin gayri meşru olan Çimen'in babası olduğu hususunda kana-at getirdikten ve mıistedaaleyhin çocuğun babası olduğuna hü küm verdikten sonra müstedaaleyhin şocuğun geçimi için çocuğun annesine bir miktar para ödemesi için emir vermesi gerekirdi.
Hukuk Muhakemeleri Usulü Nizamatının 35. Emrinin 8. nizamına göre İst-inaf Mahkemesinin huzurunda olan bir istinafta olgular üzerinde istidlâl yapmak ve bunun ışığında İlk Mahkemenin vermesi gereken emri vermeye yetkisi vardır. Bu gibı yetki, istinafta taraf olanların İlk Mahkemede verilen hüküm aleyhine istinaf edip etmemel-erine bakılmaksızın, veya verilen hüküm aleyhine herhangi bir şikâyet yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, İstinaf Mahkemesi tarafından kullanılabilir. İstinaf Mahkemesi olarak Hukuk Muhakemeleri Usulü Nizamatının 35. Emrinin 8. nizamı uyarınca verilen yet-kilere dayanarak, müstedaaleyhin gayri meşru Çimen'in babası olduğuna İlk Mahkeme tarafından hükmolunduğu cihetle, müstedaaleyhin Çimen`in geçimi için müstediye, müstedaaleyhın muhtemel kazanç kapasitesi gözönûnde tutularak, ayda KL. 1 nafaka vermesi için -emir verilmesi gerekir.
Sonuç olarak istinaf reddolunur. İlk Mahkemenin nafaka talebini reddeden emri iptal olunur ve müstedaaleyhin müstediye, çocuğun bakımı için, İlk Mahkemede verilen hüküm tarihinden başlamak üzere ayda KL. 1 nafa- ka verilmesine emi-r verilir.
Ülfet Emin (Başkan)
Ahmed İzzet (Yargıç)
N.Ergin Salâhi (Yargıç)
23 Kasım, 1978
Full & Egal Universal Law Academy