-
D.2/85 Yargıtay / Aile Hukuku 8/85
(Lefkoşa Aile Dava No. 99/84)
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA
Mahkeme Heyeti : Salih S.Dayıoğlu, Niyazi F.Korkut,
Aziz Alta-y
İstinaf Eden : Mustafa Ufuktan, Girne (davacı)
ile
Aleyhine İstinaf Edilen : Sonay Erensu, Lefkoşa (davalı)
arasında
İstinaf Eden Namına : Abdullah Alpay
Aleyhine İstinaf Edi-len
Namına : Rifat Çomunoğlu
9/76 sayılı Mahkemeler Yasası, Madde 33. - Her kazanın Aile
Mahkemesi yetki alanı içinde ikamet eden yabancılar da dahil herhangi bir kişi tarafından başlatılan davalara ve yapılan müracaatlara bakar.
Fası-l 339 - Türk Aile (Evlenme - Boşanma) Kanunu Madde 29.
Boşanma ve yasal ayrılık davaları Davacının olağan olarak oturduğu yerin mahkemesinde açılır.
Fasıl 339, Madde 29'a göre boşanma ve yargısal ayrılık
davalarında yetkili mahkeme bu gibi iŞlemi baŞla-tan kişilerin ikamet ettiği yerin Aile Mahkemesidir. 9/76 sayılı Mahkemeler Yasası'nın 33. maddesi her türlü dava
ve kendi başına mütalâa edilebilecek istidaların görüşülmesinde bu gibi işlemleri başlatanın ikamet ettiği kazanın Aile Mahkemesinde görüleceğ-ini amirdir.
İlgili zamanda Davacı Girne kazasında ikamet etmekte idi. Davacı ile Davalı daha önce karı-koca' idi ve Lefkoşa Aile Mahkemesinde açılan 136/76 sayılı dava ile boşandılar. Tarafların çocuğunun velayeti anneye verildi. Ancak babanın ziyare-ti hakkında herhangi bir emir verilmemişti. Davacı baba Lefkoşa Aile Mahkemesi'nde açtığı bir dava ile çocukla arasındaki münasebetin düzenlenmesini talep etti. Davalı ön itiraz dosyalayarak Davacının Girnede ikamet ettiği gerekçesiyle yetkili Mahkemenin G-irne olduğunu ileri sürdü. Mahkeme de Davalının görüşüne katıldı ve davayı reddetti.
İstinaf bu karardan yapıldı. Aleyhine istinaf edilen 9/76 sayılı Mahkemeler Yasasının 33. maddesine göre Davacının bu davayı Lefkoşa Aile Mahkemesinde açma hakkı bulunmadı-ğını ileri sürdü.
İstinaf Mahkemesi Fasıl 339, madde 29'a göre boşanma veya yargısal ayrılık davalarında yetkili mahkemenin bu gibi işlemi başlatan kişilerin ikamet ettiği Aile Mahkemesi olduğunu, ancak bu meselenin boşanma ve yargısal ayrılık davası o-lmadığına göre Lefkoşa Aile Mahkemesinin verdiği kararın hatalı olmadığına karar vermiştir.
İstinaf Mahkemesi, Davacının talebi 136/76 sayılı davada verilen velâyet emrinin şartlarının yeniden düzenlenmesi istemi olduğundan bunu bu dava altında istida yolu- ile yapması gerektiği görüşünü belirtmiştir.
-----------------------
HÜKÜM
Salih S.Dayıoğlu: İşbu istinaf, Lefkoşa Aile Mahkemesi Yargıcının 29.4.1985 tarihinde vermiş olduğu hükümden yapılmıştır. Olgular hususunda taraflar arasında herhan-gi bir ihtilâf yoktur. Olgular şu şekilde özetlenebilir:
Bütün ilgili zamanlarda davacı Girne kazasında ikamet etmekte idi. Davacı ile davalı bir zamanlar karı koca idiler fakat Lefkoşa Aile Mahkemesinde açılan 136/76 sayılı bir dava ile boşandılar. Mahke-memize iletilen bilgilerden anladığımız kadarıyla sözü edilen davada evlilik mahsulü olan bir çocuklarının velâyeti davalı anneye verilmiş ancak anlayamadığımız bir nedenle bu çocuğun babası tarafından görülüp ziyaret edilmesi hususunda Mahkeme, herhangi b-ir emir vermemiştir. Davacı baba, Lefkoşa Aile Mahkemesinde açmış olduğu işbu dava ile sözü edilen çocuk ile kendisi arasındaki münasebetin düzenlenmesini öngören bir emrin verilmesini talep etti. Davalı vermiş olduğu müdafaasında sair şeyler meyanında, bi-r ön itiraz ileri sürdü ve bu ön itirazla davacının Girne'de ikamet ettiği gerçeği karşısında davayı görecek yetkili mahkemenin Lefkoşa Aile Mahkemesi olmadığını ileri sürdü. Lefkoşa Aile Mahkemesi de davalının bu görüşüne katıldı ve bu noktadan davayı mas-raflarla reddetti.
İstinaf bu hükümden yapılmıştır.
İstinafın duruşması esnasında istinaf eden 9/76 sayılı Mahkemeler Yasasının 33. maddesinin genel bir yetkilendirme maddesi olduğu ve Aile Mahkemelerinin yetkilerinin Fasıl 339 Madde 29 ile düzenlendiğin-i ileri sürdü.
Aleyhine istinaf edilen ise konunun 9/76 sayılı Yasasının 33. Maddesi çerçevesinde mütalâa edildiği zaman davacının Lefkoşa'da istinaf konusu davayı açmaya hakkı bulunmadığını ileri sürdü.
Fasıl 339 madde 29 aynen şöyledir:
"29. Proceedin-gs for divorce or judi cial separation shall be instituted before the Court where the claimant ordinarily resides and the Court may, pending the proceedings, make such order with regard to the lodging and maintenance of the wife and custody of the childre-n as to the Court may seem fit."
9/76 sayılı Mahkemeler Yasasının 33. maddesi ise aynen şöyledir:
"33. Her Kazanın Aile Mahkem-esi, yetki alanı içinde ikamet eden yabancılar da dahil herhangi bir kişi tarafından başlatılan davalara veya yapılan müracaatlara bakar."
Yukarıda alıntısı yapılan Fasıl 339 madde 29'un içeriğinden açıklıkla görülebileceği gibi boşanma veya yargısal ayrı-lık davalarında yetkili mahkemenin bu gibi işlemi baYlatan kişilerin ikamet ettiği yerdeki aile mahkemesidir. Önümüzdeki mesele ne bir boşanma ne de bir yargısal ayrılık davasıdır. Dolayısıyla sadece Fasıl 339 madde 29 söz konusu olmuş olsaydı istinaf eden-in görüş ve iddialarında haklılık payı olabilecekti. Ne var ki yukarıda iktibası yapılan Mahkemeler Yasasının 33. maddesi Fasıl 339'dan çok daha sonra yasalaşmış ve yetki konusunda Fasıl 339'daki düzenlemeyi daha da genişletmiştir. Kanımızca 9/76 sayılı Ma-hkemeler Yasasının 33. maddesi her türlü dava ve kendi başına mütalâa edilebilecek istidaların görüşülmesinde bu gibi işlemleri başlatanın ikamet ettiği kazanın Aile Mahkemesi tarafından görülebileceğini amirdir. İstinaf edenin başlattığı yargısal işlem de- bir dava olduğuna göre böyle bir işlemin onun ikamet ettiği Girne Aile Mahkemesinde başlatılması gerekirdi. Bu nedenle Lefkoşa Aile Mahkemesi yargıcının vermiş olduğu karar hatalı değildir.
Yukarıda söylediklerimiz istinafın bir neticeye bağlanması için -kâfi olmasına rağmen davacının Mahkemeden talep ettiği çarelerin 136/76 sayılı davada verilen velâyet emrinin şartlarının yenıden düzenlenmesi olduğuna
göre davacının bunu yeni bir dava açmak yoluyla değil de 136/76 sayılı dava altında bir istida yoluyla y-apması gerekir göruşündeyiz.
Sonuç olarak istinaf reddolunur.
İstinaf masrafları istinaf eden tarafından ödenecektir.
Salih S.Dayıoğlu (Yargıç)
Niyazi F.Korkut (Yargıç)
Aziz Altay (Yargıç)
19-.12.1985
Full & Egal Universal Law Academy